Inloggen op je website beveiligen: tweestapsverificatie en passkeys
In dit artikel
Passkeys zijn de veiligste manier om in te loggen op de accounts rond je website: je ontgrendelt ze met je vingerafdruk, gezicht of pincode, en een nepsite kan er niets mee. Waar passkeys nog niet kunnen, is tweestapsverificatie met een app de beste keuze en sms de zwakste. Een wachtwoordmanager en goed bewaarde herstelcodes maken het af. In de opzet die ik bouw, heb je geen inlog nodig om iets aan je site te veranderen, en dat scheelt al een deur die beveiligd moet worden.
Welke inlogs rond je website moet je beveiligen?
Bij inloggen beveiligen denken veel ondernemers aan het beheerscherm van hun website. Dat is belangrijk, maar het is maar één deur. Rond elke website zitten meer accounts, en een aanvaller kiest de deur die het makkelijkst opengaat.
| Account | Waarom het ertoe doet | Minimaal |
|---|---|---|
| Domeinregistratie en DNS | Wie hier binnenkomt, stuurt je domein en je mail naar een andere plek | Passkey of tweestapsverificatie |
| Hosting | Toegang tot je site, formulieren en soms gegevens | Passkey of tweestapsverificatie |
| Code (bijvoorbeeld GitHub) | Wie je code kan wijzigen, kan je site wijzigen | Passkey of tweestapsverificatie |
| Mailadres van de beheerder | Via 'wachtwoord vergeten' kom je bij bijna alles | Passkey of tweestapsverificatie |
| Beheer van je site of formulieren | Toegang tot inhoud en inzendingen | Sterk wachtwoord plus tweede stap of herstelcode |
| Klantportaal | Gegevens van je klanten | Passkey of tweestapsverificatie aanbieden |
Het domein en de mail van de beheerder zijn de sleutels van alle andere sleutels. Wat DNS-records zijn en waarom een aanvaller daar graag aan zit, lees je in DNS-records uitgelegd. Hoe je zakelijke mail goed is ingericht, staat in zakelijk e-mailadres aanmaken.
Voordat je deuren op slot doet, moet je weten welke deuren er zijn. Bij een overstap of livegang begint dat met een lijst: welke DNS-records er staan, langs welke weg de mail loopt en welke accounts bij domein en hosting horen. Pas dan kun je iets veranderen zonder dat de mail onderweg wegvalt of een vergeten account openstaat.
Minder accounts is ook minder risico. In het model waarmee ik werk, heb jij geen inlog op de site zelf: wijzigingen lopen via mij. Een account dat er niet is, hoeft ook niet beveiligd te worden. De accounts die er wel zijn, horen op naam van je bedrijf te staan, niet op die van een medewerker of je webbouwer. Bij mij komen de accounts voor domein, hosting en code op naam van jouw bedrijf; waar dat niet kan, krijg je er zelf een volwaardige toegang toe. Is dat bij je huidige bouwer anders en reageert hij niet meer, dan staat in webbouwer reageert niet wat je kunt doen.
Tweestapsverificatie: waarom een wachtwoord alleen niet genoeg is
Een wachtwoord kan op veel manieren uitlekken. Het staat in een datalek van een andere site waar je hetzelfde wachtwoord gebruikte. Iemand vult het in op een nepsite die precies op die van je host lijkt. Of een aanvaller probeert met een programma duizenden veelgebruikte wachtwoorden achter elkaar. Hoe sterk je wachtwoord ook is, bij een nepsite of een datalek helpt dat niet.
Tweestapsverificatie, ook wel 2FA of multifactorauthenticatie genoemd, voegt een tweede sleutel toe. Naast iets wat je weet, je wachtwoord, heb je iets nodig wat je hebt, meestal je telefoon. Een gestolen wachtwoord alleen is dan niet genoeg.
Er zijn drie gangbare vormen:
- Een code per sms. Beter dan niets, maar de zwakste vorm.
- Een code uit een authenticator-app, zoals die van Google of Microsoft, of uit je wachtwoordmanager. Elke dertig seconden een nieuwe code.
- Een passkey of fysieke beveiligingssleutel. Daarover hieronder meer.
