Zoekwoordkannibalisatie: als je eigen pagina's concurreren

Zoekwoordkannibalisatie betekent dat twee of meer pagina's van je eigen website strijden om dezelfde zoekopdracht. Google weet dan niet goed welke het moet tonen, wisselt tussen de twee, en geen van beide komt echt hoog. Je herkent het in Search Console als bij één zoekopdracht meerdere URL's van je site vertoningen krijgen. De oplossing is kiezen: samenvoegen tot één pagina, doorverwijzen, of de invalshoek van een van de pagina's veranderen.

Wat is zoekwoordkannibalisatie?

Zoekwoordkannibalisatie, in het Engels keyword cannibalization, is wat er gebeurt als meerdere pagina's van je eigen website hetzelfde zoekdoel proberen te beantwoorden. Ze concurreren dan niet alleen met andere websites, maar ook met elkaar.

Het gaat daarbij om de zoekintentie, niet om een woord. Twee pagina's mogen best hetzelfde woord bevatten. "Wat kost een website laten maken" en "website laten maken in Den Bosch" delen drie woorden, maar de zoeker wil iets anders: de één een prijsindicatie, de ander een lokale bouwer. Daar kunnen prima twee pagina's voor bestaan. Kannibalisatie ontstaat als twee pagina's dezelfde vraag beantwoorden.

Waarom is dat een probleem? Volgens de uitleg van Google over zijn rankingsystemen toont Google in de bovenste resultaten voor een zoekopdracht meestal niet meer dan twee pagina's van dezelfde website. Bij twee pagina's die op elkaar lijken, kiest Google er vaak één, en soms wisselt het per week. Ondertussen worden je signalen verdeeld. Andere websites linken de ene keer naar pagina A en de andere keer naar pagina B. Bezoekers klikken op de ene of de andere. En jij werkt twee pagina's bij in plaats van één goede.

Het is geen straf. Google zet je website niet lager omdat je twee artikelen over hetzelfde onderwerp hebt. Maar één sterke pagina wint het bijna altijd van twee halve.

Staan er twee pagina's van je site in de top 5 voor dezelfde zoekopdracht, en krijgen ze allebei klikken? Dan is er niets aan de hand. Kannibalisatie is pas een probleem als het je kost: als geen van beide pagina's goed scoort, of als Google steeds de verkeerde kiest.

Hoe ontstaat het? Vijf bekende oorzaken

1. Blogs over hetzelfde onderwerp in verschillende jaren. "SEO tips 2024", "SEO tips 2025" en "SEO tips voor dit jaar". Drie artikelen, één vraag. Beter: één artikel op een vaste URL dat je elk jaar bijwerkt.
2. Een dienstenpagina en een blog over dezelfde vraag. Je dienstenpagina "Badkamer renoveren" noemt de kosten, en je blog "Wat kost een badkamer renoveren?" ook. Dan weet Google niet welke het moet tonen bij "badkamer renoveren kosten".
3. Webshopcategorieën die overlappen. "Regenjassen" en "Waterdichte jassen" met grotendeels dezelfde producten. Hoe je categorieën opzet die elkaar niet in de weg zitten, lees je in SEO voor webshops.
4. Plaatsnaampagina's met dezelfde tekst. Tien pagina's die alleen in de plaatsnaam verschillen, concurreren met elkaar en lopen bovendien tegen het spambeleid van Google aan.
5. Oude en nieuwe pagina's na een vernieuwing. De oude dienstenpagina staat nog online naast de nieuwe, zonder doorverwijzing. Hoe je dat voorkomt, lees je in website migreren zonder SEO-verlies.

Zo herken je kannibalisatie in Search Console

Je hebt er geen betaalde tool voor nodig. Google Search Console laat met Google's eigen data zien welke pagina's bij een zoekopdracht verschijnen. Hoe je het Prestaties-rapport in het algemeen leest, staat in Google Search Console. Voor kannibalisatie werk je zo:

1. Kies een zoekopdracht die ertoe doet. Open Prestaties, tabblad Zoekopdrachten, en kies een zoekopdracht met een behoorlijk aantal vertoningen, die past bij een dienst of product van je.
2. Klik op die zoekopdracht en open daarna het tabblad Pagina's. Je ziet nu welke URL's van je site bij die zoekopdracht verschijnen.
3. Kijk naar de verdeling. Krijgt één pagina vrijwel alle vertoningen en klikken, dan is er geen probleem. Krijgen twee of meer pagina's een flink deel, dan concurreren ze.
4. Kijk over een langere periode. Zet de periode op zes tot twaalf maanden. Filter afwisselend op de ene en de andere pagina en kijk in de grafiek. Gaan de vertoningen van pagina A omhoog op het moment dat die van B omlaag gaan, dan wisselt Google tussen de twee.
5. Controleer het in Google zelf. Zoek op site:jouwdomein.nl met de zoekterm erachter. Dan zie je welke pagina's Google bij dat onderwerp vindt, ook pagina's die je vergeten was.

Wat de signalen betekenen:

Betaalde SEO-tools hebben er vaak een eigen rapport voor, een keyword cannibalization checker. Die tools meten de zoekresultaten zelf en hebben dus niet de data van Google. Voor een mkb-website kom je met Search Console prima uit.

Kannibalisatie oplossen: vier keuzes

Heb je twee pagina's gevonden die om dezelfde zoekopdracht strijden, dan maak je een keuze. Welke, hangt af van de vraag of beide pagina's een eigen doel hebben.

