Momenteel neem ik geen nieuwe klanten aan +31 6 301 963 14 dennis@gouwers.nl
SEO

HTTP-statuscodes: 200, 301, 302, 404, 410 en 500 uitgelegd

Bijgewerkt op 10 min leestijd

In dit artikel

HTTP-statuscodes zijn de driecijferige antwoorden die een server bij elke pagina meestuurt. Een 200 betekent dat alles in orde is, 301 en 302 dat de pagina verhuisd is, 404 en 410 dat hij er niet (meer) is en 500 dat de server een fout heeft. Bezoekers zien die code meestal niet, maar Google leest hem bij elk bezoek en gebruikt hem om te bepalen wat er in de zoekresultaten komt. Een verkeerde code valt je als bezoeker dus niet op. Daarom meet ik de codes na bij elke livegang en na elke grotere wijziging.

Wat zijn HTTP-statuscodes?

Elke keer dat je een webpagina opent, vraagt je browser die op bij een server. HTTP is de taal waarin browser en server met elkaar praten. Bij elk antwoord stuurt de server een code van drie cijfers mee: de statuscode. Die zegt in één getal hoe het verzoek is afgelopen.

Vergelijk het met de bel bij een voordeur. Er wordt opengedaan (200), er hangt een briefje 'verhuisd naar nummer 12' (301), er woont niemand (404) of er is binnen iets misgegaan en niemand kan opendoen (500). Een bezoeker ziet meestal alleen het resultaat. Google leest bij elke pagina de code en handelt ernaar.

Het eerste cijfer vertelt al het meeste:

Begint met Familie In gewone taal
2 Gelukt Hier is de pagina
3 Doorverwijzing De pagina staat ergens anders
4 Fout aan de kant van de vraag Deze pagina bestaat niet of je mag er niet in
5 Fout aan de kant van de server De server kan het verzoek nu niet afhandelen

Overzicht: de HTTP-statuscodes die je tegenkomt

Er bestaan tientallen statuscodes, maar voor een gewone website gaat het om een handvol. In deze tabel staat wat ze betekenen en wat Google ermee doet, volgens de documentatie van Google over statuscodes en crawlen.

Code Betekenis Wat Google doet
200 In orde, hier is de pagina Leest de inhoud en kan hem opnemen, maar dat is geen garantie
301 Permanent verhuisd Volgt de doorverwijzing, sterk signaal dat het nieuwe adres het juiste is
302 Tijdelijk ergens anders Volgt de doorverwijzing, zwak signaal; het oude adres kan blijven staan
304 Niet gewijzigd sinds je vorige bezoek Weet dat de inhoud gelijk is gebleven
307 en 308 Nieuwere varianten van 302 en 301 Behandelt 307 als 302 en 308 als 301
403 Geen toegang Behandelt het als een 404
404 Niet gevonden Haalt het adres na verloop van tijd uit de index en komt minder vaak langs
410 Definitief verwijderd Precies hetzelfde als een 404
429 Te veel verzoeken Ziet het als een overbelaste server en gaat langzamer crawlen
500 Fout op de server Gaat langzamer crawlen; blijft de fout, dan verdwijnen adressen uit de index
502 en 504 Een tussenliggende server kreeg geen (tijdig) antwoord Zoals bij 500
503 Tijdelijk niet beschikbaar Zoals bij 500, en de nette code voor kort onderhoud

200: alles in orde, maar geen garantie

Een 200 is het antwoord dat je voor elke gewone pagina wilt zien. Google krijgt de pagina en kan hem opnemen in de zoekresultaten. Kan, want of dat ook gebeurt, hangt af van de inhoud, van een eventuele noindex en van de vraag of er al een vergelijkbare pagina bestaat.

Een 200 kan ook verkeerd zijn. Toont een pagina 'niet gevonden' of is hij leeg, terwijl de server toch een 200 stuurt, dan heet dat een soft 404 en komt daar in Search Console een melding over. Voor een bezoeker ziet zo'n pagina er precies hetzelfde uit als een echte foutpagina. Alleen de code verschilt, en die zie je niet. Een foutpagina die bezoekers verder helpt en toch de juiste code meestuurt, beschrijf ik in een goede 404-pagina.

