Git-based CMS: Decap, TinaCMS en Keystatic voor wie zelf wil bewerken
In dit artikel
Deel 15 van 20uit de reeks Headless website met een vaste beheerder
Decap CMS is een gratis beheerscherm dat je wijzigingen niet in een database bewaart, maar als bestand in de projectmap van je website. Zo'n Git-based CMS is handig als je af en toe zelf een nieuwsbericht of vacature wilt plaatsen, terwijl een vaste beheerder de rest doet. Decap werkt met elke static site generator, TinaCMS komt het best tot zijn recht op React-sites en Keystatic werkt in Astro en Next.js. Zelf zet ik zo'n beheerscherm alleen op een site als het echt iets toevoegt.
Wat is een Git-based CMS?
Een Git-based CMS is een beheerscherm dat bovenop de bestanden van je website ligt. Je ziet invulvelden en een teksteditor, zoals in WordPress. Maar als je op Opslaan klikt, gaat je wijziging niet naar een database. Het CMS schrijft een bestand in de projectmap, meestal in Markdown of YAML, en legt dat vast in Git: het versiebeheer dat elke wijziging met tijd en omschrijving bewaart. Wat dat versiebeheer allemaal bijhoudt, lees je in Git en versiebeheer.
Daarna gaat het zoals bij elke wijziging aan een statische site. De hostingpartij ziet dat er iets nieuws in de projectmap staat, bouwt de site opnieuw en zet hem live.
Het verschil met de systemen uit het vorige deel, headless CMS vergelijken, zit in waar de inhoud woont. Bij Sanity of Storyblok staat je inhoud in de database van de leverancier. Bij een Git-based CMS staat alles in je eigen projectmap, in leesbare bestanden. Wat die bestanden precies zijn, leg ik uit in Markdown, YAML en JSON. Hoe beide soorten zich verhouden tot een gewoon CMS, staat in wat is een headless CMS.
| API-gebaseerd CMS | Git-based CMS | |
|---|---|---|
| Waar staat de inhoud? | In de database van de leverancier | Als bestanden in je eigen projectmap |
| Geschiedenis van wijzigingen | Hangt af van het abonnement | Volledig, via Git |
| Kosten | Abonnement, vaak per gebruiker | Software gratis, soms een betaalde inlogdienst |
| Na opslaan | Site haalt nieuwe inhoud op of bouwt opnieuw | Site bouwt opnieuw |
| Past bij | Veel redacteuren, veel inhoud, meer kanalen | Een paar mensen die af en toe iets plaatsen |
Wanneer is een Git-based CMS handig?
Mijn uitgangspunt is geen CMS, wel een vaste beheerder: jij geeft een wijziging door en ik zorg dat hij goed op de site komt, zonder dat jij ergens hoeft in te loggen. Voor de meeste ondernemers is dat genoeg, maar soms wil je één ding zelf kunnen doen. Een nieuwsbericht na een evenement op zaterdagavond, of een vacature die vandaag nog online moet.
Een beheerscherm zet ik er alleen bij als het iets toevoegt. Een Git-based CMS past als:
- je een of twee soorten inhoud zelf wilt bijhouden, zoals nieuws, vacatures of een agenda;
- er een of twee mensen zijn die dat doen;
- je de rest, zoals vormgeving, nieuwe pagina's en techniek, bij de beheerder laat.
Het is minder geschikt als tien mensen dagelijks publiceren, als je zelf complete pagina's wilt samenstellen uit blokken, of als je elke maand honderden foto's uploadt. Dan kom je eerder uit bij een API-gebaseerd CMS zoals Storyblok.
Een beheerscherm is ook geen gratis extra. Het moet worden ingericht, de inlog moet veilig staan en elk nieuw veld op de site moet ook in het CMS worden bijgewerkt. Dat onderhoud loopt jaren mee, ook als je het beheerscherm maar een paar keer per jaar opent.