Eén kanttekening wordt vaak vergeten. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) wijst erop dat een code uit een app niet beschermt tegen een geavanceerde vorm van phishing. Daarbij zet een oplichter een nepsite tussen jou en de echte site, en geeft hij zowel je wachtwoord als je code direct door. Daarom is de stap naar passkeys de moeite waard.
Wat zijn passkeys? Uitleg in gewone taal
Een passkey vervangt je wachtwoord door een digitaal sleutelpaar. Als je een passkey aanmaakt voor een website, maakt je telefoon of computer twee sleutels. De openbare sleutel gaat naar de website. De privésleutel blijft op je eigen apparaat, en die ontgrendel je op dezelfde manier als je telefoon: met je vingerafdruk, je gezicht of je pincode.
Bij het inloggen stelt de website een vraag die alleen jouw privésleutel kan beantwoorden. Je raakt de vingerafdruksensor aan en je bent binnen. Er gaat geen wachtwoord over de lijn, en je vingerafdruk of gezicht verlaat je apparaat nooit; de website krijgt alleen het bericht dat de controle gelukt is.
Waarom dat zoveel veiliger is:
- Niets om te stelen. De website bewaart alleen de openbare sleutel. Lekt die uit, dan kan een aanvaller er niets mee.
- Niet te phishen. Een passkey is gekoppeld aan het adres van de echte website. Op een nepsite die er hetzelfde uitziet, weigert je browser hem te gebruiken.
- Wachtwoord en tweede stap in één. Bij GitHub bijvoorbeeld telt een passkey als wachtwoord en tweestapsverificatie tegelijk.
Het NCSC is er duidelijk over. In een artikel over het kiezen van een inlogmethode op basis van risico concludeert het dat passkeys de enige goede oplossing zijn.
Passkeys worden meestal versleuteld gesynchroniseerd via je Apple-, Google- of Microsoft-account, of via je wachtwoordmanager. Raak je je telefoon kwijt, dan heb je ze op een nieuw toestel weer terug. Op een computer zonder passkey kun je vaak inloggen door met je telefoon een QR-code te scannen.
Er zijn ook nadelen. Nog niet elke dienst ondersteunt ze; zo noemt de documentatie van Netlify, stand november 2026, alleen tweestapsverificatie met een app. Passkeys overzetten tussen bijvoorbeeld Apple en Google is niet altijd eenvoudig. Een onafhankelijke wachtwoordmanager lost dat deels op. En je hebt nog steeds een herstelroute nodig voor als het misgaat.
Passkeys of tweestapsverificatie: wat kies je waar?
| Methode | Beschermt tegen gelekt wachtwoord | Beschermt tegen nepsite | Gemak |
|---|---|---|---|
| Alleen wachtwoord | Nee | Nee | Hoog, tot je het vergeet |
| Wachtwoord plus sms-code | Ja | Nee | Redelijk |
| Wachtwoord plus app-code | Ja | Nee | Redelijk |
| Passkey | Ja | Ja | Hoog |
| Fysieke beveiligingssleutel | Ja | Ja | Redelijk, maar kwijt is kwijt |
Mijn vuistregel: kan een dienst passkeys, gebruik ze. Kan hij dat niet, gebruik een app-code. Gebruik sms alleen als er niets anders is. En begin bij de accounts bovenaan de tabel uit het eerste hoofdstuk.
Wachtwoordmanager en herstelcodes: het deel dat bij jou ligt
Staan je domein en hosting op jouw naam, dan zijn die inlogs van jou. Een bouwer kan ze goed inrichten, maar jouw wachtwoorden en herstelcodes horen bij jou te liggen.
Een wachtwoordmanager bedenkt voor elk account een lang, uniek wachtwoord en onthoudt het voor je. De meeste kunnen ook app-codes maken en passkeys bewaren, zodat alles op één plek staat. Moet een collega bij een account, dan deel je het via de wachtwoordmanager en niet via mail of WhatsApp.
Herstelcodes zijn je reservesleutel. Je krijgt ze bij het aanzetten van tweestapsverificatie: meestal een rijtje codes die je elk één keer kunt gebruiken, voor de dag dat je telefoon kapot is of je app gewist. Hier gaat het vaak mis:
- De codes worden niet bewaard, omdat het venster is weggeklikt. Vaak zie je ze maar één keer.
