WCAG 2.2 niveau AA in gewone taal: de eisen die je echt raken
In dit artikel
WCAG 2.2 is de nieuwste versie van de internationale richtlijnen voor toegankelijke websites, sinds oktober 2023 een officiële aanbeveling van het W3C. Niveau AA, de gangbare maatstaf, telt 55 eisen. Ten opzichte van WCAG 2.1 zijn er zes bijgekomen, zoals een klikvlak van minimaal 24 bij 24 pixels, een focus die niet achter een vaste balk verdwijnt en inloggen zonder puzzel of overtypen. De nieuwste versie van de Europese norm EN 301 549 verwijst naar WCAG 2.2. Voor mijn eigen sites is niveau AA het uitgangspunt, en dat staat zwart op wit in de bouwafspraken.
Wat is WCAG 2.2?
WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines: de richtlijnen van het W3C, de organisatie achter de standaarden van het web, voor websites die iedereen kan gebruiken. Versie 2.0 verscheen in 2008, versie 2.1 in 2018 en versie 2.2 werd op 5 oktober 2023 een officiële W3C-aanbeveling. Sinds oktober 2025 is WCAG 2.2 ook een ISO-norm, onder de naam ISO/IEC 40500:2025.
De richtlijnen zijn in lagen opgebouwd. Bovenaan staan vier principes. Daaronder hangen richtlijnen, en daaronder succescriteria: toetsbare eisen met een nummer, zoals 1.4.3 voor contrast. Elk succescriterium heeft een niveau:
- A: de basis. Zonder deze eisen is je site voor sommige mensen onbruikbaar.
- AA: de gangbare maatstaf. Hier verwijzen wetten en de Europese norm naar.
- AAA: het strengste niveau, voor specifieke situaties.
Dit artikel gaat over wat WCAG 2.2 inhoudelijk vraagt. Of je wettelijk verplicht bent om eraan te voldoen, hangt af van wie je bent en wat je online aanbiedt. Daarover gaat is toegankelijkheid van je website verplicht.
De vier principes, vertaald naar je website
De vier principes klinken abstract. Vertaald naar een website hoort bij elk principe één vraag:
| Principe | De vraag | Voorbeeld van een eis |
|---|---|---|
| Waarneembaar | Kan iedereen de inhoud zien of horen, ook zonder goed zicht of gehoor? | Tekstalternatief bij afbeeldingen (1.1.1), contrast van 4,5:1 (1.4.3) |
| Bedienbaar | Werkt alles zonder muis en zonder haast? | Alles bereikbaar met het toetsenbord (2.1.1), zichtbare focus (2.4.7) |
| Begrijpelijk | Snapt de bezoeker wat er staat en wat er gebeurt? | Labels bij formuliervelden (3.3.2), foutmeldingen in tekst (3.3.1) |
| Robuust | Kunnen hulpmiddelen de code goed lezen? | Knoppen en velden hebben een naam en rol die een schermlezer kan voorlezen (4.1.2) |
Een schermlezer is software die de tekst op het scherm voorleest, voor mensen die slecht of niet zien. De focus is het kader dat laat zien waar je bent als je met de Tab-toets door een pagina loopt.
Wat is nieuw in WCAG 2.2: zes eisen op niveau A en AA
WCAG 2.2 voegt negen succescriteria toe. Zes daarvan zitten op niveau A of AA en tellen dus mee voor de gangbare maatstaf. Ze komen grotendeels voort uit de behoeften van mensen met een motorische beperking, slechtziende mensen en mensen met een cognitieve beperking. De namen hieronder komen uit de officiële Nederlandse vertaling van WCAG 2.2.
Focus niet bedekt (2.4.11, AA)
Loop je met de Tab-toets door een pagina, dan mag het onderdeel met de focus niet helemaal schuilgaan achter iets wat de site zelf op de pagina zet. De bekende boosdoeners zijn een vaste kopbalk die meeschuift, een cookiemelding onderaan en een chatknop in de hoek. Op niveau AA mag het onderdeel deels bedekt zijn, maar nooit volledig. De technische oplossing is vaak klein. Het werk zit in het vinden: elke combinatie van schermbreedte, vaste balk en melding, ook in onderdelen van een externe aanbieder.
Sleepbewegingen (2.5.7, AA)
Alles wat werkt met slepen, moet ook te bedienen zijn met één klik of tik zonder te slepen. Denk aan een prijsfilter met een schuifje, producten sorteren door ze te verslepen, of een vergelijkingsschuif tussen twee foto's. Niet iedereen kan een muisknop ingedrukt houden en tegelijk bewegen. Er moeten daarom ook invulvelden, knoppen met pijlen of een keuzelijst zijn. Alleen als slepen de kern van de functie is, of als de browser het regelt, geldt een uitzondering.
