Momenteel neem ik geen nieuwe klanten aan +31 6 301 963 14 dennis@gouwers.nl
Webdevelopment

Caching uitgelegd: waarom je wijziging nog niet zichtbaar is

Bijgewerkt op 10 min leestijd

In dit artikel

Website caching betekent dat er kopieën van je pagina's en bestanden worden bewaard, zodat ze de volgende keer sneller laden. Die kopieën zitten op meerdere plekken: in je browser, op het netwerk van je host, op de server en soms in een WordPress-plugin. Zie je een wijziging niet, dan kijk je meestal naar zo'n oude kopie. Een harde verversing of een privévenster laat dan direct de nieuwe versie zien. Hoe lang elke kopie mag blijven liggen, stel ik bij de bouw in, en bij de statische sites die ik bouw ververst de host zijn cache bij elke publicatie vanzelf.

'Ik zie mijn wijziging niet': wat er meestal aan de hand is

Een voorbeeld dat veel ondernemers met een website zullen herkennen. Je hebt je openingstijden rond de feestdagen laten aanpassen en krijgt een bevestiging dat de wijziging live staat. Je opent je site en ziet de oude tijden. Een collega op een andere computer ziet de nieuwe wel.

Vaak is de website gewoon bijgewerkt en laat jouw browser een kopie zien die hij bij je vorige bezoek heeft bewaard. De site is nieuw, jouw beeld ervan is oud. De snelste test: open de pagina in een privévenster. Zie je daar de nieuwe versie, dan zat het in je browser. Zie je daar ook de oude, dan zit de oude kopie ergens anders, of staat de wijziging nog niet live. Daarover verderop meer.

Wat is website caching?

Caching is een kopie bewaren om tijd te besparen. Vergelijk het met de menukaart van de pizzeria om de hoek die in je keukenla ligt. Je hoeft niet elke keer de website op te zoeken, maar als de prijzen veranderen, heb je een oude kaart. Website caching werkt net zo: een browser, een netwerk of een server bewaart een kopie van een pagina of bestand, zodat die de volgende keer niet opnieuw hoeft te worden opgehaald of opgebouwd.

Dat levert veel op. Pagina's laden sneller, je server krijgt minder te doen en bezoekers verbruiken minder data. De keerzijde is dat een kopie kan verouderen. De kunst is daarom om per soort bestand te bepalen hoe lang een kopie mag blijven liggen. Een logo dat nooit verandert, mag een jaar bewaard worden. Een pagina met openingstijden liever niet. Die afweging gebeurt niet per wijziging, maar één keer bij de bouw, in de instellingen van de site. Gaat het daar mis, dan merk je dat pas later.

De lagen: browser, CDN, server en plugin

Er is niet één cache, maar een reeks lagen. Een pagina kan op elk van die plekken als kopie bewaard zijn:

Laag Waar de kopie staat Wie hem ververst Typisch voor
Browser Op je eigen computer of telefoon Jij, met verversen, of vanzelf na de bewaartijd Elke website
CDN Op servers van het netwerk, dicht bij de bezoeker De host bij een nieuwe publicatie, of de beheerder handmatig Statische hosts, Cloudflare
Server Bij je hostingpartij De hostingpartij of je beheerder WordPress-hosting met paginacache
Plugin In je WordPress-installatie De beheerder, via de plugin Cacheplugins voor WordPress

De browser bewaart pagina's, afbeeldingen, stylesheets en scripts op je eigen apparaat. Deze laag zorgt voor de meeste verwarring, omdat hij per apparaat verschilt.

Het CDN is het netwerk van servers dat kopieën dicht bij je bezoekers bewaart. Wat dat is en wanneer je er een nodig hebt, lees je in wat is een CDN.

De server en de plugin spelen vooral bij WordPress. Omdat WordPress pagina's opbouwt uit een database, bewaren hostingpartijen en plugins een kant-en-klare versie. Er hoort er maar één tegelijk actief te zijn, zoals je leest in WordPress website sneller maken.

Daarnaast zijn er twee geheugens die buiten je website liggen, maar wel tot dezelfde verwarring leiden. Na een overstap naar een andere host onthouden computers het oude adres nog even, afhankelijk van de TTL van je DNS-records. Dat leg ik uit in DNS-records uitgelegd. En LinkedIn, Facebook en WhatsApp bewaren de voorvertoning van een gedeelde link zelf. Hoe je die voorvertoning ververst, staat in Open Graph.

Cache-control in gewone taal

Hoe lang een kopie bewaard mag worden, bepaalt de website zelf. Bij elk bestand stuurt de server een label mee, de header Cache-Control. Daarin staat wie het bestand mag bewaren en hoe lang. De belangrijkste instructies:

  • max-age=3600: dit bestand mag 3.600 seconden, dus een uur, bewaard worden.
  • s-maxage: hetzelfde, maar alleen voor gedeelde caches zoals een CDN, niet voor je browser.
  • no-cache: je mag het bewaren, maar moet voor elk gebruik eerst vragen of er een nieuwere versie is. Dus niet, zoals de naam doet denken, niet bewaren.
  • no-store: helemaal niet bewaren. Bedoeld voor persoonlijke pagina's, zoals een account of een formulier met gevoelige gegevens.
  • immutable: dit bestand verandert nooit, controleren of er een nieuwere is, is niet nodig.
  • private: alleen de browser van de bezoeker mag het bewaren, een CDN niet.