301 of 302: permanent of tijdelijk verhuisd

Een doorverwijzing stuurt bezoekers en zoekmachines van een oud adres naar een nieuw. Het verschil tussen de twee bekendste codes zit in één woord: permanent of tijdelijk.

Een 301 hoort bij een pagina die voorgoed een nieuw adres heeft. Google ziet dat als een sterk signaal en neemt na verloop van tijd het nieuwe adres over in de zoekresultaten. Dit is de doorverwijzing die bijna altijd nodig is.

Een 302 hoort bij een verhuizing die echt tijdelijk is. Bijvoorbeeld een productpagina die een paar weken naar een actiepagina wijst. Google ziet dat als een zwak signaal, en het oude adres kan in de zoekresultaten blijven staan. Sommige plugins en hostingpakketten gebruiken standaard een 302. Of een permanente verhuizing ook echt een 301 geeft, zie je dus pas als je het nameet.

De codes 307 en 308 zijn nieuwere varianten. Ze doen hetzelfde als 302 en 301, met als verschil dat een formulier dat wordt doorgestuurd op dezelfde manier wordt verzonden. Voor Google maakt het niets uit.

Drie dingen die altijd gelden:

  • Doorverwijzen op de server werkt het betrouwbaarst. Een doorverwijzing via JavaScript ziet Google minder zeker.
  • Geen ketens. Google volgt tot tien stappen, maar elke stap kost laadtijd. Een oud adres hoort direct naar de eindbestemming te wijzen.
  • Niet alles naar de homepage. Een verdwenen pagina zonder opvolger stuur je niet naar je voorpagina; dan is een 404 of 410 beter. Google kan zulke doorverwijzingen als soft 404 zien.

Bij een statische site op Netlify staan doorverwijzingen in één tekstbestand, met per regel het oude adres, het nieuwe adres en de code. Zo ziet dat eruit:

/oude-dienst/        /diensten/badkamer/      301
/zomeractie/         /acties/zomer/           302

Zonder code gebruikt Netlify een 301. Zo'n bestand groeit snel. Toen een tandartspraktijk twee oude websites inruilde voor één nieuwe, kregen meer dan 120 oude adressen een vaste bestemming op de nieuwe site. Zulke aantallen controleer je niet een voor een in een browser.

Een volledig doorverwijsplan bij een nieuwe website is een onderwerp op zich; dat staat in website migreren zonder SEO-verlies. Nog beter is een adresopbouw die niet hoeft te veranderen. Daarover gaat URL-structuur van je website.

404 en 410: niet gevonden of definitief weg

Een 404 is het normale antwoord voor een adres waar niets staat. Dat is geen ramp. Google schrijft zelf dat een 404 geen probleem hoeft te zijn als een pagina zonder vervanger is verwijderd. Het probleem zit in 404's die je niet wilt: een pagina die per ongeluk is verdwenen, een link in je eigen menu die nergens heen gaat of een oud adres waar andere sites nog naar linken.

Een 410 betekent dat een pagina met opzet en definitief is verwijderd. Google behandelt een 410 hetzelfde als een 404. Het is vooral een duidelijkere boodschap, handig voor pagina's die nooit terugkomen, zoals spampagina's die na een hack zijn opgeruimd.

Welke code past bij een pagina die weg is? Heeft hij een opvolger met vergelijkbare inhoud, dan een 301 naar die pagina. Komt hij terug, dan een 302. Is er niets vergelijkbaars, dan een 404 of 410. En moet een pagina alleen uit Google, maar wel blijven bestaan, dan geeft hij gewoon een 200 met een noindex. Hoe per oud adres de bestemming wordt gekozen, staat in een goede 404-pagina.

Een 403, geen toegang, zie je soms als een hostingpakket of beveiligingsplugin bezoekers tegenhoudt. Google behandelt dat als een 404. Krijgt Googlebot op belangrijke pagina's een 403, dan verdwijnen die dus langzaam uit Google, terwijl jij en je bezoekers de pagina's gewoon zien.

