Momenteel neem ik geen nieuwe klanten aan +31 6 301 963 14 dennis@gouwers.nl
Webdevelopment

DNS-records uitgelegd: A, CNAME, MX en TXT zonder kopzorgen

Bijgewerkt op 11 min leestijd

In dit artikel

DNS-records zijn de regels in het adresboek van je domeinnaam. Een A- of CNAME-record vertelt waar je website staat, een MX-record waar je e-mail naartoe moet en een TXT-record bevat afspraken, bijvoorbeeld over wie namens je domein mag mailen. Die records staan in dezelfde lijst, maar los van elkaar. Bij een overstap naar een nieuwe website veranderen alleen de records voor de website en blijven die voor je mail staan. Omdat één verkeerd record je site of je mail kan platleggen, regel ik de DNS bij de livegang van de sites die ik bouw.

Wat doet DNS?

DNS werkt als de contactenlijst in je telefoon. Je tikt op een naam en je telefoon belt het nummer dat erbij hoort. Op internet hebben servers ook nummers, de IP-adressen. Niemand onthoudt die, dus typ je een naam als voorbeeld.nl. Het Domain Name System, kortweg DNS, zoekt het bijbehorende nummer op.

Dat gaat in een paar stappen. Je computer vraagt het aan een resolver, meestal een server van je internetprovider. Die vraagt het aan de nameservers van het domein: de servers waar de records van dat domein worden beheerd. De nameservers geven antwoord, en de resolver onthoudt dat antwoord een tijdje, zodat de volgende vraag sneller gaat.

In dat ene adresboek staat waar je website staat, waar je mail naartoe moet en welke diensten namens je domein mogen werken. Een wijziging die voor de website bedoeld is, kan dus ook je mail raken.

De belangrijkste DNS-records op een rij

Een DNS-record is één regel in dat adresboek. Elk record heeft een naam, een type, een waarde en een TTL, de tijd dat het antwoord onthouden mag worden. Zo ziet dat eruit voor het verzonnen domein voorbeeld.nl:

voorbeeld.nl.       3600  IN  A      192.0.2.10
www.voorbeeld.nl.   3600  IN  CNAME  voorbeeld.netlify.app.
voorbeeld.nl.       3600  IN  MX     10 mx1.mailprovider.example.
voorbeeld.nl.       3600  IN  TXT    "v=spf1 include:mailprovider.example ~all"

Van links naar rechts: de naam, de TTL in seconden, IN (dat staat voor internet), het type en de waarde. In het klantpaneel van een provider staat hetzelfde, alleen in een formulier. Dit zijn de types die je het vaakst tegenkomt, en wat ermee gebeurt bij een overstap naar een nieuwe website:

Record Wat het zegt Voorbeeld van een waarde Verandert bij een nieuwe website?
A Deze naam hoort bij dit IPv4-adres 192.0.2.10 Ja, voor het hoofddomein
AAAA Hetzelfde, voor een IPv6-adres 2001:db8::10 Ja, of het gaat weg als de nieuwe host er geen opgeeft
CNAME Deze naam is een bijnaam van een andere naam voorbeeld.netlify.app Ja, meestal voor www
MX Mail voor dit domein gaat naar deze server 10 mx1.mailprovider.example Nee
TXT Vrije tekst met afspraken of een bewijs v=spf1 ... Nee, tenzij de nieuwe host een verificatie vraagt
NS Deze servers beheren de records van het domein ns1.provider.example Alleen als de DNS verhuist
CAA Deze partijen mogen certificaten uitgeven 0 issue letsencrypt.org Controleren als de nieuwe host geen certificaat krijgt

A en AAAA: het adres van je website

Het A-record koppelt een naam aan een IPv4-adres, de bekende reeks van vier getallen. Het AAAA-record doet hetzelfde voor IPv6, de nieuwere en langere adressen. Je website op het hoofddomein, dus zonder www, staat meestal via een A-record ingesteld. Bij een overstap naar een andere host is dit het record dat verandert.

CNAME: een verwijzing naar een andere naam

Een CNAME-record zegt: kijk maar bij die andere naam. Voor www verwijst het bijvoorbeeld naar het adres dat je host opgeeft, zoals jouwsite.netlify.app. Verandert de host later zijn IP-adressen, dan hoeft er aan jouw kant niets te gebeuren. Op het hoofddomein kan dat niet, zoals je verderop leest.

