Momenteel neem ik geen nieuwe klanten aan +31 6 301 963 14 dennis@gouwers.nl
Apps en software

Onboarding e-mails voor SaaS: van proefaccount naar betalende klant

Bijgewerkt op 11 min leestijd

In dit artikel

Onboarding e-mails zijn de mails die een nieuwe gebruiker krijgt tussen het aanmaken van een proefaccount en de eerste betaling. Hun taak is niet informeren, maar één handeling uitlokken: de stap waardoor iemand zelf ziet wat je software oplevert. Benoem daarom eerst dat activatiemoment. Bouw daarna een korte reeks die reageert op gedrag: hulp voor wie vastloopt, de volgende stap voor wie verder is en een duidelijke mail voordat de proef afloopt. Vraag bij de aanmelding toestemming voor tips en aanbiedingen en zet in elke mail een afmeldlink.

Resultaat uit de praktijk 500+ coaches en 10.000+ gescoorde wedstrijden Case Koach · Sport Bekijk de case

Onboarding e-mails bij SaaS: wat ze zijn en wat ze niet zijn

Iemand maakt een proefaccount aan, kijkt twee minuten rond en sluit het tabblad. Daarna gebeurt er niets meer. Zo eindigt een flink deel van de proefaccounts, bij veel softwareproducten. Die gebruiker was niet ontevreden. Hij werd afgeleid, of hij wist niet waar hij moest beginnen.

Onboarding e-mails zijn de mails die hem terughalen en verder helpen. Ze lopen van het aanmaken van het proefaccount tot en met de eerste betaling. De mailbox is in die weken de enige plek waar je iemand bereikt die je product niet open heeft staan.

Ze worden vaak verward met andere reeksen. Het verschil:

Soort mail Wanneer Taak
Welkomstreeks Na een inschrijving voor je nieuwsbrief Vertrouwen opbouwen
Lead nurturing Voordat iemand een account of gesprek wil Interesse warm houden
Onboardingmails Tijdens de proefperiode Een handeling in het product uitlokken
Servicemails Altijd Wachtwoord, factuur, storing

De opbouw van een gewone welkomstreeks staat in welkomstmail. Hoe je leads opwarmt die nog niet zover zijn, lees je in lead nurturing. Dit artikel gaat over de weken daartussen: iemand heeft al een account, maar is nog geen klant.

Eerst het activatiemoment, dan pas de mails

De meeste onboardingreeksen beginnen bij de vraag: wat wil je vertellen? Dat levert mails op over functies. De betere vraag is: wat moet een nieuwe gebruiker gedaan hebben om te blijven?

Dat is het activatiemoment: de handeling waarna iemand zelf ziet wat de software oplevert. Bij een factuurprogramma is dat de eerste verstuurde factuur. Bij een planningspakket het eerste rooster dat met het team is gedeeld. Bij een app voor sportcoaches zou het het eerste aangemaakte team kunnen zijn.

Zo vind ik dat moment:

  1. Vergelijk betalers met afhakers. Wat deden klanten die gingen betalen in hun eerste week, wat de afhakers niet deden?
  2. Vraag het aan klanten. Op welk moment dacht je: dit ga ik gebruiken?
  3. Kies één handeling, en twee of drie mijlpalen ernaartoe.

Een voorbeeld voor een planningspakket: medewerkers toevoegen, het eerste rooster maken, het rooster delen. Elke mail in de reeks duwt naar precies één van die mijlpalen. Een mail die naar geen enkele mijlpaal leidt, schrap ik.

Eén kanttekening. Mails repareren geen product. Als een gebruiker na het inloggen een leeg scherm ziet, begint het werk in het product zelf; dat staat in app onboarding.

De reeks voor een proefperiode van 14 dagen

Als voorbeeld neem ik een proefperiode van 14 dagen. Dat is ook de lengte van de gratis proefperiode bij Koach, de app voor volleybalcoaches waarvoor ik merk, website en app maakte. Andere doelgroep, zelfde opgave: wat een coach in die twee weken doet, bepaalt of hij blijft.

