Momenteel neem ik geen nieuwe klanten aan +31 6 301 963 14 dennis@gouwers.nl
Headless

Waarom een statische website zo lastig te hacken is

Bijgewerkt op 11 min leestijd

In dit artikel

Deel 11 van 20uit de reeks Headless website met een vaste beheerder

Goede website beveiliging begint bij een klein aanvalsoppervlak, en daarin is een statische website sterk. Er draait geen publieke database, er is geen inlogpagina en er zijn geen plugins die op de server meedraaien. Wat overblijft, zijn formulieren en serverfuncties, de accounts bij hosting en domeinregistrar, pakketten die tijdens het bouwen meedoen, geheime sleutels en je DNS. Die plekken richt ik bij de bouw in en houd ik daarna als beheerder bij.

Website beveiliging begint bij het aanvalsoppervlak

Bij website beveiliging denken veel mensen aan een plugin of een scanner. Het begint eerder, bij de vraag hoeveel deuren er zijn. Dat heet het aanvalsoppervlak: alle plekken waar een aanvaller kan proberen binnen te komen. Hoe minder deuren, hoe minder sloten er bewaakt hoeven te worden.

Een WordPress-site heeft standaard veel deuren: een inlogpagina, een database, en plugins en een thema die bij elk bezoek code uitvoeren op de server. Een statische website, waarbij elke pagina vooraf als kant-en-klaar bestand wordt gebouwd, heeft er veel minder. Dat maakt hem niet onkwetsbaar. Het betekent wel dat de risico's op een paar overzichtelijke plekken zitten. Overzichtelijk is niet hetzelfde als vanzelf veilig: op die paar plekken moet het wel goed zijn ingericht.

Dit is deel 11 van de reeks over een headless website met een vaste beheerder. In het vorige deel ging het over hoe snel een nieuwe website live kan. Snel live en veilig gaan prima samen, als de bouwer weet waar de deuren zitten.

Wat een statische website niet heeft

De kracht van een statische site zit in wat er ontbreekt. Drie dingen die bij veel hacks een rol spelen, zijn er gewoon niet.

Geen publieke database

Bij WordPress vraagt de server bij elk bezoek gegevens op uit een database: de tekst van de pagina, het menu, de instellingen. Een kwetsbare plugin kan een aanvaller de kans geven om die database uit te lezen of aan te passen. Bij een statische site staan de pagina's al klaar als bestanden. Er zit achter de website geen database die een bezoeker kan bevragen. Er valt niets op te vragen, want er wordt niets opgevraagd.

Geen inlogpagina

Het inlogadres van WordPress is bij iedereen bekend, en bots proberen daar de hele dag wachtwoorden uit. Een statische site heeft geen inlogpagina. Wijzigingen lopen via de projectmap en het versiebeheer, door de beheerder. Wie de site wil aanpassen, moet dus niet langs de website, maar langs de accounts waar de bestanden staan. Daarover zo meer.

Geen plugins die op de server meedraaien

Veel WordPress-hacks beginnen bij een plugin die niet is bijgewerkt. Wat je dan doet, lees je in WordPress website gehackt, en hoe je het voorkomt in WordPress beveiligen. Bij een statische site is de functionaliteit ingebouwd en draait interactie, zoals een uitklapmenu, in de browser van de bezoeker. Een fout in zo'n stukje code geeft geen toegang tot de server.

Wat wel risico blijft

Minder deuren betekent niet geen deuren. Bij een statische site zitten de risico's op vijf plekken. Op elk ervan gaat het mis door kleine, technische keuzes die je als bezoeker of eigenaar niet ziet.

Formulieren en serverfuncties

Zodra een site iets moet doen met wat een bezoeker invult, draait er weer code op een server. Bij een statische site gebeurt dat meestal met serverfuncties: kleine stukjes code die alleen draaien als iemand bijvoorbeeld een formulier verstuurt. Zo'n functie moet alles wat binnenkomt als onbetrouwbaar behandelen. Ze controleert wat er in elk veld staat, houdt spam tegen en beperkt het aantal verzoeken per bezoeker. En ze krijgt alleen de rechten die ze voor die ene taak nodig heeft.

