Momenteel neem ik geen nieuwe klanten aan +31 6 301 963 14 dennis@gouwers.nl
SEO

XML-sitemap maken en indienen: zo doe je het goed

Bijgewerkt op 10 min leestijd

In dit artikel

Een sitemap maken betekent een XML-bestand opstellen met alle adressen van je website die in Google horen, zodat zoekmachines ze sneller vinden. Er horen alleen pagina's in die gewoon bereikbaar zijn, geen noindex hebben en het hoofdadres van hun inhoud zijn. Een eerlijke datum van de laatste wijziging helpt; prioriteit en wijzigingsfrequentie negeert Google. Een goede sitemap wordt bij elke publicatie automatisch gemaakt, en zo heb ik het ook in mijn sites ingebouwd.

Wat is een XML-sitemap en heb je er een nodig?

Een XML-sitemap is een lijst met de adressen van je website, in een vast formaat dat zoekmachines kunnen lezen. Zie het als de inhoudsopgave achter in een boek: de hoofdstukken zijn er ook zonder, maar met een inhoudsopgave vind je ze sneller. Google gebruikt de lijst om nieuwe en gewijzigde pagina's te ontdekken.

Een sitemap is een hint, geen garantie. Staat een pagina erin, dan weet Google dat hij bestaat. Of hij ook gecrawld en opgenomen wordt, beslist Google zelf.

Heeft elke site er een nodig? Volgens Google kan een kleine site, tot ongeveer 500 pagina's die vanaf de homepage goed gelinkt zijn, ook zonder. Maar Google voegt eraan toe dat de meeste sites er baat bij hebben. Wordt je site automatisch gebouwd, dan kost een sitemap geen extra werk en is er weinig reden om hem over te slaan. Hij is extra belangrijk als je site nieuw is en nog weinig links van andere sites heeft, als je honderden pagina's hebt of als je veel video publiceert.

Zo ziet een sitemap eruit

Een sitemap met twee pagina's ziet er zo uit:

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<urlset xmlns="http://www.sitemaps.org/schemas/sitemap/0.9">
  <url>
    <loc>https://www.voorbeeld.nl/</loc>
    <lastmod>2026-10-28</lastmod>
  </url>
  <url>
    <loc>https://www.voorbeeld.nl/diensten/</loc>
    <lastmod>2026-09-14</lastmod>
  </url>
</urlset>

Per pagina zijn er twee velden die ertoe doen:

  • loc: het volledige adres van de pagina, met https en je domeinnaam erbij. Een kort pad zoals /diensten/ is niet genoeg.
  • lastmod: de datum waarop de inhoud voor het laatst echt is gewijzigd.

In oudere sitemaps kom je ook priority en changefreq tegen, voor belangrijkheid en hoe vaak een pagina verandert. Google negeert die velden, en Bing zegt ze grotendeels te negeren. Ze kunnen dus weg. Het bestand moet in UTF-8 staan, de standaardcodering voor tekst op het web, en tekens als & in een adres moeten worden omgezet. Een systeem dat de sitemap zelf maakt, doet dat vanzelf. Wie het bestand met de hand bijwerkt, kan het met één verkeerd teken breken, en dan meldt Search Console een leesfout.

Welke adressen horen in je sitemap, en welke niet?

Hier gaat het in de praktijk vaak mis. Een sitemap is pas nuttig als hij eerlijk is: alleen pagina's die je in Google wilt en die Google ook kan opnemen.

Wel in je sitemap Niet in je sitemap
Pagina's die een normale 200-statuscode geven Adressen die doorsturen (301 of 302)
Pagina's zonder noindex Pagina's met een noindex
De hoofdversie van een pagina, gelijk aan de canonical-tag Varianten met parameters, sorteringen of filters
Pagina's die robots.txt niet blokkeert Pagina's die robots.txt blokkeert
Pdf's die je in Google wilt laten vinden Bedankpagina's, winkelwagen, inlogpagina's
Adressen op je live domein Adressen van een testomgeving

Drie dingen gaan hier vaak mis:

