Microsoft Clarity: gratis heatmaps, en mag dat van de AVG?

Microsoft Clarity is een gratis tool die laat zien wat bezoekers op je website doen: heatmaps van klikken en scrollen, opnames van sessies en signalen als rage clicks, waarbij iemand gefrustreerd blijft klikken. GA4 vertelt je hoeveel mensen afhaken, Clarity laat zien waarom. In Nederland hoort Clarity achter je cookiebanner: Microsoft is volgens eigen zeggen verwerkingsverantwoordelijke en gebruikt de gegevens ook voor advertenties. Laad het dus pas na toestemming, met maskeren aan.

Wat is Microsoft Clarity?

Microsoft Clarity is een gratis tool voor gedragsanalyse. Je plaatst een stukje code op je website en Clarity legt vast hoe bezoekers met je pagina's omgaan: waar ze klikken, hoe ver ze scrollen, waar de muis blijft hangen en hoe een bezoek van begin tot eind verloopt.

Daar maakt Clarity drie soorten inzichten van:

• Heatmaps. Een kaart van je pagina waarop kleuren laten zien waar het meest wordt geklikt (click maps), hoe ver mensen scrollen (scroll maps) en waar ze de meeste tijd doorbrengen (attention maps).
• Sessie-opnames. Een nagespeelde weergave van een bezoek: je ziet de muis bewegen, de pagina scrollen en knoppen indrukken. Geen video van de persoon, wel van wat er op het scherm gebeurde.
• Signalen. Clarity markeert automatisch momenten die op frustratie wijzen. Rage clicks zijn snelle herhaalde klikken op dezelfde plek. Dead clicks zijn klikken op iets wat niet reageert. Quick backs zijn bezoekers die een pagina openen en meteen teruggaan. Ook JavaScript-fouten tijdens een bezoek worden gemeld.

Wat Clarity laat zien dat GA4 niet laat zien

GA4 en Clarity zijn geen concurrenten. Ze beantwoorden een andere vraag.

In de praktijk gebruik je ze na elkaar. In GA4 zoek je de pagina's met veel bezoekers en weinig aanvragen. Hoe je die vindt, lees je in Google Analytics uitleg: 5 rapporten die je echt nodig hebt. Daarna open je precies die pagina's in Clarity om te zien waar het misgaat. In website levert niets op? zie je hoe die twee stappen in een bredere lekcheck passen.

Microsoft Clarity en de AVG: heb je toestemming nodig?

Hier spreken de bronnen elkaar tegen. Je vindt Nederlandse cookieverklaringen die Clarity onder de uitzondering voor analytische cookies scharen. Ik zou dat niet doen. Mijn advies: in Nederland laad je Clarity pas nadat de bezoeker toestemming heeft gegeven. Een eerlijke kanttekening: ik ben marketeer en developer, geen jurist, en dit is geen juridisch advies.

De regels in het kort: volgens de Telecommunicatiewet heb je toestemming nodig om informatie op het apparaat van een bezoeker te plaatsen of uit te lezen, behalve bij functionele cookies en analytische cookies met geen of weinig gevolgen voor de privacy. Wat de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) van een geldige banner verwacht, staat in Cookiebanner verplicht? Zo zit het in 2026.

Waarom de uitzondering voor analytische cookies niet past

Drie dingen maken Clarity anders dan een simpele bezoekersteller.

1. Microsoft is verwerkingsverantwoordelijke. Volgens de eigen documentatie van Microsoft voldoet Clarity aan de AVG "als verwerkingsverantwoordelijke" (data controller). Microsoft verwerkt de gegevens dus niet alleen in jouw opdracht, maar bepaalt ook zelf wat ermee gebeurt. Bij de uitzondering voor analytische cookies hoort juist dat de gegevens alleen voor jouw website worden gebruikt.
2. De gegevens gaan ook naar advertenties. Volgens de gebruiksvoorwaarden van Clarity mag Microsoft de gegevens gebruiken voor elk doel dat in de privacyverklaring van Microsoft staat, en moet je in je eigen privacyverklaring vermelden dat Microsoft gegevens verzamelt voor Microsoft Advertising. Clarity zet daarnaast cookies van Microsoft-domeinen, waaronder MUID, dat Microsoft zelf omschrijft als cookie voor onder meer advertenties.
3. Opnames gaan verder dan tellen. Een sessie-opname legt vast hoe één bezoeker over je pagina beweegt. Dat is meer dan weten hoeveel mensen je homepage bekeken.

Ook Microsoft rekent op toestemming. Sinds 31 oktober 2025 handhaaft Clarity een toestemmingssignaal voor bezoekers uit de Europese Economische Ruimte, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland. Zonder geldig signaal zet Clarity daar geen cookies, en Microsoft vraagt je Clarity-cookies in je banner als niet-noodzakelijk in te delen.

Verwerkersovereenkomst: die krijg je niet

Bij veel tools sluit je een verwerkersovereenkomst: de leverancier verwerkt gegevens alleen in jouw opdracht. Bij Clarity kan dat niet. De gebruiksvoorwaarden noemen jou en Microsoft elk een zelfstandige verwerkingsverantwoordelijke, en zeggen uitdrukkelijk dat geen van beide verwerker is. Klanten in de EU sluiten de overeenkomst met Microsoft Ireland Operations Limited, en de gegevens staan in de Azure-cloud van Microsoft.