Een fout hier zie je niet. Het formulier werkt gewoon, totdat iemand er duizend keer per minuut iets in stopt of een veld gebruikt om iets anders te doen dan bedoeld. Dit is het deel van een site waar ik bij elke wijziging het zorgvuldigst naar kijk.

Je accounts bij hosting, versiebeheer en domeinregistrar

Bij een statische site is dit het belangrijkste risico. Wie toegang heeft tot het account bij je host of tot de opslag van je code, kan de site aanpassen. Wie in het account bij je domeinregistrar komt, de partij waar je domeinnaam is vastgelegd, kan je domein naar een andere site laten wijzen of je mail omleiden.

Op elk van die accounts hoort tweestapsverificatie: naast het wachtwoord is er dan een tweede bewijs nodig, zoals een code op je telefoon. Daarnaast telt wie er toegang heeft, op wiens naam de accounts staan en waar de herstelcodes liggen. Daar gaat het in de praktijk vaak mis: een domein op naam van een oud-medewerker, een gedeeld wachtwoord dat al jaren rondgaat, een vorige bouwer die nog toegang heeft. Daarom regel ik dat jij eigenaar bent van de accounts voor domein, hosting en code, of er zelf volledig bij kunt. Een wachtwoord dat nog bij een vorige partij ligt, is dan niet langer de sleutel tot je site. Hoe inloggen goed beveiligd wordt, ook met passkeys, lees je in inloggen beveiligen.

Voor .nl-domeinen biedt SIDN, de beheerder van .nl, daarnaast .nl Control. Wijzigingen aan je registratie, zoals een verhuizing of andere nameservers, gaan dan pas door nadat SIDN jou heeft gebeld en een ondertekende bevestiging heeft ontvangen. Het wordt aangevraagd via je registrar; daar hoor je ook wat het kost. Het is vooral zinvol voor een domein waar veel van afhangt, zoals dat van een webshop.

Afhankelijkheden tijdens het bouwen

Ook een statische site gebruikt pakketten van anderen, bijvoorbeeld om de pagina's te bouwen of afbeeldingen te verkleinen. Het risico is kleiner dan bij plugins, omdat die pakketten alleen meedoen terwijl de site wordt gebouwd, niet op de live server. Helemaal weg is het niet: een besmet pakket kan tijdens het bouwen geheimen proberen te stelen of code aan je pagina's toevoegen. Zo min mogelijk pakketten gebruiken en ze bijhouden is daarom de regel. Daarom kies ik voor interactie liever een paar regels eigen JavaScript dan een framework: elk pakket dat ik zo uitspaar, is er een minder om in de gaten te houden. Hoe dat bijhouden in zijn werk gaat, staat in updates in een maatwerk website.

API-sleutels en andere geheimen

Een API-sleutel is een soort wachtwoord waarmee je site een andere dienst mag gebruiken, zoals een mailprogramma of een betaalprovider. Zo'n sleutel hoort nooit in code die in de browser terechtkomt, want daar kan iedereen hem lezen. Hij staat in de instellingen bij de host en wordt alleen in een serverfunctie gebruikt.

Netlify controleert bij elk bouwen of de waarde van een instelling die als geheim is gemarkeerd, in de code of in de gebouwde bestanden staat. Zo ja, dan mislukt het bouwen, en een mislukte bouw komt niet live: de vorige versie blijft gewoon staan (stand november 2026). Een goed vangnet, maar geen vervanging van opletten. En heeft een sleutel ooit in versiebeheer gestaan, dan moet hij worden vervangen door een nieuwe. Alleen uit de bestanden halen is niet genoeg, want de geschiedenis onthoudt hem.

DNS

DNS is het adresboek van internet: het vertelt computers waar je website en je mail staan. Een vergeten regel in dat adresboek kan een risico zijn. Wijst een subdomein, bijvoorbeeld van een oude actiepagina, nog naar een dienst die je niet meer gebruikt, dan kan iemand anders dat adres soms overnemen en er eigen inhoud op zetten, onder jouw domeinnaam. Oude regels horen daarom te worden opgeruimd, en er hoort vast te liggen wie je DNS mag wijzigen. Bij een overstap naar een nieuwe site begint dat met een kopie van alle regels zoals ze nu staan, zodat je weet wat er weg kan en wat niet.

