Statistieken zonder cookies: Plausible, Fathom, Matomo en Simple Analytics
In dit artikel
Plausible Analytics telt je bezoekers zonder cookies en zonder ze over andere websites te volgen, net als Fathom, Simple Analytics en een goed ingestelde Matomo. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt Matomo en Plausible zelf als alternatief, mits goed ingesteld. Voor zulke beperkte statistieken hoef je volgens de AP geen toestemming te vragen, wel vermeld je ze in je privacyverklaring. Wat je mist tegenover GA4: vooral de koppeling met Google Ads. Welke keuze past, hangt dus af van je advertenties; die afweging maak ik als marketeer en bouwer in één.
Hoe werkt meten zonder cookies?
Google Analytics 4 zet bij elke bezoeker een cookie met een uniek nummer. Komt dezelfde persoon volgende week terug, dan herkent GA4 hem aan dat nummer. Koppel je GA4 aan Google Ads, dan kan Google die gegevens ook gebruiken voor advertenties. Dat maakt GA4 krachtig, maar het is ook precies de reden dat je er toestemming voor moet vragen.
Privacyvriendelijke tools werken anders. Ze tellen bezoeken zonder iets op het apparaat van je bezoeker op te slaan. Plausible legt in zijn databeleid uit hoe dat gaat. Bij elk bezoek maakt Plausible een code van een geheime dagwaarde, je domeinnaam, het IP-adres en de browsergegevens van de bezoeker. Die dagwaarde wordt elke 24 uur weggegooid. Het IP-adres en de browsergegevens zelf worden nooit opgeslagen. Er komen geen cookies aan te pas, en ook geen andere opslag in de browser.
Het gevolg: Plausible ziet dat iemand vandaag drie pagina's bekeek, maar herkent diezelfde persoon morgen niet meer, en ook niet op een andere website. Je telt dus unieke bezoekers per dag, niet mensen over langere tijd. Fathom en Simple Analytics werken ook zonder cookies. Matomo kan zonder cookies, maar zet ze standaard wel.
Al deze tools werken met een klein script dat op je pagina's wordt geladen. Elk extern script kost iets aan laadtijd en vraagt om een afweging over privacy. Welke scripts hun plek verdienen en welke niet, bespreek ik in externe scripts op je website.
Wanneer heb je geen toestemming nodig?
Eerst een eerlijke kanttekening: ik ben geen jurist. Dit is uitleg over hoe de regels werken, geen juridisch advies.
Twee wetten spelen een rol. De Telecommunicatiewet regelt wanneer je toestemming nodig hebt om gegevens op het apparaat van je bezoeker op te slaan of uit te lezen. Volgens artikel 11.7a hoeft dat niet voor beperkt analytische cookies die geen of geringe gevolgen hebben voor de privacy. De AVG gaat over persoonsgegevens, en een IP-adres is een persoonsgegeven. Verwerkt je meting persoonsgegevens, dan heb je een grondslag nodig, een wettelijke reden zoals gerechtvaardigd belang, en vermeld je de meting in je privacyverklaring.
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) zegt het op haar pagina over cookies, bijgewerkt in oktober 2026, zo: beperkt analytische cookies verzamelen informatie zoals het aantal bezoekers en de meest bezochte pagina's, en hebben ze geen of geringe gevolgen voor de privacy, dan is toestemming niet nodig. Op haar pagina voor organisaties noemt de AP zelf alternatieven die statistieken bijhouden zonder bezoekers over het hele internet te volgen: Matomo, Apache Superset, Plausible Analytics en OpenPanel, mits goed ingesteld. Fathom en Simple Analytics staan niet in dat rijtje. Dat betekent niet dat ze niet mogen, wel dat je moet beoordelen of jouw instelling aan dezelfde voorwaarden voldoet.
Let op een misverstand: "zonder cookies" betekent niet automatisch "zonder regels". De regel gaat over elke techniek die iets op het apparaat van je bezoeker opslaat of uitleest, niet alleen over cookies. Wat telt, is of je meting beperkt blijft. Dat is het geval als:
- je de gegevens alleen gebruikt voor statistieken over je eigen website;
- je ze niet koppelt aan advertenties, je CRM of andere gegevens;
- je geen profielen maakt en bezoekers niet over andere websites volgt;
- de leverancier de gegevens niet voor eigen doelen gebruikt, en je met hem een verwerkersovereenkomst hebt gesloten;
- volledige IP-adressen niet worden bewaard;
- je de meting vermeldt in je privacyverklaring.
