SEO check website: zo doe je zelf een audit in 30 minuten

Een SEO check van je website doe je zelf in 30 minuten met drie gratis middelen: een site:-zoekopdracht in Google, Google Search Console en PageSpeed Insights. Je controleert of Google je pagina's kan indexeren, of er meldingen zijn die voorrang hebben, hoe je pagina's het doen in de zoekresultaten en of ze snel genoeg laden. De score van een online SEO-checker zegt daar weinig over: een groot deel van die meldingen is ruis.

Waarom een SEO-score je weinig vertelt

Zoek je op "seo check website", dan krijg je vooral tools die je website een cijfer geven. Vul je adres in, soms ook je e-mailadres, en je krijgt een 62 uit 100 met een lijst rode en oranje meldingen. Dat ziet er grondig uit. Maar zo'n checker kijkt van buitenaf. Hij leest je broncode en meet wat meetbaar is: de lengte van je titels, ontbrekende alt-teksten, het aantal woorden.

Wat hij niet ziet, is precies wat ertoe doet. Staan je belangrijkste pagina's in de index van Google? Op welke zoekopdrachten verschijn je, en klikt iemand? Hoe snel laadt je site voor echte bezoekers op hun telefoon? Heeft Google een probleem met je site gemeld? Dat weet alleen Google, en Google vertelt het je gratis.

Daarom werk ik bij een SEO-check met drie bronnen die van Google zelf komen: een site:-zoekopdracht, Search Console en PageSpeed Insights. Hieronder staat de audit die je daarmee in 30 minuten zelf doet, een technische checklist en een overzicht van meldingen die ertoe doen en meldingen die je gerust kunt negeren.

Wat je nodig hebt voor de audit

• Toegang tot Google Search Console voor je website. Heb je dat nog niet, koppel het dan eerst. Hoe dat gaat, staat in website niet zichtbaar in Google.
• PageSpeed Insights, de gratis snelheidstest van Google op pagespeed.web.dev.
• Een lijst van je vijf belangrijkste pagina's. Meestal je homepage, je twee best lopende diensten of categorieën, je prijzen- of offertepagina en je contactpagina.
• Een notitie met drie kolommen: wat je ziet, hoe ernstig het is en wat je eraan doet. Oplossen doe je later. Tijdens de audit noteer je alleen.

De audit in 30 minuten, blok voor blok

Minuut 0 tot 5: de site:-zoekopdracht

Typ in Google site:jouwdomein.nl, met je eigen domeinnaam. Je ziet dan een groot deel van de pagina's die Google van je website kent. Google zegt er zelf bij dat dit niet de volledige lijst is, dus gebruik het als eerste indruk. Let op drie dingen:

1. Het aantal. Heeft je site zo'n dertig pagina's en zie je er een paar honderd, dan staan er pagina's in Google die je er niet in wilt hebben. Denk aan tag-pagina's, bijlagepagina's van WordPress, zoekresultaten van je eigen site of filtercombinaties van een webshop. Zie je er veel minder, dan heb je waarschijnlijk een indexeringsprobleem.
2. Rare pagina's. Teksten in een andere taal, casino- of medicijnspam, pagina's die je niet kent: dat wijst op een hack. Dan stop je de audit en ga je eerst daarmee aan de slag.
3. Je titels en beschrijvingen. Zo zien zoekers je. Staat er overal "Home", dezelfde titel of een afgekapte zin, dan noteer je dat.

Zoek daarna op je exacte bedrijfsnaam. Sta je dan niet bovenaan, terwijl je naam niet heel algemeen is, dan is er iets fundamenteels mis.

Minuut 5 tot 12: de meldingen in Search Console die voorrang hebben

Open Search Console en kijk eerst naar twee rapporten die over alles gaan:

• Handmatige acties. Hier staat of een medewerker van Google maatregelen tegen je site heeft genomen.
• Beveiligingsproblemen. Hier meldt Google malware, phishing of gehackte content.

Staat er in een van beide iets anders dan dat er geen problemen zijn gevonden, dan heeft dat voorrang op al het andere in deze audit.

Daarna open je Pagina-indexering. Kijk niet alleen naar het aantal niet-geïndexeerde pagina's, maar vooral naar welke pagina's het zijn. Een pagina met een omleiding of een bewuste noindex hoort daar gewoon te staan. Je belangrijkste dienstenpagina niet. Plak die vijf pagina's een voor een in de zoekbalk bovenaan voor de URL-inspectie en controleer of ze op Google staan. Wat elke indexeringsmelding betekent en wat je eraan doet, staat in een tabel in website niet zichtbaar in Google.

Controleer tot slot Sitemaps: is je sitemap ingediend en staat de status op Geslaagd? En kijk bij HTTPS of al je pagina's via https worden geladen.

Minuut 12 tot 20: Prestaties, waar de winst zit

Open Prestaties en dan Zoekresultaten, met de afgelopen drie maanden als periode. Zet klikken, vertoningen, gemiddelde CTR en gemiddelde positie aan.

• Tabblad Pagina's. Welke pagina's krijgen klikken? Staan je vijf belangrijkste pagina's in de top, of komen de klikken vooral binnen op een oud blog over iets anders?
• Tabblad Zoekopdrachten, gesorteerd op vertoningen. Zoek zoekopdrachten met veel vertoningen en een lage CTR. Daar zie je je titel en beschrijving wel, maar klikt bijna niemand. Een betere titel is hier vaak de snelste winst van de hele audit.
• Zoekopdrachten op positie 8 tot 20. Die pagina's staan onderaan de eerste pagina of bovenaan de tweede. Een betere tekst, een paar interne links of een duidelijker antwoord bovenaan kan ze een paar plekken omhoog helpen.