Praktijk: een versleuteld inschrijfformulier

Een voorbeeld van hoe dit samenkomt. Voor een tandartspraktijk met twee locaties bouwde ik een nieuwe site met een inschrijfformulier voor nieuwe patiënten. Zo'n formulier vraagt om gevoelige gegevens, dus daar zit het grootste risico van de hele site.

De inschrijving wordt daarom versleuteld in de browser van wie het formulier invult, nog voor het verzenden. Wat er over internet gaat en wat er wordt opgeslagen, is dus al onleesbaar. Openen kan alleen de praktijk; ook ik als bouwer kan de inschrijvingen niet lezen. Serverfuncties verwerken het formulier en het beheer, en de versleutelde inzendingen staan in Netlify Blobs, een opslagdienst van de host. De beheeromgeving werkt met één beheerwachtwoord en een herstelcode.

Op de pagina's met het formulier laadt geen enkel script of meetprogramma van buiten. Er is dus geen ander stuk code dat kan meekijken terwijl iemand zijn gegevens intypt. En de site leunt op weinig pakketten van anderen. Bewaartermijnen, toegang en de rest van de aanpak voor zo'n formulier staan in gevoelige gegevens via je websiteformulier.

Statisch of WordPress: waar zitten de risico's?

WordPress kan goed beveiligd worden, maar er zijn meer deuren te bewaken. Naast elkaar ziet dat er zo uit:

Risico WordPress Statische website
Inlogpagina op de site Ja, op een bekend adres dat bots aflopen Nee
Database achter de site Ja, bij elk bezoek Nee, hooguit losse opslag voor bijvoorbeeld formulieren
Code van anderen op de server Plugins en thema, bij elk bezoek Alleen in serverfuncties die bij de site horen
Bijhouden Kern, plugins en thema Pakketten die tijdens het bouwen draaien
Waar een aanvaller naar zoekt Een lek in een plugin of een zwak wachtwoord Toegang tot je accounts, je formulier of je DNS
Herstel na een fout Een back-up terugzetten Een vorige versie opnieuw publiceren

Checklist: waar je beheerder op moet letten

Met deze lijst zie je welke deuren er overblijven en wie ze bewaakt. Het meeste ligt bij de beheerder. Een paar dingen kan alleen jij.

Maatregel Wie
Tweestapsverificatie op hosting, versiebeheer en domeinregistrar Jij en de beheerder
Accounts op naam van je bedrijf, niet op naam van één persoon Beheerder regelt het, jij bewaart de herstelcodes
Toegang alleen voor wie het nodig heeft, oud-medewerkers eraf Jij geeft het door, de beheerder voert het uit
Geen sleutels in de code, alleen in de instellingen bij de host Beheerder
Formulieren controleren invoer en beperken spam en verzoeken Beheerder
Zo min mogelijk pakketten, en die bijgehouden Beheerder
Security headers ingesteld en getest Beheerder
Geen externe scripts op pagina's met gevoelige gegevens Beheerder
Oude DNS-regels opgeruimd Beheerder, met jou
Alleen bereikbaar via https, met automatisch verlengd certificaat Beheerder

Security headers zijn instructies die je site meestuurt aan de browser, bijvoorbeeld dat de site alleen via een beveiligde verbinding mag laden en welke scripts mogen draaien. Bij een statische host staan ze in één configuratiebestand. Dat klinkt eenvoudig, maar het afstemmen is precisiewerk: te streng en je eigen cookiemelding of video's laden niet meer, te ruim en de header beschermt weinig. Per header uitgelegd lees je het in security headers instellen.

In het beheer neem ik de beheerderskant van deze lijst mee. Jij merkt er niets van.

Als het toch misgaat

Zie je iets vreemds op je site, dan is het herstel bij een statische site overzichtelijk. Elke wijziging staat in versiebeheer met een omschrijving en een tijdstip. Je ziet dus precies wat er veranderd is en wanneer, en een vorige versie staat bij de host snel weer live.

Daarna begint het eigenlijke werk: uitzoeken hoe het kon. Wachtwoorden en sleutels vervangen, nagaan wie toegang had tot welk account, controleren of tweestapsverificatie overal aanstaat en in het overzicht van publicaties bij de host kijken of er iets is gepubliceerd dat niet van de beheerder kwam. Pas als dat duidelijk is, is de deur weer dicht. Alleen een vorige versie terugzetten haalt het symptoom weg, niet de oorzaak.