Een cookiebanner blijft nodig zodra je iets anders gebruikt dat wel volgt: de Meta Pixel, een Google Ads-tag, GA4 gekoppeld aan Google Ads, een ingesloten YouTube-video of een tool voor sessie-opnames zoals Microsoft Clarity. Waar een goede banner aan voldoet, lees je in cookiebanner verplicht?.
Een voorbeeld uit mijn eigen werk: bij de nieuwe site van een tandartspraktijk starten metingen pas na toestemming via de cookiemelding, en op de pagina's waar nieuwe patiënten zich inschrijven, kijkt geen enkel script van buiten mee. Op pagina's waar mensen gevoelige gegevens invullen, is niets meten vaak de verstandigste keuze.
Plausible, Fathom, Matomo en Simple Analytics vergeleken
Dit zijn de vier bekendste privacyvriendelijke tools, met de gegevens van hun eigen websites, stand november 2026. Prijzen en pakketten veranderen regelmatig. Zie het als marktinformatie, niet als boodschappenlijst: welke tool past, hangt af van wat je wilt weten en of je adverteert.
| Plausible Analytics | Fathom | Matomo | Simple Analytics | |
|---|---|---|---|---|
| Cookies | Geen | Geen | Standaard wel, uit te zetten | Geen |
| Waar de data staat | In de EU | EU-bezoekers eerst via Europese servers, daarna geanonimiseerd in de VS | Cloud in Europa, of je eigen server | In de EU, vooral in Nederland |
| Instapprijs | $ 9 per maand: 10.000 paginaweergaven, één site | $ 15 per maand: 100.000 paginaweergaven, 50 sites | Cloud vanaf een paar tientjes per maand: 50.000 hits. Zelf hosten: gratis | Gratis versie met beperkingen. Betaald vanaf € 20 per maand |
| Proberen | 30 dagen gratis, zonder creditcard | 7 dagen gratis, met creditcard | Gratis proefperiode | Gratis versie, met één maand historie |
| Genoemd door de AP | Ja | Nee | Ja | Nee |
| Sterk in | Eenvoud, alles op één scherm | Eenvoud, veel sites in één abonnement | Uitgebreide rapporten, lijkt het meest op GA | Gratis instap, data vooral in Nederland |
Een paar verschillen die niet in een tabel passen:
Plausible is opgezet als het eenvoudige alternatief: één dashboard, geen menu's vol rapporten. De broncode is openbaar, dus het kan ook op een eigen server draaien. Doelen en eigen gebeurtenissen zitten in elk pakket. Trechters, de stappen die bezoekers doorlopen naar een aanvraag, en omzetmeting zitten in Business, voor $ 19 per maand.
Fathom is een Canadees bedrijf. Met de functie EU-isolatie worden bezoekers uit de EU via Europese servers verwerkt en wordt het IP-adres binnen de EU verwijderd. De geanonimiseerde cijfers staan daarna op servers in de VS.
Matomo is het meest uitgebreid en lijkt in opzet op Google Analytics, met eigen rapporten, segmenten en doelen. De zelf gehoste versie is gratis, maar dan moet iemand de server en de updates bijhouden. Belangrijk: Matomo zet standaard cookies. Zonder toestemming meten kan pas als cookies uit staan en IP-adressen worden ingekort. Precies dat bedoelt de AP met "mits goed ingesteld".
Simple Analytics is een Nederlands bedrijf met een gratis versie: maximaal vijf websites, één maand historie en een verplicht logootje op je site. Voor een bedrijfssite kom je dus al snel uit bij het betaalde pakket.
Plausible Analytics in de praktijk: wat je ziet en wat niet
Wat je in Plausible Analytics en vergelijkbare tools ziet, past op één scherm:
- bezoekers en paginaweergaven per dag, week of maand;
- de pagina's waarop mensen binnenkomen en die ze het meest bekijken;
- de bronnen: Google, LinkedIn, je nieuwsbrief, andere sites. Met UTM-tags in je links zie je ook welke campagne bezoekers opleverde, zie UTM-tags;
- landen, apparaten en browsers;
- doelen, zoals een verzonden formulier, een klik op je telefoonnummer of een download.
Die doelen komen er niet vanzelf in. Een verzonden formulier of een klik op je telefoonnummer telt pas als de site dat moment doorgeeft aan de meettool, of als er een aparte bedankpagina is om te tellen. Zonder doelen weet je hoeveel mensen er kwamen, maar niet wat je site oplevert. Waarom mensen een formulier niet afmaken, is weer een andere vraag; daarover gaat websiteformulier dat wel wordt ingevuld.