Voor een moderne site ziet dat er vaak zo uit. Een voorbeeld:

style.3f9a1c.css   Cache-Control: max-age=31536000, immutable
index.html         Cache-Control: no-cache

Het stylesheet mag een jaar bewaard worden, de pagina zelf moet steeds even worden gecontroleerd. Dat is ook wat MDN, het naslagwerk van Mozilla voor webontwikkelaars, als goede werkwijze beschrijft in de uitleg over Cache-Control. Netlify kiest standaard een vergelijkbare aanpak: volgens de documentatie van Netlify over caching moet een browser bij elk bezoek vragen of er een nieuwe versie is, terwijl het netwerk van Netlify zelf de bestanden tot een jaar bewaart, of tot de volgende publicatie.

Wat er misgaat als de instellingen niet kloppen

Die paar woorden in een header hebben gevolgen die je als opdrachtgever niet ziet, tot het misgaat. Drie voorbeelden:

Instelling Wat er gebeurt Wat je merkt
Een pagina mag een week in de browser blijven Terugkerende bezoekers zien een week de oude versie, ook na een nieuwe publicatie Klanten noemen oude openingstijden of prijzen
Een CDN mag een persoonlijke pagina bewaren De volgende bezoeker kan de pagina van een ander te zien krijgen Een privacyprobleem, in het ergste geval een datalek
Alles mag maar heel kort bewaard worden Elke pagina laadt elk bezoek opnieuw alle bestanden Een tragere site, vooral op mobiel

Het eerste probleem is het venijnigste. Een kopie die al in iemands browser staat, kun je niet terughalen door opnieuw te publiceren. Die blijft staan tot de bewaartijd voorbij is, of tot die bezoeker zelf ververst.

Daarom zet ik de cache-instellingen bij de bouw per soort bestand goed. Jij merkt daar alleen van dat de site snel is en dat een wijziging zichtbaar is zodra hij live staat.

Bestandsnamen met een vingerafdruk

Waarom mag dat stylesheet in het voorbeeld een jaar bewaard worden? Omdat de naam verandert zodra de inhoud verandert. Bij het bouwen van de site wordt een korte code aan de bestandsnaam toegevoegd, berekend uit de inhoud van het bestand. Van style.css maakt het bouwgereedschap bijvoorbeeld style.3f9a1c.css. Verandert de opmaak, dan krijgt het bestand een nieuwe code, zoals style.8b27e4.css.

Die code werkt als een vingerafdruk. Voor de browser is het een heel nieuw bestand, dus haalt hij het gewoon op. De oude kopie raakt niemand meer aan. Zo kunnen bestanden lang bewaard worden en is een wijziging toch direct zichtbaar. Dit heet ook wel cache busting.

Zonder vingerafdruk moet je kiezen. Mag style.css lang bewaard worden, dan kan een terugkerende bezoeker een nieuwe pagina met een oud stylesheet krijgen, met een rommelige pagina als gevolg. Mag het maar kort, dan laadt elke pagina wat trager. Veel bouwgereedschap voegt die vingerafdruk automatisch toe, bij ander gereedschap moet het bij de bouw worden ingesteld. Het is zo'n onderdeel dat je niet ziet, maar wel merkt als het ontbreekt.

Waarom statische hosts de cache bij elke publicatie vernieuwen

Bij een statische website bij Netlify of Vercel speelt de cache van het netwerk zelden een rol. Netlify maakt bij elke nieuwe publicatie de bewaarde kopieën van je site ongeldig, ook als die volgens hun bewaartijd nog vers waren. Vercel bewaart statische bestanden zolang een publicatie live staat. Komt er een nieuwe publicatie, dan levert het netwerk direct de nieuwe versie uit.

Dat werkt zo goed omdat een publicatie bij zo'n host in één keer live gaat: de complete nieuwe versie staat klaar en daarna wordt omgeschakeld. Hoe dat omschakelen werkt, beschrijf ik in wat is deployen. Welke host bij je past, vergelijk ik in statische website hosten.

Vergelijk dat met een WordPress-site met een cacheplugin, een paginacache bij de hostingpartij en Cloudflare ervoor. Dan zijn er drie lagen die na een wijziging geleegd moeten worden, en wordt er weleens een vergeten. Het is niet onoplosbaar, maar wel een bekende oorzaak van het gevoel dat een wijziging niet doorkomt. Wie zo'n site beheert, moet bij elke wijziging weten welke lagen er zijn.

Wat je zelf kunt doen: verversen en doorgeven

Aan de instellingen van je site hoef je niets te doen. Wat je wel kunt doen, is kijken met een schone blik. Een gewone verversing laat de browser soms toch zijn bewaarde kopie gebruiken. Een harde verversing haalt de pagina en de bijbehorende bestanden opnieuw op:

  • Windows, in Chrome, Edge of Firefox: Ctrl + Shift + R, of Ctrl + F5.
  • Mac, in Chrome, Edge of Firefox: Cmd + Shift + R.
  • Mac, in Safari: Option + Cmd + R.
  • Telefoon: open de pagina in een privétabblad, of sluit het tabblad en open de pagina opnieuw.