Dat uitzoekwerk is in mijn beheer mijn taak, niet de jouwe. En ben ik zelf onbereikbaar, dan pakt de freelancer met wie ik vast samenwerk het op.

Conclusie: minder deuren, en goede sloten op de deuren die overblijven

Een statische website is lastig te hacken, omdat de bekende ingangen ontbreken: geen publieke database, geen inlogpagina en geen plugins die op de server meedraaien. Daardoor verschuift website beveiliging naar een paar overzichtelijke plekken: formulieren en serverfuncties, je accounts bij hosting, versiebeheer en domeinregistrar, pakketten tijdens het bouwen, geheime sleutels en je DNS. Op elk daarvan maken kleine keuzes het verschil: tweestapsverificatie op elk account, sleutels uit de code, geen externe scripts op pagina's met gevoelige gegevens en oude DNS-regels opgeruimd.

Voor jou betekent dat: je hoeft geen beveiligingsplugin te kiezen, geen updates te draaien en nergens in te loggen om iets bij te houden. De beveiliging zit bij mij in de bouw en in het beheer; jij zet tweestapsverificatie aan op je eigen accounts en bewaart je herstelcodes goed.

Veilig is één kant, gevonden worden de andere. Wat bij een headless site goed moet staan voor Google, lees je in het volgende deel: headless website en SEO. Benieuwd hoe ik werk? Download het pitchdeck.

Veelgestelde vragen

Kan een statische website gehackt worden?

Het kan, maar het is een stuk lastiger dan bij een site met database en inlogpagina. Via de website zelf valt weinig te halen: de pagina's zijn kant-en-klare bestanden en er is niets om op in te loggen. Een aanvaller richt zich daarom op wat eromheen zit: het account bij je host of je versiebeheer, je domeinregistrar, een formulier met een serverfunctie of een vergeten DNS-record. Wie daar tweestapsverificatie, weinig toegang en zorgvuldige code regelt, maakt het een aanvaller erg moeilijk.

Heeft een statische website een beveiligingsplugin nodig?

Nee. Een beveiligingsplugin is gemaakt voor systemen als WordPress, waar code van derden op de server draait en een inlogpagina bewaakt moet worden. Een statische site heeft geen pluginsysteem op de server. De beveiliging zit in andere dingen: tweestapsverificatie op de accounts, geen geheime sleutels in de code, goed ingestelde security headers, bijgehouden pakketten en formulieren die alles controleren wat binnenkomt. Dat is werk voor de bouwer en beheerder, niet iets wat je met een plugin afvinkt.

Wat is het grootste beveiligingsrisico van een statische website?

Meestal zijn dat de accounts eromheen. Wie toegang krijgt tot het account bij je host of tot de opslag van je code, kan de site aanpassen. Wie in je account bij de domeinregistrar komt, kan je domein en je mail omleiden. Daarom hoort op elk van die accounts tweestapsverificatie, krijgt alleen toegang wie het nodig heeft, staan de accounts op naam van je bedrijf en liggen de herstelcodes op een veilige plek.

Heeft een statische website een SSL-certificaat nodig?

Ja. Ook een statische site hoort alleen via https bereikbaar te zijn, de beveiligde verbinding met het slotje in de adresbalk. Zonder https waarschuwt de browser je bezoekers en kan wat ze invullen onderweg worden meegelezen. Bij de bekende statische hosts is het certificaat zelf geen probleem. Netlify maakt voor elk eigen domein gratis een certificaat aan en verlengt het automatisch, stand november 2026. Bij de livegang hoort wel een controle dat de site zonder https automatisch doorstuurt naar de versie met https.

Wat moet ik zelf doen om mijn website veilig te houden?

Bij een statische site met een vaste beheerder is dat weinig, maar het telt wel. Zet tweestapsverificatie aan op de accounts die op jouw naam staan, bewaar herstelcodes op een veilige plek, deel geen inloggegevens via de mail en geef door als iemand vertrekt die toegang had. De technische kant, zoals formulieren, sleutels, pakketten, headers en DNS, hoort bij de beheerder. Die kant regel ik als beheerder, zonder dat jij er iets voor hoeft te installeren of bij te houden.

Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?

Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.

Geschreven door

Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)