Wat je niet ziet: wie er terugkomt na een paar dagen, hoe één persoon zich over meerdere bezoeken of apparaten gedraagt, en leeftijd of interesses. Dat laten deze tools bewust weg.
Verwacht ook geen gelijke cijfers als je naast GA4 meet. Een privacyvriendelijke tool telt ook bezoekers die cookies weigeren, terwijl GA4 vooral bezoekers meet die toestemming geven. Aan de andere kant blokkeren sommige adblockers ook deze scripts. Kijk dus naar trends en verhoudingen, niet naar het exacte aantal. Welke cijfers er voor jouw bedrijf toe doen, lees je in marketing-KPI's.
Wat je mist tegenover GA4
De grootste beperking zit niet in de rapporten, maar in de koppeling met advertenties.
| Wat je wilt | Privacyvriendelijke tool | GA4 |
|---|---|---|
| Bezoekers, pagina's en bronnen tellen | Ja, ook van wie cookies weigert | Ja, vooral van wie toestemming geeft |
| Conversies doorgeven aan Google Ads | Nee | Ja, via de koppeling met Google Ads |
| Doelgroepen voor remarketing maken | Nee | Ja |
| Bezoekers volgen over meerdere dagen | Nee | Ja, voor wie toestemming geeft |
| Uitgebreide verkenningen en ruwe data | Beperkt | Ja, met verkenningen en een export naar BigQuery |
| Kosten | Abonnement of eigen server | Gratis |
| Cookiebanner nodig | Nee, als je de meting beperkt houdt | Ja |
Adverteer je met Google Ads, dan wil je dat Google leert welke klikken tot een aanvraag of verkoop leiden. Slimme biedstrategieën werken alleen goed met die conversiegegevens. Een privacyvriendelijke tool kan die niet aan Google doorgeven. Voor adverteerders blijft de meting van Google dus nodig, met toestemming. Met Consent Mode vult Google een deel van de ontbrekende metingen aan met schattingen; hoe die schattingen tot stand komen, leg ik uit in Consent Mode v2. Waarom de cijfers in Google Ads en Analytics toch al verschillen, staat in Google Ads vs Analytics.
Hier raken marketing en techniek elkaar. Als marketeer kijk ik eerst wat je advertenties nodig hebben aan gegevens. Als bouwer zorg ik dat de meting daarna klopt en alleen start als het mag. Die twee kanten in één hand voorkomen dat je een meting kiest die juridisch netjes is, maar je advertenties blind laat, of andersom.
Welke past bij jou?
De keuze hangt vooral af van de vraag of je adverteert.
- Je adverteert niet en wilt weten wat werkt. Dan past Plausible, Fathom of Simple Analytics. Draait er verder niets dat volgt, dan kan je cookiebanner misschien helemaal weg. De AP wijst daar zelf op: wie geen persoonsgegevens meer verzamelt, hoeft niet om toestemming te vragen.
- Je adverteert met Google Ads of Meta. Dan heb je GA4 en de pixels van die platforms nodig, achter een cookiebanner. Een privacyvriendelijke tool ernaast geeft een vollediger beeld van het totale bezoek, maar dan zijn er twee dashboards en betaal je een abonnement extra. Dat loont alleen als je beide ook bekijkt.
- Je wilt uitgebreide analyses en alles op je eigen server. Dan past Matomo zelf gehost, met tijd of budget voor beheer en updates.
- Je zit in een gevoelige branche, zoals zorg of juridisch. Meet zo weinig mogelijk, zeker op pagina's met formulieren.
Waar het bij de inrichting misgaat
Een privacyvriendelijke tool aanzetten is het makkelijke deel. Het misgaat meestal in de details eromheen:
- Matomo met de standaardinstellingen. Dan zet Matomo cookies, en is het geen meting zonder toestemming meer.
- Oude tags die blijven draaien. GA4 of een advertentietag zit nog in een plugin, het thema of Tag Manager. Dan meet je dubbel en blijft de toestemmingsplicht gelden.
- De cookiebanner te vroeg weg. Een ingesloten YouTube-video of een kaart kan nog steeds cookies zetten.
- Scripts op gevoelige pagina's. Ook een privacyvriendelijk script hoort niet op een pagina met een medisch of persoonlijk formulier als het daar niets toevoegt.
- Papierwerk dat ontbreekt. Zonder verwerkersovereenkomst en een bijgewerkte privacyverklaring voldoet ook een cookievrije meting niet aan de voorwaarden.