Decap, TinaCMS en Keystatic vergeleken (stand november 2026)
Dit zijn de drie bekendste Git-based CMS'en. De gegevens komen van de officiële sites en de pakketregisters, gecontroleerd op 6 november 2026.
| Decap CMS | TinaCMS | Keystatic | |
|---|---|---|---|
| Licentie | MIT, gratis | Apache 2.0, gratis | MIT, gratis |
| Laatste versie | 3.17.3 (26 oktober 2026) | 3.15.1 (1 november 2026) | 0.6.9 (26 augustus 2026), nog geen 1.0 |
| Betaalde dienst | Decap Turbo: gratis voor 1 site en 1 gebruiker, Pro € 19 per maand inclusief btw | TinaCloud: gratis voor 2 gebruikers, Team $ 24 per project per maand bij jaarbetaling | Keystatic Cloud: gratis tot 3 gebruikers, Pro vanaf $ 10 per maand |
| Inloggen | Via GitHub of GitLab, of via Decap Turbo | Via TinaCloud of een zelf gehoste inlog | Met een GitHub-account, of via Keystatic Cloud |
| Voorbeeldweergave | Voorbeeld naast het formulier | Visueel op de pagina in React-sites en Astro | Formulier, een voorbeeld moet de bouwer maken |
| Werkt met | Elke static site generator | Basiseditor in veel frameworks | Astro, Next.js en Remix |
| Gebruiksgemak | Eenvoudig en degelijk | Prettig als visueel bewerken werkt | Strak en overzichtelijk |
Decap CMS: de bekende, voorheen Netlify CMS
Decap CMS is de oudste van de drie. Tot 2023 heette het Netlify CMS. Netlify droeg het project toen over aan het bureau PM, en volgens de eigen site wordt Decap nu onafhankelijk onderhouden in de Europese Unie. Het is open source onder de MIT-licentie en gratis. Er komen nog steeds nieuwe versies uit: de laatste, 3.17.3, verscheen op 26 oktober 2026.
Decap wordt ingesteld met één bestand, config.yml. Daarin legt de bouwer vast welke soorten inhoud er zijn en welke velden elk item heeft. Dat bestand moet precies aansluiten op hoe de site de inhoud leest. Klopt een veldnaam niet, dan bewaart het CMS netjes iets wat de site nergens toont. Het beheerscherm is een losse pagina op de site, meestal op /admin/. Daardoor werkt Decap met elke static site generator, ook met Eleventy, waarmee ik meestal bouw. Er is ook een redactionele werkstroom: een wijziging kan eerst als concept klaarstaan voordat iemand hem goedkeurt.
Het lastigste deel is inloggen, en daar lopen oudere handleidingen achter. Lang was de standaard: inloggen via Netlify Identity, met Git Gateway als brug naar je projectmap. Netlify markeert Git Gateway in zijn documentatie als verouderd. Bestaande sites blijven werken, maar nieuwe opstellingen raadt Netlify af. Voor een nieuwe site is inloggen met een GitHub- of GitLab-account de route, of Decap Turbo. Die betaalde laag regelt de inlog en het gebruikersbeheer. Turbo is gratis voor één site met één gebruiker. Pro kost € 19 per maand inclusief btw voor één site met vijf gebruikers, met € 10 per extra site en € 6 per extra gebruiker per maand.
TinaCMS en Keystatic
TinaCMS
TinaCMS is open source onder de Apache 2.0-licentie en wordt actief ontwikkeld. Het sterkste punt is visueel bewerken: je klikt op een tekst op de pagina, typt en ziet de wijziging meteen. Dat werkt alleen in sites die met React zijn gebouwd, zoals Next.js, en in Astro zonder React in de pagina. Bij andere frameworks, zoals Hugo of Eleventy, krijg je de basiseditor met invulformulieren.
Voor inloggen en het doorzoeken van je inhoud gebruiken de meeste sites TinaCloud. De gratis versie is goed voor twee gebruikers. Team kost $ 24 per project per maand bij jaarbetaling, of $ 29 per maand, met drie gebruikers en ruimte voor tien. De backend kan ook op een eigen server draaien. Dan moeten een database, de inlog en de koppeling met Git apart worden geregeld, wat de eenvoud van een Git-based CMS grotendeels tenietdoet.
Keystatic
Keystatic komt van het softwarebureau Thinkmill en maakt Markdown-, YAML- en JSON-bestanden in je project bewerkbaar via een beheerscherm, zonder database. Dat beheerscherm draait als onderdeel van je site. Daarom werkt het alleen in Astro, Next.js en Remix. Voor een Eleventy-site valt Keystatic af.