Een privévenster begint met een lege cache en is daarom de betrouwbaarste test. Op de computer open je er een met Ctrl + Shift + N in Chrome en Edge, Ctrl + Shift + P in Firefox, en op een Mac met Cmd + Shift + N in Chrome en Safari.

Zie je de wijziging daarna nog niet, dan helpt dit rijtje om de oorzaak te vinden:

  1. Kijk op een ander apparaat. Je telefoon, of de computer van een collega.
  2. Controleer het adres. Kijk je naar de live site, en niet naar een voorbeeldversie of een oude link? Vergelijk de versie met en zonder www.
  3. Net van host gewisseld? Dan kan het oude adres nog in het geheugen van je provider zitten, tot de TTL van je DNS-records voorbij is.
  4. Nog steeds oud? Geef het door aan je beheerder, met het adres van de pagina, een schermafbeelding, het tijdstip en welk apparaat en welke browser je gebruikt. Wat er verder in een goede wijzigingsmelding hoort, staat in wijziging op je website doorgeven.

Of de publicatie gelukt is en of er bij een WordPress-site nog een cacheplugin of Cloudflare geleegd moet worden, zoekt je beheerder uit. Beheer ik je site, dan stuur je mij die gegevens en zoek ik uit in welke laag de oude kopie zit. Hoe ik zo'n vaste samenwerking verder inricht, beschrijf ik bij website met een vaste beheerder.

Conclusie: een oude kopie is meestal de verklaring

Website caching is het bewaren van kopieën, zodat je site sneller laadt. Die kopieën zitten in je browser, op het netwerk van je host, op de server en soms in een plugin. Zie je een wijziging niet, dan kijk je meestal naar zo'n oude kopie in je eigen browser, en laat een privévenster of een harde verversing direct de nieuwe versie zien. Cache-Control bepaalt hoe lang een kopie mag blijven liggen, en bestandsnamen met een vingerafdruk zorgen dat lang bewaren en direct zichtbare wijzigingen samengaan.

Voor jou betekent dat: een snelle site die altijd de juiste versie laat zien, is het resultaat van instellingen die bij de bouw goed zijn gezet. Een verkeerde instelling zie je niet, tot klanten oude informatie noemen of een pagina zien die niet voor hen bedoeld was. Op mijn eigen sites zijn die instellingen vanaf de bouw geregeld, en ververst de host zijn cache bij elke publicatie. Wil je weten wat er precies gebeurt tussen een opgeslagen wijziging en een live site, lees dan wat is deployen. En wil je weten hoe ik werk, download dan het pitchdeck.

Veelgestelde vragen

Hoe leeg ik de cache van mijn browser?

Meestal hoeft dat niet: een harde verversing of een privévenster is genoeg. Wil je toch de cache legen, dan vind je in de instellingen van elke browser een optie om browsegegevens te wissen. Kies daar alleen voor afbeeldingen en bestanden in de cache en laat cookies en wachtwoorden staan. Dan blijf je op andere sites gewoon ingelogd. Op een telefoon kun je via de instellingen van je browser ook alleen de gegevens van één website wissen.

Wat is het verschil tussen cache en cookies?

De cache bevat kopieën van bestanden: pagina's, afbeeldingen, stylesheets en scripts, zodat een site de volgende keer sneller laadt. Cookies zijn kleine stukjes informatie die een website over je bezoek bewaart, zoals dat je bent ingelogd, wat er in je winkelwagen zit of welke keuze je in de cookiemelding hebt gemaakt. Leeg je de cache, dan blijf je ingelogd en laadt een site de eerste keer iets trager. Wis je cookies, dan moet je opnieuw inloggen en opnieuw je keuzes maken.

Is de cache legen slecht voor mijn website?

Je eigen browsercache legen kan geen kwaad: de eerste keer laadt een site iets trager, daarna is alles weer bewaard. Bij de cache van een CDN of een cacheplugin ligt het anders. Wordt daar alles tegelijk geleegd, dan moeten alle bezoekers even bij de server zelf aankloppen. Bij een rustige site merk je daar niets van, bij een drukke webshop wel. Daarom wordt daar alleen de cache van de veranderde pagina's geleegd. Dat is werk voor je beheerder, niet voor jou.

Waarom zie ik op mijn telefoon nog de oude versie?

Je telefoon heeft een eigen browsercache, los van je computer. Open de pagina in een privétabblad, dan zie je meestal direct de nieuwe versie. Let ook op links die je opent vanuit een app als LinkedIn, WhatsApp of Instagram. Die openen vaak in een ingebouwde browser met een eigen cache. En de voorvertoning die een app bij een gedeelde link laat zien, wordt door dat platform zelf bewaard en ververst pas na een tijd of op verzoek.

Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?

Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.

Geschreven door

Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)