- Ze staan alleen op de telefoon die ook de tweede stap is, of alleen in de mailbox die ermee beveiligd wordt.
- Niemand anders weet waar ze liggen, terwijl het een zakelijk account is.
- Ze zijn gebruikt en er is nooit een nieuwe set aangemaakt.
Goede plekken zijn geprint in een kluis of afgesloten la, of in je wachtwoordmanager bij het juiste account.
Pogingen beperken: wat een goede inlog tegen brute force doet
Bij een brute-force-aanval probeert een programma achter elkaar wachtwoorden uit, soms duizenden per minuut. Een variant daarop is één veelgebruikt wachtwoord proberen op heel veel accounts. Tegen beide helpt hetzelfde: het aantal pogingen beperken.
Een goed gebouwde inlog doet een paar dingen die je als gebruiker niet ziet:
- Vertragen na mislukte pogingen, per account en per IP-adres, met een wachttijd die steeds langer wordt.
- Niet te hard blokkeren. Een account dat na drie pogingen een dag op slot gaat, is ook een manier om een klant buiten te sluiten.
- Geen hints geven. De melding is 'e-mailadres of wachtwoord onjuist', niet welk van de twee niet klopte.
- Controleren op de server, niet alleen in de browser. Een limiet die alleen in de browser zit, omzeilt een aanvaller zonder moeite.
- Laten weten wat er gebeurt. Een melding bij een inlog vanaf een nieuw apparaat of na veel mislukte pogingen helpt om iets vroeg te zien.
Elk van die punten is een afweging. Te soepel en een aanvaller kan eindeloos proberen; te streng en je sluit je eigen klanten buiten. Bij WordPress regelt een beveiligingsplugin dit deels; zie WordPress beveiligen. Kom je zelf niet meer in je WordPress-dashboard, lees dan WordPress inloggen lukt niet.
Een inlog voor je klanten: waar het misgaat
Laat je een klantportaal of ledenomgeving bouwen, dan wordt inloggen jouw verantwoordelijkheid tegenover je klanten. Een paar keuzes maken het verschil:
- Passkeys aanbieden naast een gewone inlog, zodat klanten zelf kunnen overstappen. Het NCSC adviseert de oude methode pas uit te zetten als iedereen met een passkey kan inloggen.
- De inlog niet vanaf nul schrijven. Een beproefde dienst of bibliotheek bevat jaren ervaring met aanvallen die je zelf niet zou bedenken.
- Een herstelroute die veilig is. Een resetlink naar het mailadres van de klant is gangbaar, maar maakt dat mailadres wel tot de zwakste schakel.
- Strengere eisen voor beheerders dan voor gewone gebruikers, en voor iedereen alleen toegang tot wat hij nodig heeft.
Functies en kosten van een klantportaal vind je in klantportaal laten maken.
Praktijk: één beheerwachtwoord en een herstelcode
Niet elke beheeromgeving heeft een gebruikerssysteem met tien accounts nodig. Voor een tandartspraktijk bouwde ik een versleuteld inschrijfformulier voor nieuwe patiënten, met een beheeromgeving waarin de praktijk de inschrijvingen bekijkt. Dat beheer werkt met één beheerwachtwoord en een herstelcode. Eén deur, die goed op slot zit, is makkelijker te bewaken dan tien.
Omdat elke inschrijving al versleuteld is voordat ze het apparaat van de invuller verlaat, zijn dat wachtwoord en die herstelcode de enige sleutels. Ik kan de inschrijvingen als bouwer zelf niet lezen, dus ik kan ook niet even meekijken als de praktijk er niet meer in komt. Dat maakt de herstelcode in zo'n opzet extra belangrijk. Mijn advies: bewaar hem op een vaste, veilige plek die bij meer dan één persoon bekend is. De techniek achter dat versleutelde formulier beschrijf ik in formulieren met gevoelige gegevens beveiligen.
Dit is een goed voorbeeld van een bredere regel. Hoe sterker de beveiliging, hoe belangrijker het is dat de herstelroute goed geregeld is. Een slot dat niemand meer open krijgt, beschermt de gegevens ook tegen de eigenaar. Daarom ontwerp ik het slot en de herstelroute samen, niet het een na het ander.