  • Meer dan één versie van een adres. Een site hoort één vaste vorm te gebruiken, met https, met of zonder www en met of zonder slash aan het eind. Die vorm staat overal hetzelfde: in de sitemap, in de interne links en in de canonical-tag, de regel in een pagina die zegt welk adres het origineel is. Hoe je die vorm kiest, staat in URL-structuur van je website. Wat dubbele versies je aan zichtbaarheid kosten, beschrijf ik in duplicate content.
  • Adressen die doorsturen of weg zijn. Een sitemap vol redirects en 404's vertelt Google dat je lijst niet te vertrouwen is. De betekenis van die codes vind je in HTTP-statuscodes uitgelegd.
  • Tegenspraak met robots.txt. Een adres dat in robots.txt geblokkeerd is en tegelijk in de sitemap staat, geeft een melding in Search Console. Hoe robots.txt werkt, staat in robots.txt uitgelegd.

Juist na een nieuwe website of een samenvoeging sluipen hier fouten in: oude adressen die inmiddels doorsturen, of nieuwe pagina's die nog een noindex uit de bouwfase hebben. De sitemap ziet er dan prima uit, maar vertelt Google iets anders dan de pagina's zelf.

Een sitemap vervangt ook geen goede interne links. Een pagina die alleen in de sitemap staat en nergens vanaf je eigen site gelinkt wordt, krijgt weinig aandacht. Hoe zo'n netwerk van links ontstaat, lees je in interne links.

Lastmod: alleen een eerlijke datum

De lastmod-datum is het nuttigste veld na het adres zelf. Google gebruikt hem, maar alleen als hij consequent en controleerbaar klopt. Bing noemde lastmod in 2023 een bijzonder belangrijk signaal in een sitemap.

Eerlijk betekent: de datum verandert als de inhoud van de pagina wezenlijk verandert. Een nieuw stuk tekst, een aangepaste prijs, een bijgewerkte uitleg. Niet als alleen het jaartal in de footer verandert of als er een komma is verschoven.

De klassieke fout: elke pagina krijgt bij elke publicatie de datum van vandaag. Dan lijkt het alsof je hele site elke dag verandert. Zoekmachines merken dat en kunnen het veld dan gaan negeren, en dan ben je het voordeel kwijt voor de pagina's die wel nieuw zijn.

Op gouwers.nl komt de lastmod van een kennisbankartikel uit het veld met de bijgewerkt-datum van dat artikel. Een nieuwe publicatie verandert die datum dus niet; alleen een aangepaste bijgewerkt-datum doet dat. Zo zegt de sitemap precies wat er nieuw is. Zulke keuzes staan bij mij in de bouwafspraken van een project. Zet de codeer-agent een nieuwe pagina klaar, dan houdt hij zich aan die afspraken, en ik kijk na of de datum klopt voordat het live gaat.

Limieten van een sitemap: 50.000 adressen of 50 MB

Eén sitemapbestand mag volgens Google maximaal 50.000 adressen bevatten en ongecomprimeerd maximaal 50 MB groot zijn. Bij meer adressen wordt de lijst gesplitst in meerdere bestanden, met een sitemapindex erboven: een overzichtsbestand dat naar de losse sitemaps verwijst. Alleen die index wordt dan ingediend.

Voor de meeste mkb-sites is die grens ver weg. Een kennisbank met een paar honderd artikelen past makkelijk in één bestand. Splitsen kan wel handig zijn om een andere reden: met aparte sitemaps voor pagina's, artikelen en producten zie je in Search Console per soort pagina hoeveel er is opgenomen. De opbouw van een kennisbank werk ik verder uit in kennisbank op je website.

Nog twee regels die vaak over het hoofd worden gezien:

  • De sitemap hoort in de hoofdmap. Een sitemap die niet via Search Console is ingediend, geldt alleen voor de map waarin hij staat en alles daaronder.
  • Eén sitemap per domein of subdomein. Een sitemap op www.voorbeeld.nl mag geen adressen van shop.voorbeeld.nl bevatten, tenzij je beide in Search Console beheert.

Heb je een site in meerdere talen, dan kunnen de taalversies ook in de sitemap aan elkaar gekoppeld worden. Dat koppelen en de rest van een meertalige opzet staan in meertalige website.

Sitemap maken: automatisch bij het bouwen

Een sitemap met de hand bijhouden gaat altijd mis. Een nieuwe pagina wordt vergeten, of een verwijderde pagina blijft staan. Daarom hoort het systeem waarop je site draait hem automatisch te maken.