Samenvoegen: zo doe je het zonder verlies

1. Kies de pagina die blijft. Meestal de pagina met de meeste klikken in Search Console, of de pagina waar andere websites naar linken. Een kortere, duidelijke URL zonder jaartal heeft de voorkeur.
2. Neem de beste inhoud over. Kijk welke alinea's, voorbeelden en vragen van de andere pagina waarde hebben, en werk ze in. Plak niet twee teksten onder elkaar.
3. Stuur de oude URL door met een 301-redirect naar de pagina die blijft.
4. Pas je interne links aan, zodat ze direct naar de overgebleven pagina wijzen, niet via de redirect.
5. Zet een annotatie in Search Console met de datum, en kijk na zes tot acht weken wat er met de positie en de klikken is gebeurd.

Invalshoek veranderen: als je beide pagina's nodig hebt

Dit is de oplossing bij de klassieke combinatie van een dienstenpagina en een blog. Allebei hebben ze een doel, maar dan wel een ander doel. De blog beantwoordt de informatieve vraag, zoals wat iets kost of hoe het werkt, en linkt naar de dienstenpagina. De dienstenpagina is de pagina voor wie wil kopen of een offerte wil, en linkt naar de blog voor wie meer wil weten.

Maak dat verschil zichtbaar in de titel, de hoofdkop en de eerste alinea. En wees consequent in je interne links: link met de commerciële zoekterm altijd naar de dienstenpagina, en met de informatieve vraag altijd naar de blog. Zo geef je Google een eenduidig signaal. Hoe je links binnen je site goed opzet, lees je in interne links.

Wat je beter niet doet: een derde artikel schrijven over hetzelfde onderwerp, in de hoop dat dat het wel haalt. Of een canonical-tag van de ene naar de andere pagina zetten terwijl ze inhoudelijk verschillen. Een canonical is bedoeld voor kopieën, niet voor twee pagina's met een eigen inhoud.

Een voorbeeld: drie pagina's over badkamerkosten

Stel: een badkamerbedrijf heeft een dienstenpagina "Badkamer renoveren", een blog uit 2024 "Wat kost een badkamer renoveren in 2024?" en een blog uit 2025 "Badkamer renoveren: kosten en tips". In Search Console verschijnen ze alle drie bij "badkamer renoveren kosten", elk met een gemiddelde positie rond de 15.

Een logische aanpak:

• De twee blogs worden één kostenartikel op een vaste URL zonder jaartal, bijvoorbeeld /kosten-badkamer-renoveren/. Het beste van beide gaat erin, met actuele prijzen. Beide oude blogs sturen met een 301-redirect door.
• De dienstenpagina richt zich op de offerte, met de werkwijze, projecten uit de regio en een duidelijke volgende stap. Over kosten staat er één alinea met een link naar het kostenartikel.
• Alle interne links worden nagelopen. Wie over kosten linkt, linkt naar het kostenartikel. Wie over de dienst linkt, naar de dienstenpagina.

Dit is een rekenvoorbeeld, geen klantcase. Maar het patroon kom je op veel websites van dienstverleners tegen.

Voorkomen: één pagina per zoekintentie

Kannibalisatie oplossen kost meer tijd dan voorkomen. Het voorkomen begint vóór je gaat schrijven.

Zo plan ik deze kennisbank. Elk artikel krijgt vooraf één hoofdzoekwoord, een zoekintentie en een afbakening ten opzichte van de artikelen die er dichtbij liggen. Een paar voorbeelden:

• Het artikel over een website die niet zichtbaar is in Google behandelt het koppelen van Search Console en de indexeringsfouten. Het artikel over Google Search Console gaat alleen over het Prestaties-rapport. Allebei noemen ze Search Console, maar ze beantwoorden een andere vraag.
• SEO blog schrijven gebruikt de autoaanvulling van Google om één blogonderwerp te kiezen. Het artikel over zoekwoordonderzoek gaat over de zoekwoorden voor een hele website. En het artikel over zoekwoorden in Google Ads gaat over iets heel anders: matchtypes en uitsluitingen.
• Waar een onderwerp in een ander artikel al kort aan bod komt, krijgt het daar twee zinnen en een link, en geen eigen uitleg.

Je hebt daar geen ingewikkeld systeem voor nodig. Een spreadsheet met vier kolommen werkt prima:

Zoek in die lijst voordat je een nieuw artikel plant. Staat het zoekwoord er al, dan werk je de bestaande pagina bij in plaats van een nieuwe te schrijven. Plan je je content vooruit, zet die controle dan als vaste stap in je contentkalender.

Twijfel je of twee zoekopdrachten dezelfde intentie hebben? Zoek ze allebei in Google. Zie je grotendeels dezelfde resultaten, dan wil de zoeker hetzelfde en hoort er één pagina bij. Zie je andere soorten resultaten, bijvoorbeeld uitleg bij de ene en bedrijven bij de andere, dan kunnen er twee pagina's naast elkaar bestaan.

Conclusie: kies per vraag één pagina

Zoekwoordkannibalisatie is geen straf, maar het verdeelt je kracht over pagina's die elkaar in de weg zitten. Je herkent het in Search Console als bij één zoekopdracht meerdere URL's van je site vertoningen krijgen, of als Google tussen je pagina's blijft wisselen. Voeg samen wat dezelfde vraag beantwoordt, stuur door wat verouderd is en geef pagina's die je allebei nodig hebt een duidelijk eigen invalshoek.

Voorkomen is eenvoudiger dan oplossen: houd per pagina bij welke zoekvraag hij beantwoordt. Hoe dat past in de rest van je vindbaarheid, lees je in hoe kom ik bovenaan in Google. Wil je weten hoe ik werk en wat dat kost? Bekijk dan het pitchdeck.