Moment Wie krijgt hem Wat erin staat Doel
Direct Iedereen Welkom, één eerste stap, een knop naar het product Eerste mijlpaal
Dag 1 Wie de eerste stap niet zette Hulp bij die stap, een video van een minuut De drempel weghalen
Dag 2 of 3 Wie de eerste stap wel zette De tweede mijlpaal, met een voorbeeld Doorzetten
Dag 5 Actieve gebruikers Hoe een klant het product gebruikt Vertrouwen
Dag 7 Wie niet meer inlogde Eén vraag: wat houdt je tegen? De reden horen
Dag 10 Iedereen De proef loopt over vier dagen af, wat je hebt opgebouwd, de pakketten De keuze voorbereiden
Dag 13 Wie nog niet koos Morgen is de laatste dag, één knop De keuze
Dag 15 Wie niet betaalde De proef is voorbij, wat er met je gegevens gebeurt Laatste kans
Na betaling Nieuwe klanten Welkom als klant, de volgende stap Bevestigen

De tabel telt negen mails, maar niemand krijgt ze alle negen. Een actieve gebruiker krijgt er vijf of zes. Iemand die betaalt, valt direct uit de reeks. Niets is slordiger dan een mail met "je proef loopt bijna af" aan iemand die gisteren heeft afgerekend.

Waar ik bij de laatste mails op let: zeg eerlijk wat er met de gegevens gebeurt. Blijven ze nog een tijd bewaard? Kan iemand ze downloaden? Wie twee weken werk in een proefaccount heeft gestopt, wil dat weten. En beloof geen verlenging die je niet geeft.

Sturen op gedrag in plaats van op de kalender

Een reeks die alleen op dagen draait, stuurt "Heb je je eerste rooster al gemaakt?" naar iemand die dat gisteren deed. Dat voelt als een machine. Een reeks die op gedrag draait, weet het wel.

Je hebt daarvoor drie soorten signalen nodig:

  • Een mijlpaal is gehaald. Dan volgt de mail voor de volgende.
  • Er gebeurt niets. Drie dagen niet ingelogd, of wel ingelogd maar de eerste stap niet gezet.
  • Iemand betaalt of zegt op. Dan stopt de reeks.

Bij zakelijke software komt er een laag bij: één account heeft meerdere gebruikers. De beheerder die het account aanmaakte, wil weten hoe hij zijn team erbij haalt. De collega die is uitgenodigd, wil weten wat hij ermee moet. Dat zijn twee verschillende mails. Vraag bij de aanmelding ook één ding: waarvoor wil je het gebruiken? Met dat antwoord kun je de voorbeelden in je mails laten aansluiten. Hoe je zulke groepen opzet, staat in e-mail segmentatie.

Heeft je product een app, dan komen er meldingen in de app en pushmeldingen bij. Stem ze op elkaar af. Dezelfde boodschap via drie kanalen op één dag is de snelste weg naar een afmelding. Wanneer een pushmelding helpt, lees je in pushmeldingen.

Twee voorbeeldmails: de eerste dag en het einde van de proef

De eerste mail, direct na de aanmelding:

Onderwerp: Je account staat klaar: begin met je eerste rooster

Hoi [voornaam],

Je proefaccount is aangemaakt. Je kunt 14 dagen alles gebruiken.

De snelste manier om te zien of het bij je past: zet je medewerkers erin en maak het rooster voor volgende week. Dat kost ongeveer tien minuten.

[Maak je eerste rooster]

Loop je ergens vast? Antwoord op deze mail, dan kijk ik met je mee.

[naam], [functie]

En de mail op dag 10:

Onderwerp: Je proef loopt over 4 dagen af

Hoi [voornaam],

Je hebt de afgelopen dagen 3 roosters gemaakt voor 12 medewerkers. Op [datum] loopt je proefperiode af.

Wil je doorgaan, kies dan een pakket. Je roosters en medewerkers blijven staan. Kies je niets, dan blijven je gegevens nog 30 dagen bewaard en kun je ze in die tijd downloaden.

[Bekijk de pakketten]

Twijfel je tussen twee pakketten? Antwoord op deze mail met het aantal medewerkers, dan zeg ik welke past.

Wat deze twee mails gemeen hebben: één knop, een afzender met een naam, en een antwoordadres dat echt gelezen wordt. De tweede mail gebruikt gegevens uit het account. Dat maakt hem persoonlijk zonder dat iemand hem met de hand schrijft. De bewaartermijn van 30 dagen is hier een voorbeeld; zet erin wat bij jouw product klopt. Hoe je de onderwerpregel test, staat in onderwerpregel nieuwsbrief.

Servicebericht of reclame: wat mag je sturen?

Niet elke mail in een onboardingreeks valt onder dezelfde regels. Voor reclame per e-mail geldt het spamverbod uit artikel 11.7 van de Telecommunicatiewet, waarop de ACM toezicht houdt. De hoofdregel volgens de ACM: je mag reclame sturen aan ontvangers die daar vooraf bewust voor kozen. Dat mag niet via een vooraf aangevinkt hokje of via je algemene voorwaarden, en je moet de toestemming kunnen bewijzen tot vijf jaar na verzending.