WordPress maakt sinds versie 5.5 zelf een sitemap op /wp-sitemap.xml. Met Yoast of Rank Math maakt die plugin een eigen sitemap op /sitemap_index.xml en schakelt hij die van WordPress uit. Het komt voor dat er dan toch twee actief zijn, of dat robots.txt naar de verkeerde verwijst. Twee sitemaps die elkaar tegenspreken, maken het alleen onduidelijk.

Websitebouwers en webshopplatforms maken meestal ook zelf een sitemap. Daar is de vraag vooral welke pagina's erin komen. Sommige systemen zetten er ook tagpagina's of lege categorieën in die je liever niet in Google hebt.

Een statische site maakt de sitemap bij elke bouw opnieuw. Zo werkt het bij gouwers.nl, gebouwd met Eleventy, en zo bouw ik het ook bij de maatwerksites die ik maak. Een klein sjabloon loopt alle pagina's langs, slaat pagina's met een noindex over en zet de rest met adres en datum in de lijst. Een ingekort stuk uit het sjabloon van gouwers.nl:

{%- for p in collections.all %}
{%- if not p.data.noindex %}
  <url>
    <loc>{{ p.url | absoluut(site.url) }}</loc>
    <lastmod>{{ (p.data.bijgewerkt or p.date) | isoDatum }}</lastmod>
  </url>
{%- endif %}
{%- endfor %}

Vrij vertaald: neem elke pagina, sla pagina's met een noindex over en gebruik de bijgewerkt-datum als die er is. Omdat de site bij elke wijziging opnieuw wordt gebouwd en gepubliceerd, kan de sitemap niet achterlopen. Stuur je mij een nieuwe pagina door, dan staat die na publicatie ook in de sitemap, zonder dat jij er iets voor doet. Het bouwen en publiceren zelf leg ik uit in wat is deployen.

Wat ik afraad: een sitemap eenmalig laten maken met een online generator die je site afloopt. Dat bestand klopt op de dag dat het gemaakt wordt en is daarna verouderd.

Sitemap indienen bij Google en Bing

Indienen gebeurt één keer, bij de livegang. Bij een nieuwe site regel ik het zo:

  1. De sitemap in robots.txt. Een regel als Sitemap: https://www.voorbeeld.nl/sitemap.xml onderaan het bestand. Elke zoekmachine die robots.txt leest, vindt hem dan.
  2. Indienen in Google Search Console, in het rapport Sitemaps. Wat je in Search Console verder ziet, staat in Google Search Console.
  3. Hetzelfde bij Bing Webmaster Tools. Bing levert ook zoekresultaten aan andere diensten, dus die hoort erbij.

Het indienen zelf is het eenvoudigste deel. Het werk zit in wat eraan voorafgaat: een sitemap die klopt, op het juiste domein, zonder tegenspraak met robots.txt, canonical-tags en statuscodes.

Oudere plugins 'pingen' Google nog na elke wijziging met een speciaal webadres. Google heeft die mogelijkheid eind 2023 uitgezet. Het kan geen kwaad, maar het doet ook niets meer. Een eerlijke lastmod werkt beter.

Fouten in je sitemap lezen

Na het indienen toont Search Console per sitemap een status: gelukt, fouten gevonden of niet op te halen. Bij fouten staat in het rapport wat er mis is. Dit zijn veelvoorkomende meldingen, kort samengevat, met de oorzaak en de oplossing:

Melding Meestal de oorzaak De oplossing
Sitemap kan niet worden opgehaald Verkeerd adres, een 404 of robots.txt blokkeert het bestand Adres en robots.txt nalopen
Ongeldige datum De lastmod staat niet in het formaat jaar-maand-dag Het systeem de datum als 2026-11-06 laten schrijven
Fout bij het lezen van het bestand Een teken als & in een adres dat niet is omgezet De sitemap door het systeem laten maken, niet met de hand
URL niet toegestaan Adressen op een ander domein of met en zonder www door elkaar Overal dezelfde versie van het domein
Sitemap bevat URL's die door robots.txt worden geblokkeerd Sitemap en robots.txt spreken elkaar tegen Kiezen: de pagina uit de sitemap of de blokkade weg

Let op het getal bij gevonden pagina's. Dat is hoeveel adressen Google in je sitemap heeft gelezen, niet hoeveel er in Google staan. Het rapport Pagina-indexering is te filteren op je sitemap; dan zie je per adres of het is opgenomen en zo niet, waarom. Waarom belangrijke pagina's soms ontbreken, behandel ik in website niet zichtbaar in Google.