Grootte van het aanwijsgebied: minimaal 24 bij 24 pixels (2.5.8, AA)
Alles waar je op klikt of tikt, moet een klikvlak van minimaal 24 bij 24 CSS-pixels hebben. Kleinere doelen mogen alleen als er genoeg ruimte omheen zit, zodat een cirkel met een doorsnede van 24 pixels rond elk klein doel geen ander doel raakt. Links in een lopende zin vallen erbuiten, net als standaardonderdelen van de browser die niet zijn aangepast. In de praktijk gaat het vaak mis bij de kleine sociale iconen in de footer, het kruisje waarmee je een pop-up sluit, de bolletjes onder een fotoslider en paginanummers. Een groter klikvlak raakt de opmaak eromheen, dus deze maat hoort in het design system van je site, niet in een reparatie achteraf. Op niveau AAA is de eis 44 bij 44 pixels, en voor een duim op een telefoon is dat ook prettiger.
Consistente hulp (3.2.6, A)
Bied je op meerdere pagina's hulp aan, zoals een telefoonnummer, een contactlink, een chat of veelgestelde vragen, dan moet die op elke pagina in dezelfde volgorde ten opzichte van de rest staan, bijvoorbeeld steeds in de footer. De eis verplicht je niet om hulp aan te bieden. Hij vraagt alleen dat je het consequent doet als je het doet.
Overbodige invoer (3.3.7, A)
Heeft iemand in hetzelfde proces al iets ingevuld, dan mag het niet opnieuw gevraagd worden. Het wordt automatisch ingevuld of is te kiezen. Het bekende voorbeeld is een vinkje 'factuuradres is gelijk aan bezorgadres' in een bestelproces. Uitzonderingen zijn er voor situaties waarin opnieuw invullen nodig is, zoals een wachtwoord ter bevestiging, of als de eerdere gegevens niet meer geldig zijn.
Toegankelijke authenticatie: inloggen zonder geheugentest (3.3.8, AA)
Inloggen mag niet afhangen van een geheugen- of denktest, tenzij er een alternatief of hulpmiddel is. Een wachtwoord onthouden, een code overtypen of een rekensom oplossen zijn zulke tests. In de praktijk betekent dit: plakken in wachtwoordvelden toestaan, wachtwoordmanagers laten werken en het automatisch invullen van een sms-code niet blokkeren. Inloggen met een passkey of een link per e-mail voldoet ook. Een captcha waarin je plaatjes met fietsen aanklikt, mag op niveau AA nog. Een rekenpuzzel of vervormde letters zonder alternatief niet. Of je hieraan voldoet, hangt vaak af van onderdelen die worden ingekocht, zoals een inlogdienst of een captcha-aanbieder. Die keuze hoort dus bij de bouw. Hoe inloggen veilig en toch makkelijk wordt, staat in inloggen beveiligen met passkeys.
Wat er verder veranderde
Op niveau AAA kwamen er drie eisen bij: een focus die helemaal niet bedekt mag zijn (2.4.12), een focusrand die groot genoeg is en genoeg contrast heeft (2.4.13), en inloggen zonder plaatjesherkenning (3.3.9). Daarnaast is 4.1.1 Parsing geschrapt, een eis over foutloze HTML, omdat browsers en hulpmiddelen slordige code tegenwoordig zelf opvangen. Een overzicht van alle wijzigingen staat bij het W3C in What's new in WCAG 2.2.
WCAG 2.2 en EN 301 549: welke versie telt in Europa?
In Europa verwijzen de wetten niet rechtstreeks naar WCAG, maar naar de Europese norm EN 301 549. Die norm gaat over meer dan websites: ook over software, documenten zoals pdf's, en apparaten. Voor webinhoud neemt EN 301 549 de eisen van WCAG over.
De versie die tot nu toe geldt, versie 3.2.1 uit 2021, verwijst naar WCAG 2.1. In september 2026 is versie 4.1.1 gepubliceerd, die naar WCAG 2.2 niveau A en AA verwijst. Volgens AccessibleEU, het kenniscentrum van de Europese Commissie, is het de eerste versie die specifiek met de European Accessibility Act in gedachten is gemaakt. Wettelijk telt de nieuwe versie pas als de Europese Commissie hem aanwijst in het Publicatieblad van de EU. Wanneer dat gebeurt, is nog niet bekend. Tot die tijd is formeel WCAG 2.1 de maatstaf, voor overheden en voor bedrijven (stand november 2026). Dit is uitleg, geen juridisch advies.
Ik volg het advies van de ACM: de sites die ik bouw, bouw ik op WCAG 2.2 niveau AA. Het verschil zijn zes eisen, en wie aan 2.2 voldoet, voldoet ook aan 2.1. Een site die vandaag op de oude versie wordt gebouwd, moet alsnog worden aangepast zodra de nieuwe norm geldt.