Keystatic kent drie standen. Lokaal, voor de bouwer op zijn eigen computer. GitHub, waarbij elke redacteur een GitHub-account met schrijfrechten op de projectmap nodig heeft. En Cloud, waarbij Keystatic Cloud de inlog regelt en redacteuren geen GitHub-account nodig hebben. Keystatic Cloud is gratis tot drie gebruikers per team. Pro begint bij $ 10 per maand, met $ 5 per maand voor elke extra gebruiker, en voegt een beeldbibliotheek toe.
Let op het versienummer. Keystatic staat op 0.6.9 en heeft nog geen versie 1.0. De laatste versie verscheen in augustus 2026. Er wordt dus nog aan gewerkt, maar minder vaak dan aan Decap en Tina. Voor een site die jaren mee moet, weegt dat mee.
De beperkingen die je vooraf moet kennen
Een Git-based CMS is eenvoudig en goedkoop in licentie, maar het heeft grenzen. Die moeten bij het inrichten worden opgevangen, niet pas als een redacteur ertegenaan loopt.
Elke wijziging is een nieuwe build
Elke keer dat je opslaat, wordt je hele site opnieuw gebouwd en gepubliceerd. Dat kost bij mijn sites ongeveer een minuut. Een tikfout herstellen betekent dus opnieuw een minuut wachten, en tien keer opslaan betekent tien keer bouwen. Wat er bij publiceren gebeurt, lees je in wat is deployen.
Afbeeldingen
Foto's die via het CMS worden geüpload, komen in de projectmap terecht. Een foto van zes megabyte van je telefoon blijft daar staan, ook in de geschiedenis van Git. De projectmap groeit en je site wordt trager als bij het inrichten niet is geregeld dat foto's automatisch worden verkleind. Hoe dat hoort, staat in afbeeldingen optimaliseren. In de betaalde versies kunnen beelden ook buiten de projectmap staan: bij Decap Turbo Pro in een eigen opslag die je koppelt, bij Keystatic Cloud Pro in een beeldbibliotheek.
Rechten
Fijnmazige rechten zijn beperkt of kosten extra. Logt een redacteur in via GitHub, dan krijgt hij schrijfrechten op de hele projectmap, niet alleen op de nieuwsberichten. Via het CMS ziet hij alleen de velden die zijn opengezet, maar technisch kan hij meer. Die toegang hoort dus alleen bij mensen die je vertrouwt, of bij een inlogdienst die dat afschermt.
Voorbeeldweergave
Het voorbeeld in Decap lijkt pas op je echte site als de bouwer de opmaak eraan koppelt. Tina's visuele editor werkt niet bij elk framework, en bij Keystatic moet de bouwer een voorbeeld apart inrichten. Wil je zeker weten hoe iets eruitziet, dan helpt een voorbeeldversie van de hele site. Daarover gaat staging-omgeving.
Tegelijk werken
Pas jij een bericht aan terwijl ik hetzelfde bestand wijzig, dan merkt Git dat er twee versies zijn. Er moet dan gekozen worden welke blijft, en dat los ik op. Met duidelijke afspraken over wie wat bewerkt, komt het zelden voor.
Combinatie met een vaste beheerder: zo verdeel je het werk
Een Git-based CMS en een vaste beheerder vullen elkaar goed aan. Jij doet de kleine, terugkerende dingen zelf, ik houd de rest bij. Omdat elke wijziging in Git wordt vastgelegd, zie ik precies wat er is veranderd en kan ik een fout terugdraaien. Wat er verder bij de beheerder blijft liggen, werk ik uit in website met een vaste beheerder.
| Taak | Jij, in het CMS | De beheerder |
|---|---|---|
| Nieuwsbericht of vacature plaatsen | Ja | Kijkt mee als dat is afgesproken |
| Openingstijden aanpassen | Als dat veld is opengezet | Of op jouw verzoek |
| Nieuwe pagina of nieuw soort inhoud | Nee | Ja, past de velden en het CMS aan |
| Vormgeving en techniek | Nee | Ja |
| Iets ging mis | Meldt het | Draait de wijziging terug via Git |
Voordat ik een beheerscherm oplever, spreek ik dit met je af:
- welke soorten inhoud je zelf bewerkt, en welke niet;
- of je wijziging direct live gaat of eerst als concept klaarstaat;
- hoe groot foto's mogen zijn en in welk formaat;
- wat je doet als de site na opslaan niet wordt bijgewerkt;
- wie er inloggen en wie die toegang intrekt als iemand vertrekt.