MX: waar je e-mail naartoe gaat

Het MX-record vertelt andere mailservers waar mail voor jouw domein moet worden afgeleverd. Het getal ervoor is de voorkeur: hoe lager, hoe eerder die server wordt geprobeerd. Een MX-record wijst altijd naar een naam, nooit rechtstreeks naar een IP-adres. Je mailboxen zelf staan bij je mailprovider, zoals Microsoft 365, Google Workspace of je hostingpartij. Het MX-record is alleen de wegwijzer.

TXT: afspraken en bewijzen

Een TXT-record bevat vrije tekst. Dat klinkt vaag, maar je e-mail leunt er zwaar op. In TXT-records staan je SPF-regel, die zegt wie namens jouw domein mag mailen, je DKIM-sleutels en je DMARC-beleid. Hoe die drie samenwerken, lees je in nieuwsbrief komt in spam. Daarnaast gebruiken diensten als Google Search Console een TXT-record als bewijs dat het domein van jou is. Een TXT-record waarvan niemand meer weet waar het voor is, is dus geen rommel om op te ruimen, maar iets om uit te zoeken.

TTL: hoe lang een antwoord wordt onthouden

De TTL, time to live, is het aantal seconden dat een resolver een antwoord mag onthouden. 300 is vijf minuten, 3.600 is een uur en 86.400 is een dag. Zolang die tijd loopt, krijgt een bezoeker het onthouden antwoord, ook als het record inmiddels is aangepast.

Daarom zeggen mensen dat een DNS-wijziging moet doorkomen. Er wordt niets verspreid. Overal ter wereld wachten resolvers tot hun onthouden antwoord verlopen is, en pas dan vragen ze het nieuwe op.

Een voorbeeld: je A-record heeft een TTL van 86.400 seconden. Het wordt om tien uur 's ochtends aangepast. Een resolver die het oude antwoord om negen uur nog heeft opgehaald, mag dat tot de volgende ochtend negen uur blijven gebruiken. Een deel van je bezoekers ziet dan nog een dag de oude site.

Dat werkt ook de andere kant op, en daar zit het venijn. Gaat er iets mis, dan blijft het foute antwoord net zo lang hangen: terugzetten helpt niet meteen. Daarom wordt de TTL van de records die gaan veranderen ruim van tevoren verlaagd, bijvoorbeeld naar 300 seconden, en minstens één oude TTL eerder. Bij 86.400 seconden is dat een dag voor de wijziging. Staat alles goed, dan gaat de TTL weer terug naar bijvoorbeeld een uur.

Waarom je DNS-records niet zomaar zelf aanpast

Een DNS-record aanpassen ziet eruit als een formulier invullen. Het klantpaneel van je provider vraagt om een naam, een type en een waarde, en slaat op wat je invult. Juist dat maakt het verraderlijk. Drie redenen waarom een fout hier meer schade doet dan elders op je website:

  • Het paneel waarschuwt niet. Een record met een tikfout wordt net zo goed opgeslagen als een goed record. Vul je in het naamveld de volledige naam in terwijl de provider het domein er zelf achter zet, dan ontstaat er stilletjes een record voor www.voorbeeld.nl.voorbeeld.nl.
  • Je ziet de gevolgen pas later. Door de TTL merk je een fout soms pas uren later, en niet bij iedereen tegelijk, waardoor de oorzaak lastig te herleiden is.
  • Website en mail delen één lijst. Wie bij het opruimen een record weghaalt dat er overbodig uitziet, kan zonder het te merken de mail stilleggen. Een website kun je terugzetten. Mail die in de tussentijd verkeerd wordt afgeleverd, krijg je niet altijd terug, en de afzender merkt het vaak niet eens.

Daar komt een bekende verwarring bij. Alleen de records bij de nameservers die je domein op dit moment gebruikt, tellen, en vaak staan er bij twee partijen records. Pas je ze aan bij de verkeerde, dan gebeurt er niets, hoe vaak je ook op opslaan klikt.