Checklist WCAG 2.2 niveau AA per onderdeel van je website
Deze checklist volgt de onderdelen van een gewone website, niet de volgorde van de richtlijnen. Het is het lijstje waar je bouwer op moet letten; het nummer achter elke regel verwijst naar het succescriterium. Een regel aanvinken is het makkelijke deel. Of iets echt voldoet, zie je pas als je weet hoe een toetsenbord of schermlezer ermee omgaat: een knop kan er perfect uitzien en voor een schermlezer toch naamloos zijn.
| Onderdeel | Waar je op let | Eis |
|---|---|---|
| Menu en navigatie | Werkt met Tab, Enter en Escape. Bovenaan een link 'naar de inhoud'. Menu staat op elke pagina op dezelfde plek | 2.1.1, 2.4.1, 3.2.3 |
| Koppen en structuur | Echte koppen in logische volgorde. Elke pagina een eigen, beschrijvende paginatitel | 1.3.1, 2.4.2, 2.4.6 |
| Tekst en kleur | Contrast 4,5:1, grote tekst 3:1. Kleur is nooit het enige signaal | 1.4.3, 1.4.1 |
| Zoomen en mobiel | Leesbaar bij 200% zoom. Op 320 pixels breed geen zijwaarts scrollen. Werkt staand en liggend | 1.4.4, 1.4.10, 1.3.4 |
| Afbeeldingen en iconen | Alt-tekst bij informatieve beelden. Iconen en randen van velden 3:1 contrast | 1.1.1, 1.4.11 |
| Video en audio | Ondertiteling bij video. Geen geluid dat vanzelf start. Bewegende achtergrond is te pauzeren | 1.2.2, 1.4.2, 2.2.2 |
| Links en knoppen | De tekst zegt waar je heen gaat. Klikvlak minimaal 24 bij 24 pixels. Focus is zichtbaar | 2.4.4, 2.5.8, 2.4.7 |
| Vaste balken, cookiemelding en chat | Focus verdwijnt er nooit helemaal achter. Meldingen zijn met het toetsenbord te sluiten | 2.4.11, 2.1.2 |
| Formulieren | Zichtbaar label bij elk veld. Foutmelding in tekst met een suggestie. Automatisch invullen werkt voor naam, e-mail en adres. Niets dubbel vragen | 3.3.2, 3.3.1, 3.3.3, 1.3.5, 3.3.7 |
| Inloggen en account | Plakken toegestaan, wachtwoordmanager werkt, geen rekenpuzzel | 3.3.8 |
| Schuifjes, slepen en kaarten | Elke sleepbeweging heeft een alternatief met klikken | 2.5.7 |
| Hulp en contact | Telefoonnummer, chat of contactlink staat steeds op dezelfde plek | 3.2.6 |
| Animatie en tijd | Wat beweegt is te pauzeren. Tijdslimieten zijn te verlengen. Niets flitst vaker dan drie keer per seconde | 2.2.2, 2.2.1, 2.3.1 |
Formulieren zijn de plek waar bezoekers het vaakst vastlopen; meer daarover in een websiteformulier dat wel wordt ingevuld. Kleur gaat vaak mis in de details, zoals lichtgrijze tekst in de footer; zie kleurcontrast op je website. Voor beschrijvingen bij beelden is er een apart artikel over alt-tekst.
Testen op WCAG 2.2: wat een scanner mist
Een automatische scan is een nuttig begin. Tools zoals de toegankelijkheidscontrole in Lighthouse vinden ontbrekende labels, te laag contrast en afbeeldingen zonder alt-tekst. Maar een scanner ziet niet of een alt-tekst klopt, of de volgorde van de focus logisch is en of je met een wachtwoordmanager kunt inloggen. Juist de nieuwe eisen van 2.2 vragen handwerk:
- Met de Tab-toets door elke pagina, op verschillende schermbreedtes, om te zien of de focus ooit verdwijnt achter de kopbalk, de cookiemelding of de chatknop.
- Op een echte telefoon tikken op alle kleine knoppen: sluitkruisjes, iconen, sliderbolletjes.
- Elk schuifje en elke sleepfunctie bedienen zonder te slepen.
- Inloggen met een wachtwoordmanager en een code plakken.
- Het bestel- of aanvraagproces doorlopen en kijken of ergens iets twee keer wordt gevraagd.
Daarbovenop komt een test met een schermlezer, zoals VoiceOver op een Mac of iPhone of het gratis NVDA op Windows. Wie zo'n programma voor het eerst aanzet, hoort vooral een stroom geluid; de uitkomst beoordelen vraagt oefening. Bij mijn opleveringen horen deze controles erbij. Een testplan voor formulieren en bestelroutes, ook met hulp van AI, vind je in website testen met AI. Een widget die belooft alles met één regel code op te lossen, helpt hier niet: lees waarom een accessibility overlay de onderliggende code niet repareert.