Wil je dit rapport echt goed leren lezen, dan staat de uitleg per tabblad in Google Search Console: het Prestaties-rapport.

Minuut 20 tot 25: snelheid met PageSpeed Insights

Test je homepage en je belangrijkste dienstenpagina in PageSpeed Insights en kijk naar mobiel. Bovenaan staat wat echte bezoekers de afgelopen 28 dagen ervoeren: de velddata. Daaronder staat een score van 0 tot 100: dat is een simulatie, de labdata. De velddata telt. De score is handig om oorzaken te vinden, maar een 70 met goede velddata is geen probleem.

Google noemt deze Core Web Vitals goed:

• Largest Contentful Paint (LCP): het grootste element staat binnen 2,5 seconden in beeld.
• Interaction to Next Paint (INP): de pagina reageert binnen 200 milliseconden op een tik of klik.
• Cumulative Layout Shift (CLS): de pagina verspringt nauwelijks, met een waarde van 0,1 of lager.

Heeft je site te weinig bezoekers voor velddata, dan gebruik je de labdata als indicatie. Hoe je de grootste remmen van een trage WordPress-site aanpakt, lees je in WordPress website sneller maken.

Minuut 25 tot 30: vijf pagina's met eigen ogen

Open je vijf belangrijkste pagina's, liefst op je telefoon, en loop per pagina dit lijstje na:

• De titel: uniek, met het onderwerp vooraan en ruwweg 50 tot 60 tekens, zodat hij niet wordt afgekapt.
• Eén duidelijke hoofdkop die zegt waar de pagina over gaat.
• De eerste alinea beantwoordt de vraag waarmee iemand binnenkomt.
• Interne links: linkt de pagina door naar verwante pagina's, en linken andere pagina's ernaartoe? Hoe je dat structureel aanpakt, staat in interne links: zo bouw je een structuur die Google snapt.
• Een duidelijke volgende stap, zoals een offerteknop of telefoonnummer.

Doe daarna drie snelle technische tests in je browser. Open jouwdomein.nl/robots.txt en kijk of er geen Disallow: / staat. Typ je domein met http en zonder of met www, en controleer of je steeds op dezelfde https-versie uitkomt. En typ een adres dat niet bestaat, zoals jouwdomein.nl/bestaatniet: je hoort een nette foutpagina te zien met links verder, geen lege pagina en geen doorverwijzing naar de homepage.

Technische SEO checklist

Na de audit heb je deze punten in beeld. Gebruik de tabel als checklist voor de volgende keer:

Welke meldingen ertoe doen en welke ruis zijn

Gebruik je toch een online SEO-checker, dan krijg je een lange lijst. Dit is mijn inschatting van de meldingen die je het vaakst ziet:

Bij de alt-teksten loont het om het goed te doen in plaats van overal iets in te vullen. Een sierbeeld heeft geen beschrijving nodig, een productfoto of schema wel.

Wat je eerst oplost: zo prioriteer je

Na 30 minuten heb je een lijst. Werk hem af in deze volgorde, en ga pas naar de volgende stap als de vorige klopt:

1. Blokkerend. Een handmatige actie, een beveiligingsprobleem, een noindex of robots.txt-blokkade op belangrijke pagina's, een site die regelmatig onbereikbaar is.
2. Vindbaarheid van je belangrijkste pagina's. Indexering, sitemap, doorverwijzingen en één versie van je domein.
3. Klikken. Betere titels en beschrijvingen voor pagina's met veel vertoningen en een lage CTR, en pagina's op positie 8 tot 20 inhoudelijk versterken.
4. Ervaring. Snelheid en gebruik op mobiel.
5. Verfijning. Alt-teksten, interne links, gestructureerde gegevens.

Herhaal de check elk kwartaal en na elke grote wijziging aan je site. Dan zie je problemen binnen weken in plaats van na een jaar.

Wanneer 30 minuten niet genoeg is

Deze audit is gemaakt voor een gewone mkb-website met tientallen tot een paar honderd pagina's. In een paar situaties heb je meer nodig:

• Een webshop met duizenden URL's, filters en varianten. Daar heb je een crawler nodig die alle pagina's langsloopt.
• Een migratie of nieuwe website. Dan wil je elke oude URL controleren, niet vijf.
• Een plotselinge daling in verkeer. Dan is de vraag eerst of het aan een update, de techniek of het seizoen ligt. Dat zoek je uit met Google core update: verkeer gedaald?.
• Bezoekers, maar geen klanten. Dan zit het probleem misschien niet in je SEO maar in je website zelf. Lees dan website levert niets op.

Wil je het laten doen, vraag dan om een rapport met prioriteiten en uitleg, niet om een score. Wat je van een specialist mag verwachten, staat in SEO uitbesteden.

Conclusie: een goede SEO-check begint bij wat Google ziet

Een SEO-check van je website hoeft geen dure tool te zijn. Met een site:-zoekopdracht, Search Console en PageSpeed Insights zie je in 30 minuten of Google je pagina's kan vinden, of er meldingen zijn die voorrang hebben, waar je klikken laat liggen en of je site snel genoeg is. Los eerst op wat blokkeert en negeer meldingen die alleen een score omlaag halen.

Is de basis op orde, dan lees je in hoe kom ik bovenaan in Google wat daarna het meeste oplevert. Laat je een nieuwe website maken, zorg dan dat deze basis bij de oplevering meteen klopt. Bij mij zit de SEO-technische inrichting in elk websitetraject. Wat dat kost, staat in de prijslijst.