In het beheer neem ik dit mee. Een melding los ik op in de bouw zelf, zodat hij niet bij de volgende publicatie terugkomt. Jij merkt er niets van.

Conclusie: een sitemap is een eerlijke lijst, geen trucje

Een goede sitemap is saai: alleen de pagina's die je in Google wilt, in één vaste vorm, met een datum die alleen verandert als de inhoud verandert. Het bestand zelf is het minste werk. Het vakwerk zit erin dat hij bij elke publicatie vanzelf klopt, niets tegenspreekt van wat robots.txt, canonical-tags en statuscodes zeggen, en dat iemand de foutmeldingen leest.

Voor jou betekent dat: hoe een sitemap eruitziet, maakt niet uit, zolang hij goed in de bouw zit. Bij mijn sites ontstaat de sitemap bij elke publicatie, staat hij in robots.txt en is hij bij de livegang ingediend. De adressen in je sitemap zijn zo goed als de structuur erachter, lees daarom ook URL-structuur van je website. Hoe ik verder aan websites en vindbaarheid werk, zie je in het pitchdeck.

Veelgestelde vragen

Waar vind ik de sitemap van mijn website?

Meestal staat hij op jouwdomein.nl/sitemap.xml. WordPress zonder SEO-plugin gebruikt /wp-sitemap.xml, en met Yoast of Rank Math is het vaak /sitemap_index.xml. De snelste manier om het zeker te weten: open jouwdomein.nl/robots.txt. Staat daar een regel die met Sitemap: begint, dan zie je het adres dat zoekmachines ook krijgen. Is Search Console gekoppeld, dan staat in het rapport Sitemaps welk adres er is ingediend en wanneer Google het voor het laatst heeft gelezen.

Hoe vaak moet ik mijn sitemap opnieuw indienen?

In principe nooit. Een sitemap wordt één keer ingediend, daarna haalt Google het bestand zelf regelmatig opnieuw op. Een sitemap die bij elke publicatie automatisch wordt bijgewerkt, is dus altijd actueel zonder dat jij iets doet. Opnieuw indienen heeft alleen zin als het adres van je sitemap verandert, bijvoorbeeld na een overstap naar een ander systeem, of nadat er een fout is opgelost en Google het bestand snel opnieuw moet lezen.

Moeten pdf's en afbeeldingen in mijn sitemap?

Een pdf die je in Google wilt laten vinden, zoals een productblad of brochure, mag in de sitemap. Een pdf die alleen voor klanten is, hoort er niet in. Afbeeldingen vindt Google meestal via de pagina's waarop ze staan. Er bestaat een uitbreiding voor afbeeldingen en video's in sitemaps, en die is vooral nuttig als beeld een belangrijk deel van je vindbaarheid is, zoals bij een fotograaf of een site met veel video.

Wat is het verschil tussen een XML-sitemap en een HTML-sitemap?

Een XML-sitemap is een bestand voor zoekmachines: een kale lijst met adressen en datums die bezoekers nooit zien. Een HTML-sitemap is een gewone pagina op je site met links naar alle belangrijke pagina's, bedoeld voor mensen die de weg kwijt zijn. Voor Google is de XML-versie het nuttigst. Een HTML-sitemap is vooral zinvol bij grote sites; bij een kleine site doen een goed menu en een duidelijke footer hetzelfde werk.

Waarom staan niet alle pagina's uit mijn sitemap in Google?

Omdat een sitemap een hint is, geen opdracht. Google zegt zelf dat het niet belooft elke pagina uit een sitemap te crawlen of op te nemen. Veelvoorkomende redenen: de pagina lijkt sterk op een andere pagina, de inhoud is dun, er staat een noindex op of het adres stuurt door. In Search Console is het rapport Pagina-indexering te filteren op je sitemap. Dan zie je per pagina waarom hij wel of niet is opgenomen.

Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?

Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.

Geschreven door

Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)