Hoe klein een fout kan zijn, en hoe laat hij opvalt:

Fout Wat er gebeurt Wanneer het opvalt
MX-record weggehaald of verkeerd overgenomen Mail komt niet aan, of belandt bij een server zonder mailbox voor jou Vaak pas als een klant vraagt waarom je niet reageert
Mailafzender uit het SPF-record verdwenen Je mail of je formulierbevestigingen landen in de spam Langzaam, aan minder reacties
Oud A-record naast het nieuwe laten staan Een deel van je bezoekers ziet de oude site Wisselend, lastig te herkennen
Verificatierecord weggehaald Een dienst als Google Search Console kan niet meer zien dat het domein van jou is Later, als die dienst opnieuw controleert
CAA-record voor een andere certificaatuitgever De nieuwe host krijgt geen certificaat, bezoekers zien een waarschuwing Bij de livegang

Wat zo'n certificaatwaarschuwing betekent, staat in website niet veilig.

Een nieuwe website: waar je bouwer op moet letten

Een nieuwe website betekent meestal een nieuwe host, en dus nieuwe adressen voor je website. Je e-mail hoeft daar niets van te merken, als de overstap in de goede volgorde gebeurt. Hier let een zorgvuldige overstap op:

  1. De huidige DNS is vastgelegd, met alle records en subdomeinen, voordat er iets verandert.
  2. Bekend is waar de mail loopt: bij Microsoft 365, Google Workspace of in een hostingpakket.
  3. Bekend is waar de nameservers staan. Daar gebeurt de wijziging, en nergens anders.
  4. De TTL is op tijd verlaagd voor het A-, AAAA- en www-record.
  5. Alleen de webrecords veranderen: het A-record of ALIAS-record voor het hoofddomein en het CNAME-record voor www. Een oud AAAA-record dat nog naar de oude host wijst, gaat weg.
  6. MX, TXT en andere mailrecords blijven staan.
  7. Na de wijziging is getest: de site met en zonder www via https, een mail naar en vanaf het eigen domein, en het contactformulier.
  8. Het oude pakket wordt pas opgezegd als er zeker geen mail, formulieren of andere diensten meer op draaien.

Een andere route is de nameservers verhuizen naar de nieuwe host. Dan moeten daar alle records opnieuw worden aangemaakt, ook die voor je mail, en is de kans op een vergeten record groter. Die route lijkt op een domeinverhuizing, die ik beschrijf in domeinnaam verhuizen. Bij een nieuwe site horen ook doorverwijzingen van oude naar nieuwe pagina's, zoals je leest in website migreren zonder SEO-verlies.

Waar het met je e-mail misgaat

Je mail gaat zelden mis door het A-record van je website. Wel in deze situaties:

  • Nameservers omgezet, mailrecords vergeten. De nieuwe partij begint met een standaardset records, en je MX wijst opeens naar een server waar geen mailbox voor je bestaat.
  • Oud hostingpakket opgezegd. Stonden je mailboxen in dat pakket, dan ben je je mail en je mailgeschiedenis kwijt.
  • Een opgeruimd A-record voor mail. Soms wijst het MX-record naar mail.jouwdomein.nl, en wijst dat via een eigen A-record naar de server van je oude host. Verdwijnt dat A-record bij het opruimen, dan stopt je mail.
  • Een nieuwe afzender zonder toestemming. Verstuurt je nieuwe website mail namens je domein, zoals formulierbevestigingen, dan moet die dienst in je SPF-record staan of met DKIM zijn ingesteld. Anders landen die mails in de spam.

Wil je overstappen naar een andere mailprovider, lees dan zakelijk e-mailadres aanmaken: Google of Microsoft.

Valkuilen: oude records en een CNAME op het hoofddomein

Oude records. Naast een vergeten A-record zijn oude subdomeinen een risico. Wijst shop.jouwdomein.nl nog naar een dienst die je niet meer gebruikt, dan kan iemand anders dat adres bij die dienst soms claimen en er een eigen pagina op zetten. Opruimen is dus goed, maar alleen als zeker is waarvoor een record diende.

Een CNAME op het hoofddomein. Volgens de regels van DNS mag een CNAME niet naast andere records op dezelfde naam staan. Het hoofddomein heeft altijd NS-records en vaak ook MX-records, dus daar past geen CNAME. Wat wel kan:

  • een ALIAS-, ANAME- of afgevlakt CNAME-record, als de DNS-provider dat ondersteunt. Dat werkt als een CNAME, maar de provider zet het om in een gewoon adres;
  • anders een A-record met het IP-adres dat de host opgeeft.

Netlify raadt bijvoorbeeld een ALIAS-record naar apex-loadbalancer.netlify.com aan en geeft een vast IP-adres voor providers die dat niet kunnen. Dat staat in de handleiding van Netlify voor externe DNS. Een vergelijking van de hosts zelf vind je in statische website hosten.