Conclusie: passkeys waar het kan, tweestapsverificatie waar het moet
Inloggen beveiligen begint bij weten welke accounts er rond je website bestaan: domein, hosting, code, de mail van de beheerder, het beheer en eventueel een klantportaal. Op al die accounts horen passkeys waar het kan, en anders tweestapsverificatie met een app. Daarbij een wachtwoordmanager, herstelcodes op een vaste plek buiten je telefoon en mailbox, en een inlog die het aantal pogingen beperkt. Passkeys zijn veiliger en makkelijker tegelijk, en dat komt in beveiliging niet vaak voor.
Voor jou betekent het: beveilig de accounts die op jouw naam staan goed, en laat elke inlog die bij je site hoort bouwen door iemand die weet hoe phishing, brute force en herstel werken. Zelf houd ik het aantal inlogs zo klein mogelijk. Is er toch een nodig, zoals voor een beheeromgeving, dan krijgt de herstelroute evenveel aandacht als het slot. Wil je weten welke risico's er bij een statische site verder nog zijn? Lees dan waarom hackers weinig vat hebben op een statische site. Wil je weten hoe ik werk? Download het pitchdeck.
Veelgestelde vragen
Zijn passkeys veiliger dan tweestapsverificatie?
Ja, voor de meest voorkomende aanval wel. Bij tweestapsverificatie met een code uit een app of sms kan een oplichter je naar een nepsite lokken en daar zowel je wachtwoord als je code onderscheppen. Een passkey werkt alleen op de echte website waarvoor hij is gemaakt, dus op een nepsite gebeurt er niets. Er is ook geen wachtwoord dat kan uitlekken. Het NCSC noemt passkeys daarom de veiligste vorm van inloggen. Tweestapsverificatie blijft wel een grote stap vooruit ten opzichte van alleen een wachtwoord.
Wat gebeurt er met mijn passkeys als ik mijn telefoon kwijtraak?
Meestal niets ernstigs. De meeste passkeys worden versleuteld gesynchroniseerd via je Apple-, Google- of Microsoft-account of je wachtwoordmanager. Op een nieuwe telefoon zijn ze dan weer beschikbaar zodra je inlogt op dat account. Iemand die je telefoon vindt, kan ze niet gebruiken zonder je vingerafdruk, gezicht of pincode. Gebruik je een passkey die aan één apparaat vastzit, zoals een fysieke beveiligingssleutel, zorg dan voor een tweede sleutel of een herstelcode.
Is sms als tweestapsverificatie nog veilig genoeg?
Het is beter dan alleen een wachtwoord, maar het is de zwakste vorm van tweestapsverificatie. Een sms-code kun je net zo goed op een nepsite invullen als een code uit een app. Daarnaast komt het voor dat criminelen je telefoonnummer naar hun eigen simkaart laten overzetten. Kies daarom waar het kan voor een passkey, en anders voor een authenticator-app. Gebruik sms alleen als er geen andere keuze is, of als reservemethode naast iets sterkers.
Waar bewaar je herstelcodes het beste?
Op een plek die je ook kunt bereiken als je het account waarvoor de codes zijn kwijt bent, en waar een ander er niet zomaar bij kan. Twee goede opties: geprint, in een kluis of een afgesloten la, of in je wachtwoordmanager bij het juiste account. Bewaar ze niet alleen in je mailbox of als foto op dezelfde telefoon die je als tweede stap gebruikt. Weet bij een zakelijk account ook wie de codes kan vinden als jij er niet bent.
Kun je passkeys inbouwen in je eigen website of klantportaal?
Ja, passkeys werken via een webstandaard die in moderne browsers zit. Maar inbouwen is meer dan een knop toevoegen. De server moet de sleutels goed controleren en opslaan, er moet een herstelroute zijn voor wie zijn apparaat kwijt is, en de oude inlog blijft nodig tot iedereen kan overstappen. Fouten daarin merk je pas als iemand misbruik maakt of een klant buitengesloten raakt. Gebruik daarom een beproefde dienst of bibliotheek en laat het inbouwen door een ontwikkelaar die weet waar het misgaat.
Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?
Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.
Geschreven door Dennis Boekhout
Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)