500, 502 en 503: als de server het niet meer weet

Codes die met een 5 beginnen, betekenen dat de server het verzoek niet kon afhandelen. Een 500 is een algemene fout, vaak door een kapotte plugin of een fout in de code. Een 502 of 504 betekent dat een server in de keten geen antwoord kreeg van de server erachter. Een 503 betekent tijdelijk niet beschikbaar.

Google reageert op serverfouten door minder vaak langs te komen, om je server niet nog zwaarder te belasten. Blijft de fout bestaan, dan haalt Google de betreffende adressen na verloop van tijd uit de index. Zodra je pagina's weer een 200 geven, gaat Google geleidelijk weer vaker crawlen. Een korte storing heeft dus meestal weinig gevolgen, een storing van dagen wel.

Voor gepland onderhoud is een 503 de nette code: hij zegt 'kom later terug'. Google raadt hem wel alleen aan voor een korte periode, een of twee dagen. Duurt het langer dan een paar dagen, dan heeft dat volgens Google merkbare gevolgen voor je plek in de zoekresultaten.

Bij een statische site, en zo bouw ik mijn maatwerksites, komen serverfouten op gewone pagina's weinig voor. De pagina's zijn vooraf gemaakte bestanden, dus er draait bij een bezoek geen code die kan vastlopen. Een formulier of andere functie die wel code uitvoert, kan nog steeds een 500 geven. Waarom zo'n site minder bewegende delen heeft, leg ik uit in statische website. Ligt een site plat, dan staat in website ligt plat hoe je de oorzaak vindt. Wie het wil weten voordat een klant het merkt, heeft uptime-monitoring nodig.

HTTP-statuscodes controleren: zo pak ik het aan

Een statuscode staat niet op de pagina zelf. Je moet hem opvragen, en elke manier laat iets anders zien.

1. In de browser. De ontwikkelaarshulpmiddelen (F12, of op een Mac Cmd + Option + I) tonen op het tabblad Network (in het Nederlands: Netwerk) per opgehaald bestand de code. Bij een doorverwijzing moet het vinkje Preserve log (Logboek behouden) aan staan, anders verdwijnt de eerste stap uit beeld. Handig voor één adres, onbegonnen werk voor honderd.

2. In Google Search Console. Met URL-inspectie zie je per adres of Google de pagina kon ophalen. Het rapport Pagina-indexering groepeert adressen per probleem, zoals niet gevonden, serverfouten, doorverwijzingen en soft 404's. Daar zie je hoe Google je site werkelijk ziet, ook de fouten die een bezoeker nooit tegenkomt. Hoe je dat rapport leest, staat in website niet zichtbaar in Google.

3. In de terminal. Developers gebruiken het commando curl -I, dat alleen de kopregels van het antwoord toont. Zo ziet dat eruit:

curl -I https://www.voorbeeld.nl/oude-dienst/

HTTP/2 301
location: https://www.voorbeeld.nl/diensten/badkamer/

Hier staan de code en het adres waar de doorverwijzing naartoe gaat. Met een klein script loop je zo een hele lijst oude adressen langs, en dat is bij een nieuwe site met tientallen of honderden doorverwijzingen de enige werkbare manier.

Het uittypen van zo'n doorverwijslijst en het script laat ik over aan mijn codeer-agent. Welk oud adres waarheen gaat, beslis ik zelf, en de uitkomst van het script lees ik regel voor regel na.

Na elke grotere wijziging, en zeker na een livegang, loop ik deze lijst langs:

  • belangrijke pagina's geven een 200;
  • oude adressen geven een 301 naar de juiste nieuwe pagina, in één stap;
  • een verzonnen adres zoals /bestaat-niet/ geeft een 404 en geen 200;
  • de robots.txt geeft een 200 of een 404, nooit een serverfout. Waarom dat uitmaakt, staat in robots.txt uitgelegd.