Uit de praktijk: eerst vastleggen wat er staat

Voor een tandartspraktijk met twee locaties maakte ik van twee oude websites één nieuwe. Twee oude sites betekende ook meer dan één oud domein, elk met zijn eigen records en zijn eigen mail. Voordat ik bij de livegang één record omzette, heb ik daarom per domein de volledige lijst records bewaard en nagegaan langs welke weg de mail van elk domein liep.

Die volgorde kost vooraf wat extra tijd, maar ze is het vangnet. Staat er na de livegang iets niet goed, dan is precies na te gaan wat er stond. En wie weet hoe de mail loopt, weet welke records hij niet mag aanraken. Wat er bij zo'n samenvoeging verder bij komt, beschrijf ik in twee websites samenvoegen. En is je site na een wijziging onbereikbaar, dan is DNS een van de eerste dingen om na te lopen in website ligt plat.

Conclusie: website en mail delen één adresboek

DNS-records zijn losse regels in het adresboek van je domein: A, AAAA en CNAME voor je website, MX voor je mail en TXT voor afspraken en bewijzen. Omdat ze los van elkaar staan, kan een overstap naar een nieuwe website zonder dat je mail daar iets van merkt. Omdat ze in dezelfde lijst staan, kan één verkeerd record je site of je mail platleggen.

Voor jou betekent dat: dit is geen klus voor tussendoor in een klantpaneel. Bouw ik je site, dan zet ik de DNS bij de livegang zelf om, in de volgorde uit dit artikel. Jij hoeft daarvoor nergens in te loggen. Wat je verder aan mij overlaat als vaste beheerder, staat in website met een vaste beheerder. Verhuis je ook je domeinnaam, lees dan domeinnaam verhuizen: zo blijven je website en e-mail werken. En wil je weten hoe ik werk, download dan het pitchdeck.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een A-record en een CNAME-record?

Een A-record verwijst een naam naar een IP-adres, het nummer van een server. Een CNAME-record verwijst een naam naar een andere naam, die daarna zelf weer naar een IP-adres wordt opgezocht. Een CNAME is handig als je host zijn IP-adressen weleens wijzigt: het record wijst naar de naam die de host opgeeft, de host regelt de rest. Een CNAME mag niet op het hoofddomein staan en niet samen met andere records op dezelfde naam. Daarom krijgt www vaak een CNAME en het hoofddomein een A-record.

Hoe lang duurt het voordat een DNS-wijziging werkt?

Dat hangt af van de TTL van het oude record. Zolang die tijd niet om is, mogen computers en providers het oude antwoord blijven gebruiken. Stond de TTL op 300 seconden, dan zie je de wijziging meestal binnen een paar minuten. Stond hij op 86.400 seconden, dan kan het een dag duren. Worden de nameservers omgezet, reken dan op maximaal een dag of twee. Daarom wordt de TTL bij een geplande overstap een dag van tevoren verlaagd. Dat helpt ook als er iets misgaat: dan is het herstel ook sneller overal zichtbaar.

Kan ik mijn DNS-records zelf aanpassen?

Technisch wel, in het klantpaneel van de partij waar je nameservers naartoe wijzen: je registrar, je hostingpartij of een dienst als Cloudflare. Maar dat paneel waarschuwt je niet. Het slaat een record met een tikfout net zo goed op als een goed record, en pas je iets aan bij een partij waar je nameservers niet naartoe wijzen, dan gebeurt er niets. Door de TTL zie je een fout soms pas uren later, en een fout in je mailrecords merk je vaak pas als klanten je niet bereiken. Daarom neem ik de DNS bij mijn eigen projecten zelf mee in de livegang.

Raak ik mijn e-mail kwijt als ik van website wissel?

Niet als alleen de records voor je website worden aangepast: het A-record van je hoofddomein, het CNAME-record voor www en eventueel het AAAA-record. MX- en TXT-records blijven staan, dan blijft je mail lopen zoals hij liep. Het risico zit in twee andere situaties. De nameservers verhuizen naar een nieuwe partij zonder dat alle mailrecords worden overgenomen. Of er wordt een oud hostingpakket opgezegd waar je mailboxen nog in zaten. Daarom wordt de mail altijd eerst in kaart gebracht, voordat er iets verandert.

Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?

Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.

Geschreven door

Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)