Toegankelijkheid bewaken na de livegang
Een site die bij de oplevering aan WCAG 2.2 voldoet, doet dat na een jaar niet vanzelf meer. Een nieuwe pop-up, een knop met alleen een icoon, een campagnebanner met tekst in de afbeelding: elke wijziging kan een eis breken. Toegankelijkheid is daarom geen vinkje bij de oplevering, maar een vast punt bij elke aanpassing.
In mijn beheer gaat geen wijziging live zonder toets aan deze eisen. De regels voor toegankelijkheid staan in de bouwafspraken voor de codeer-agent, zodat ze bij elke opdracht meetellen. Komt er een nieuwe pagina of functie bij, dan toets ik die al in de voorbeeldversie aan deze eisen, voordat jij akkoord geeft. Waar ik op let bij code die een AI heeft geschreven, lees je in AI-code controleren. Valt je organisatie onder de regels, dan leg je de stand van zaken vast in een toegankelijkheidsverklaring, die wordt bijgewerkt als er iets verandert.
Conclusie: WCAG 2.2 AA is 2.1 plus zes eisen die je bezoekers direct merken
WCAG 2.2 niveau AA telt 55 eisen, opgebouwd rond vier principes: waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust. Ten opzichte van 2.1 kwamen er zes eisen bij die je bezoekers direct merken: een focus die niet verdwijnt, een alternatief voor slepen, klikvlakken van minimaal 24 pixels, hulp op een vaste plek, niets dubbel invullen en inloggen zonder geheugentest. Wie nu bouwt, bouwt het best meteen op 2.2. De checklist laat zien waar je moet kijken. Beoordelen of iets echt voldoet, en het oplossen zonder je ontwerp te slopen, is vakwerk dat in de bouw hoort en niet in een scan achteraf. Bij mij is het het uitgangspunt van elke site die ik bouw en beheer.
Een van de eisen die het vaakst misgaat, werk ik verder uit in kleurcontrast op je website. Benieuwd hoe ik werk? Download het pitchdeck.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen WCAG 2.1 en 2.2?
WCAG 2.2 bevat alle eisen van 2.1, op één na: 4.1.1 Parsing is geschrapt, omdat browsers en hulpmiddelen slordige code tegenwoordig zelf goed opvangen. Daarbovenop komen negen nieuwe succescriteria, waarvan zes op niveau A en AA. In de Nederlandse vertaling heten die: focus niet bedekt, sleepbewegingen, grootte van het aanwijsgebied, consistente hulp, overbodige invoer en toegankelijke authenticatie. De andere drie zitten op het strengste niveau, AAA. Voldoet je site aan WCAG 2.2 niveau AA, dan voldoet hij ook aan 2.1 niveau AA.
Hoeveel eisen heeft WCAG 2.2 niveau AA?
Niveau AA telt 55 succescriteria: 31 op niveau A en 24 op niveau AA. Bij WCAG 2.1 waren dat er 50. Wie niveau AA haalt, voldoet aan alle eisen van A en AA samen. Daarboven ligt niveau AAA met nog strengere eisen, zoals een contrast van 7:1. Dat niveau wordt zelden als algemene eis gesteld, omdat niet elke soort inhoud het kan halen. Wetten en de Europese norm EN 301 549 vragen niveau AA.
Is er een Nederlandse vertaling van WCAG 2.2?
Ja. Sinds juni 2024 is er een geautoriseerde Nederlandse vertaling met de titel 'Richtlijnen voor Toegankelijkheid van Webcontent (WCAG) 2.2'. De vertaling is gemaakt onder leiding van de Accessibility Foundation en goedgekeurd via het vertaalproces van het W3C. Bij verschillen tussen de vertaling en het origineel is de Engelse tekst leidend. De uitgebreide uitleg per eis, met voorbeelden en technieken, vind je op de Understanding-pagina's van het W3C.
Wanneer wordt WCAG 2.2 de verplichte norm?
In Europa telt de norm EN 301 549. Versie 4.1.1, gepubliceerd in september 2026, verwijst naar WCAG 2.2. Die versie wordt de wettelijke maatstaf zodra de Europese Commissie hem aanwijst in het Publicatieblad van de EU. Wanneer dat gebeurt, is nog niet bekend. Tot dat moment geldt formeel WCAG 2.1 (stand november 2026). De ACM raadt bedrijven aan nu al met WCAG 2.2 aan de slag te gaan. Of de regels voor jouw site gelden, staat los van de versie.
Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?
Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.
Geschreven door Dennis Boekhout
Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)