Er is een uitzondering voor bestaande klanten. Die mag je ongevraagd berichten sturen over producten of diensten die te maken hebben met eerdere aankopen, als ze zich kunnen afmelden en jij duidelijk de afzender bent. Bij een gratis proefaccount is er nog geen aankoop. Ik reken dus niet op die uitzondering.

In de praktijk deel ik de reeks in drieën:

Soort bericht Voorbeeld Hoe ik ermee omga
Nodig voor het account Bevestiging, wachtwoord, "je proef loopt af op deze datum" Krijgt iedereen, zonder aanbieding erin
Hulp bij het gebruik Uitleg van de volgende stap Alleen met toestemming, met afmeldlink
Aanbod Korting op een jaarabonnement, een hoger pakket Alleen met toestemming, met afmeldlink

Die toestemming vraag ik bij de aanmelding, met een vakje dat niet vooraf is aangevinkt: "Stuur mij tips om te starten en aanbiedingen". Wie het vakje leeg laat, krijgt alleen de berichten uit de eerste rij. Dat lijkt streng, maar wie bewust kiest voor tips, leest ze ook. Hoe je een inschrijving laat bevestigen, lees je in double opt-in.

Het spamverbod geldt volgens de ACM voor al je ontvangers in de Europese Economische Ruimte. Heb je gebruikers in meerdere landen, dan geldt het dus ook daar. En omdat de reeks reageert op wat iemand in het product doet, hoort dat gebruik van gegevens in je privacyverklaring te staan. Dit is geen juridisch advies.

De techniek: van gebeurtenis in je product naar mail

Een reeks op gedrag werkt alleen als je product aan je mailtool doorgeeft wat er gebeurt. Dat zijn een handvol gebeurtenissen: account aangemaakt, mijlpaal gehaald, proef loopt af, betaald, opgezegd. Die gaan via een koppeling van het product naar de mailtool. Hoe zo'n verbinding technisch werkt, leg ik uit in wat is een API-koppeling.

Dit zijn de keuzes die ik vooraf maak:

  • Welke tool. Algemene mailtools met automatisering, zoals MailerLite en ActiveCampaign, kunnen dit voor een eenvoudige reeks. Er zijn ook tools die voor softwareproducten zijn gemaakt, zoals Customer.io en Loops, en die van huis uit met gebeurtenissen werken. De twee eerste vergelijk ik in MailerLite vs ActiveCampaign.
  • Gescheiden stromen. Servicemails, zoals een wachtwoord of factuur, verstuur ik los van de marketingmails. Raakt de reputatie van je marketingmails beschadigd, dan komen wachtwoordmails nog steeds aan. Hoe je de afzender goed instelt, lees je in nieuwsbrief komt in spam.
  • Stopregels. Betaald betekent uit de reeks. Afgemeld betekent alleen nog berichten die voor het account nodig zijn.
  • Weinig gebeurtenissen. Vier of vijf is genoeg om te beginnen. Elke extra gebeurtenis moet een ontwikkelaar bouwen en bijhouden.

Dat een aanmelding zonder handwerk in de mailtool terechtkomt, klinkt vanzelfsprekend, maar is het vaak niet. Voor Elkaar Ontmoeten, een organisatie voor singleactiviteiten en dus geen softwarebedrijf, zette ik automations op waardoor elke nieuwe aanmelding direct in ActiveCampaign kwam. Dat principe is bij software hetzelfde, alleen komen er gebeurtenissen uit het product bij.

Meten of je onboardingmails werken

Kijk niet naar het openingspercentage. Dat cijfer klopt al jaren niet meer, zoals ik uitleg in openratio nieuwsbrief. Wat ik wel meet:

  • Het deel van de nieuwe accounts dat het activatiemoment haalt, per startweek.
  • Het deel dat gaat betalen, per startweek.
  • Per mail: wie deed binnen twee dagen de handeling waar de mail om vroeg?
  • Antwoorden. Elke reactie op een onboardingmail is een gratis klantgesprek.
  • Afmeldingen per mail. Een uitschieter wijst op een mail die te vroeg of te vaak komt.

Wil je weten wat de reeks echt toevoegt, houd hem dan een paar weken achter voor een klein deel van de nieuwe accounts en vergelijk beide groepen. Zonder zo'n controlegroep schrijf je al snel groei aan je mails toe die er toch wel was gekomen. Hoe je zo'n vergelijking leest, staat in A/B-test analyseren.