Welk systeem past, hangt vooral af van waarmee je site is gebouwd. Decap past op vrijwel elke statische site, Keystatic alleen op Astro, Next.js of Remix, en Tina laat zijn sterkste kant alleen zien op sites met React. Voor een site met Eleventy, waarmee ik meestal bouw, blijft Decap daardoor als logische kandidaat over. Hoe die bouwpakketten van elkaar verschillen, zet ik op een rij in static site generator kiezen.
Conclusie: zelf bewerken kan, houd het klein
Een Git-based CMS geeft je een eenvoudig beheerscherm bovenop de bestanden van je site, zonder abonnement op een groot CMS. Decap CMS is de veilige keuze voor elke statische site, TinaCMS is het prettigst als je site met React is gebouwd, en Keystatic is overzichtelijk voor Astro en Next.js, maar nog niet op versie 1.0. De grenzen zijn er wel: elke wijziging is een nieuwe build, afbeeldingen vragen aandacht en rechten zijn grof.
Voor jou betekent dat: zelf bewerken is een aanvulling op een beheerder, geen vervanging. Als vaste beheerder regel ik in principe alle wijzigingen. Wil je een of twee dingen zelf doen, dan kies en richt ik het beheerscherm in dat bij je site past, met de afspraken erbij, en houd ik de rest bij. Gebruik je WordPress en wil je dat als beheer houden, lees dan het volgende deel: headless WordPress. Wil je zien hoe ik werk, download dan het pitchdeck.
Veelgestelde vragen
Is Decap CMS hetzelfde als Netlify CMS?
Ja. Decap CMS heette tot 2023 Netlify CMS. In februari 2023 droeg Netlify het project over aan het bureau PM, dat het onder de nieuwe naam verder ontwikkelt. Versie 3.0 was in augustus 2023 de eerste onder de naam Decap. Het werkt nog op dezelfde manier: een beheerscherm met één instellingenbestand, dat je wijzigingen als bestanden in je projectmap opslaat. Decap is open source onder de MIT-licentie, gratis, en wordt volgens de eigen site onafhankelijk onderhouden in de Europese Unie.
Werkt Decap CMS nog met Netlify Identity?
Netlify Identity, de inlogdienst van Netlify, is nog beschikbaar. Maar Git Gateway, het onderdeel dat de inlog verbond met je projectmap, staat in de documentatie van Netlify als verouderd. Bestaande sites blijven werken, nieuwe opstellingen raadt Netlify af, en alleen ernstige beveiligingsproblemen worden nog opgelost. Voor een nieuwe site is inloggen via GitHub of GitLab daarom de betere route, of Decap Turbo, dat de inlog regelt en gratis is voor één gebruiker. Veel oudere handleidingen beschrijven nog de verouderde opzet. Stand november 2026.
Is TinaCMS gratis?
De software is open source onder de Apache 2.0-licentie en gratis. Voor inloggen en het snel doorzoeken van je inhoud gebruiken de meeste sites TinaCloud. Daarvan is er een gratis versie voor twee gebruikers. Team kost $ 24 per project per maand bij jaarbetaling, of $ 29 per maand, met drie gebruikers en uit te breiden tot tien. De backend kan ook op een eigen server draaien, maar dan moeten een database, de inlog en de koppeling met Git apart worden geregeld. Prijzen stand november 2026.
Kan een Git-based CMS ook met Eleventy?
Ja, maar niet elk systeem. Decap CMS werkt met elke static site generator, ook Eleventy: het beheerscherm is een losse pagina die aan de site wordt toegevoegd. TinaCMS biedt bij Eleventy alleen de basiseditor met formulieren. Visueel bewerken op de pagina werkt bij Tina in sites die met React zijn gebouwd en in Astro. Keystatic draait als onderdeel van een Astro-, Next.js- of Remix-project en valt voor een Eleventy-site daarom af.
Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?
Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.
Geschreven door Dennis Boekhout
Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)