Zo pak ik een overstap aan:
- Ik begin bij de vragen die je cijfers moeten beantwoorden. Drie tot vijf is genoeg, zoals: hoeveel aanvragen kreeg ik en via welke bron?
- Ik kies de meting die daarbij past: een privacyvriendelijke tool, GA4 achter een cookiemelding, of allebei, afhankelijk van je advertenties.
- Ik richt de doelen in: verzonden formulieren, klikken op telefoonnummer en mailadres, downloads.
- Ik controleer in de browser dat er geen cookies worden gezet en dat er op formulierpagina's niets meeloopt.
- Ik ruim op. Oude tags en koppelingen gaan eruit, en de cookiebanner verdwijnt pas als er niets meer draait dat toestemming vraagt. Blijft GA4 nodig voor je advertenties, dan controleer ik of het goed staat; waar dat op neerkomt, lees je in GA4 instellen.
- Ik zet op een rij welke tool er draait, waarvoor en met welke gegevens, zodat je privacyverklaring en verwerkersovereenkomst daarop aansluiten.
Conclusie: voor gewone websitestatistieken heb je geen cookies nodig, voor Google Ads wel
Plausible Analytics, Fathom, Simple Analytics en een goed ingestelde Matomo tellen je bezoekers zonder cookies en zonder ze over andere sites te volgen. Blijft de meting beperkt, is er een verwerkersovereenkomst en staat de meting in je privacyverklaring, dan hoef je er volgens de uitleg van de AP geen toestemming voor te vragen. Wat je mist, is vooral de koppeling met Google Ads. Adverteer je niet, dan is een privacyvriendelijke tool vaak de eenvoudigste en eerlijkste keuze. Adverteer je wel, dan blijft de meting van Google nodig, met een goede cookiebanner.
Voor jou betekent dat: een meettool kiezen is geen technisch detail, maar een afweging tussen wat je wilt weten, wat je advertenties nodig hebben en wat de privacyregels toestaan. Daar kijk ik als marketeer en als bouwer tegelijk naar, en ik richt de meting zo in dat hij klopt en alleen meet wat mag. Wil je weten wat al die scripts op je site verder kosten aan snelheid en privacy? Lees dan externe scripts op je website. Benieuwd hoe ik werk? Download het pitchdeck.
Veelgestelde vragen
Heb je een cookiebanner nodig voor Plausible?
Voor Plausible zelf meestal niet. Plausible plaatst geen cookies en slaat niets op het apparaat van je bezoeker op. Voor beperkte statistieken met geen of geringe gevolgen voor de privacy hoef je volgens de Autoriteit Persoonsgegevens geen toestemming te vragen. Je moet de meting wel vermelden in je privacyverklaring. Gebruik je daarnaast de Meta Pixel, een Google Ads-tag of ingesloten video's van YouTube, dan heb je voor die onderdelen nog steeds een cookiebanner nodig.
Is Plausible beter dan Google Analytics?
Dat hangt af van wat je wilt weten. Plausible is eenvoudiger, telt ook bezoekers die cookies weigeren en heeft geen cookiebanner nodig. Google Analytics 4 is gratis, veel uitgebreider en koppelt met Google Ads, zodat je conversies en doelgroepen kunt gebruiken in je advertenties. Wie niet adverteert en vooral wil weten welke pagina's en bronnen werken, heeft aan Plausible vaak genoeg. Wie met Google Ads werkt, kan niet zonder de meting van Google.
Wat kost Plausible Analytics?
Plausible begint bij $ 9 per maand voor één website en maximaal 10.000 paginaweergaven per maand (stand november 2026). Voor drie sites en extra teamleden is er Growth voor $ 14 per maand, en Business voor $ 19 per maand voegt onder meer trechters en omzetmeting toe. Bij meer bezoek loopt de prijs op. Je kunt het dertig dagen gratis proberen zonder creditcard. De broncode is openbaar, dus zelf hosten kan ook, maar dan moet iemand de server bijhouden.
Is Matomo gratis?
De versie die je op je eigen server installeert, is gratis. Dan betaal je wel voor de server en heb je iemand nodig die Matomo installeert, bijwerkt en beveiligt. Matomo Cloud, waarbij Matomo de hosting regelt, is betaald en begint bij een paar tientjes per maand voor 50.000 hits (stand november 2026). Let op: Matomo zet standaard cookies. Wil je zonder toestemming meten, dan moeten cookies uit en IP-adressen ingekort worden.
Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?
Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.
Geschreven door Dennis Boekhout
Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)