Hoe ik een onboardingreeks opzet

Ik begin klein. Eerst het activatiemoment, dan vijf mails: welkom, hulp voor wie vastloopt, de tweede stap, de proef loopt af en welkom als klant. Die reeks draait eerst op dagen met één vertakking: actief of niet. Na een maand lees ik de antwoorden en de cijfers, en pas dan komen er vertakkingen bij. Zo betaal je niet voor een bouwwerk van twintig mails waarvan niemand weet of het werkt.

De teksten schrijf ik zelf, in de toon van het product. De gebeurtenissen stem ik af met wie het product bouwt. Wat er vóór de aanmelding gebeurt, de advertenties en de website, hoort daarbij; die kant staat in SaaS-marketing. Sta je nog aan het begin van je product, dan is app idee laten ontwikkelen het startpunt.

Een onboardingreeks is bij mij e-mailmarketing. De opzet kost eenmalig € 500. Wil je dat ik de reeks daarna bijhoud en uitbouw, dan begint dat bij € 750 per maand.

Conclusie: een proefaccount is een belofte, geen klant

Onboarding e-mails hebben één taak: een nieuwe gebruiker naar het moment brengen waarop hij zelf ziet wat je software oplevert. Benoem dat moment eerst. Bouw dan een korte reeks die reageert op gedrag, die stopt bij een betaling en die eerlijk is over het einde van de proef. Houd berichten die nodig zijn voor het account gescheiden van tips en aanbiedingen, en vraag voor die laatste twee toestemming. Meet op activatie en betaling, niet op geopende mails.

Voor jou betekent dat: minder mails over functies en meer mails over één volgende stap. Ik zet zo'n reeks op, schrijf de teksten en richt de meting in, zodat je per startweek ziet wat hij doet. Wat de opzet en het beheer kosten, staat in mijn prijslijst.

Case · Koach · Sport

Van pen en papier naar 500+ coaches.

Voor Koach maakte ik het merk, de website en de app voor iOS, Android en web. Met Google, Meta en ChatGPT Ads en SEO groeide de app naar 500+ coaches.

  • 500+ Coaches gebruiken Koach
  • 10.000+ Gescoorde wedstrijden
  • 4,9 Gemiddelde beoordeling
Bekijk de case van Koach

Veelgestelde vragen

Wat zijn onboarding e-mails bij SaaS?

Het zijn de mails die iemand krijgt nadat hij een proefaccount heeft aangemaakt, tot en met de eerste betaling. Ze helpen de nieuwe gebruiker naar het moment waarop hij de waarde van de software zelf ervaart, zoals een eerste project of een eerste verstuurde factuur. Een goede reeks reageert op wat iemand in het product doet. Wie vastloopt, krijgt hulp. Wie verder is, krijgt de volgende stap.

Hoeveel onboardingmails stuur je tijdens een proefperiode?

Bij een proefperiode van 14 dagen krijgt één gebruiker meestal vijf tot zes mails. De reeks zelf bevat er meer, omdat hij vertakt: een actieve gebruiker krijgt andere mails dan iemand die na de aanmelding niet meer inlogde. Elke mail heeft één taak en één knop. Stop de reeks zodra iemand betaalt, en stuur dan een welkom als klant.

Heb je toestemming nodig om onboardingmails te sturen?

Voor berichten die nodig zijn om het account te gebruiken, zoals een bevestiging of een nieuw wachtwoord, niet. Voor reclame per e-mail geldt het spamverbod uit de Telecommunicatiewet: in de basis is vooraf toestemming nodig. De uitzondering voor bestaande klanten gaat volgens de ACM over producten die te maken hebben met eerdere aankopen, en een gratis proefaccount is nog geen aankoop. Vraag daarom bij de aanmelding apart toestemming voor tips en aanbiedingen. Dit is geen juridisch advies.

Wat is een goede conversie van proefaccount naar betaald?

Een vast getal bestaat niet. Het percentage hangt af van je prijs, je doelgroep en vooral van de vraag of je vooraf om betaalgegevens vraagt. Vergelijk daarom met jezelf: hoeveel proefaccounts van deze maand werden actief en gingen betalen, tegenover vorige maand. Stijgt het deel dat het activatiemoment haalt, dan volgt het deel dat betaalt bijna altijd.

Wat is het verschil tussen een welkomstmail en een onboardingmail?

Een welkomstmail is de eerste mail na een inschrijving, bijvoorbeeld voor een nieuwsbrief, en bouwt vooral vertrouwen op. Een onboardingmail hoort bij een product dat iemand al aan het proberen is en stuurt aan op een handeling in dat product. De eerste onboardingmail is tegelijk een welkomstmail, maar de mails daarna reageren op wat de gebruiker wel of niet heeft gedaan.

Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?

Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.

Geschreven door

Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)