Statuscode 304 en caching

Een code die je in je browser vaak ziet langskomen, is de 304. Je browser vraagt dan: 'ik heb deze pagina of afbeelding al, is er iets veranderd?' De server antwoordt met een 304 als dat niet zo is, en je browser gebruikt zijn eigen kopie. Dat maakt je site sneller en is geen fout.

Het verklaart ook het bekende moment waarop een wijziging nog niet zichtbaar lijkt: je browser of een tussenliggende server toont nog een opgeslagen versie. Waar die bewaarde kopieën zitten en hoe ze worden ververst, vind je in caching uitgelegd.

Conclusie: de code moet zeggen wat er echt aan de hand is

Statuscodes zijn de korte boodschappen waarmee je server aan Google vertelt hoe het met een pagina zit. Een gewone pagina geeft een 200, een verhuisde pagina een 301 in één stap, een verdwenen pagina zonder opvolger een 404 of 410, en kort onderhoud een 503. Het gaat mis als de code iets anders zegt dan de pagina: een foutmelding met een 200, een permanente verhuizing met een 302 of alles naar de homepage. Geen van die fouten zie je als bezoeker.

Voor jou betekent dat: je hoeft de codes niet te kennen, zolang iemand ze nameet. In mijn werk staan de doorverwijzingen in versiebeheer, zodat elke regel terug te vinden is, en neem ik de codes mee in de controle na elke grotere wijziging. Wil je weten wat een goede foutpagina voor verdwaalde bezoekers doet? Lees dan een goede 404-pagina. Hoe ik aan websites en vindbaarheid werk, lees je in het pitchdeck.

Veelgestelde vragen

Hoe zie ik welke statuscode een pagina geeft?

Voor één pagina kan dat in je browser. Open de ontwikkelaarshulpmiddelen met F12, of op een Mac met Cmd + Option + I, kies het tabblad Network en laad de pagina opnieuw. In de kolom Status staat de code. Hoe Google de pagina ziet, laat URL-inspectie in Google Search Console zien. Voor een hele site is een crawlprogramma nodig dat alle links afloopt en per adres de code toont. Daar zit het meeste werk: de uitkomst lezen en per adres beslissen welke code de juiste is.

Wat betekent een 500-fout op je website?

Een 500 betekent dat er op de server iets misging bij het maken van de pagina. Het is een algemene foutmelding, dus de code zegt niet wat er precies kapot is. Bij WordPress is de oorzaak vaak een plugin, een thema of een update die niet goed samenwerkt. Bij een statische site zie je een 500 vooral bij onderdelen die code uitvoeren, zoals een formulier. Duurt de fout kort, dan heeft dat weinig gevolgen. Blijft hij dagen bestaan, dan haalt Google de betreffende pagina's na verloop van tijd uit de index.

Wanneer gebruik je een 410 in plaats van een 404?

Een 410 betekent dat een pagina met opzet en definitief is verwijderd. Een 404 zegt alleen dat er op dat adres niets te vinden is. Google behandelt beide hetzelfde: het adres verdwijnt na verloop van tijd uit de index. Een 410 is vooral een duidelijkere boodschap, bijvoorbeeld voor pagina's die na een hack zijn opgeruimd of voor producten die nooit meer terugkomen en geen opvolger hebben. Is een 410 lastig in te stellen, dan is een 404 net zo goed.

Welke statuscode gebruik je bij onderhoud aan je website?

Een 503, wat staat voor tijdelijk niet beschikbaar. Daarmee vertel je zoekmachines dat ze later terug moeten komen, in plaats van dat de pagina weg is. Bezoekers krijgen intussen een korte onderhoudsmelding. Houd het wel kort: Google raadt een 503 aan voor een of twee dagen, en een sluiting van meer dan een paar dagen heeft merkbare gevolgen voor je plek in Google. Een onderhoudspagina die met een normale 200-code wordt getoond, is juist niet goed, want dan denkt Google dat de onderhoudsmelding de inhoud van je pagina is.

Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?

Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.

Geschreven door

Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)