Nog een praktisch punt: je kunt in Clarity geen gegevens van één bezoeker verwijderen. Volgens Microsoft kan dat alleen door het hele project te verwijderen. Krijg je een verwijderverzoek, dan heb je dus weinig keus. Clarity is volgens Microsoft bovendien niet bedoeld voor websites die zich richten op gebruikers onder de 18.

Wat betekent dat voor jou? Noem Clarity bij naam in je cookiebanner en privacyverklaring, leg uit dat er sessie-opnames en heatmaps worden gemaakt, dat Microsoft de gegevens als eigen verantwoordelijke ontvangt, ook voor Microsoft Advertising, en link naar de privacyverklaring van Microsoft. Zet Clarity niet onder 'functioneel'. Kijk voor de officiële uitleg over cookies bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Consent Mode in Clarity: wat er gebeurt zonder toestemming

Clarity heeft een eigen toestemmingsmodus. Die werkt met twee signalen, dezelfde namen als bij Google:

Voor bezoekers uit de EER staat die toestemmingsmodus standaard aan. Zonder signaal staat alles op geweigerd. Microsoft beschrijft wat je dan in je rapporten ziet: elke paginaweergave wordt een nieuwe sessie, iedere bezoeker telt als nieuw, trechters vallen na de eerste stap volledig weg en het aantal pagina's per sessie is altijd 1. Je data wordt dus vooral onbruikbaar. Toestemming die je doorgeeft, beschouwt Clarity maximaal 9 maanden als geldig.

Let op het verschil met wat de wet vraagt. Ook in die cookieloze stand laadt het script van Clarity en stuurt het gegevens over het bezoek naar Microsoft. De Nederlandse regels gelden niet alleen voor cookies, maar ook voor vergelijkbare technieken die informatie van een apparaat uitlezen. Daarom laat ik de tag in Nederland helemaal niet laden zonder toestemming, in plaats van te vertrouwen op die cookieloze stand.

Gebruik je Consent Mode v2 al voor je Google-tags? Volgens Microsoft leest Clarity de signalen van Google Consent Mode zelf uit. In de FAQ van Clarity staat die ondersteuning op het moment van schrijven nog als 'binnenkort'. Vertrouw er dus niet blind op en test het zelf, zoals verderop beschreven. Microsoft legt de opties uit op de pagina over toestemmingsbeheer in Clarity.

Maskeren: zo houd je persoonsgegevens uit je opnames

Maskeren betekent dat Clarity bepaalde tekst niet opslaat. Op de opname zie je dan blokjes in plaats van letters en cijfers. Dat gebeurt in de browser, voordat er iets naar Microsoft gaat. Wat gemaskeerd is, krijgt Microsoft dus nooit binnen.

Clarity heeft drie standen, te vinden bij Settings > Masking:

• Strict: alle tekst wordt gemaskeerd.
• Balanced (standaard): alleen gevoelige inhoud, en Clarity rekent cijfers en e-mailadressen daartoe.
• Relaxed: niets wordt gemaskeerd, behalve invoervelden en keuzelijsten.

Wat je in een formulier typt en wat je in een keuzelijst kiest, maskeert Clarity in alle standen. Dat kun je niet uitzetten. Daarnaast kun je per element maskeren, met een CSS-selector in de instellingen of met het HTML-attribuut data-clarity-mask="True" op het element zelf.

Mijn vuistregel: laat de stand op Balanced en voeg losse elementen toe waar persoonsgegevens buiten een formulier staan, zoals een klantportaal, een pagina met ordergegevens of een overzicht met namen. Heb je een website waar bijna elke pagina persoonlijke informatie toont, kies dan Strict. Een wijziging geldt alleen voor nieuwe opnames en kan tot een uur duren. Wat al is opgenomen, maskeer je niet meer achteraf.

Microsoft Clarity installeren via Google Tag Manager

Ik plaats tags als Clarity via Google Tag Manager. Dan bepaal je op één plek wanneer de tag mag laden. Werk je nog niet met Tag Manager, lees dan eerst mijn uitleg over Google Tag Manager.

1. Maak een project aan op clarity.microsoft.com en vul de URL van je website in. Je krijgt een project-ID, dat staat ook in de adresbalk van je browser.
2. Zet de cookies standaard uit. Ga in Clarity naar Settings > Setup en zet de cookie-instelling uit, zodat Clarity zonder toestemming geen cookies zet.
3. Kies je maskeerstand bij Settings > Masking, zoals hierboven beschreven.
4. Voeg de template toe in Tag Manager. Maak een nieuwe tag, kies bij het tagtype voor de communitygalerij en zoek op Clarity. Kies Microsoft Clarity - Official en vul je project-ID in. Microsoft biedt ook een automatische koppeling die direct een tag in je container publiceert. Die sla ik over: je wilt zelf bepalen wanneer de tag vuurt.
5. Laat de tag pas na toestemming vuren. Koppel hem aan de trigger die je cookiebanner afgeeft na akkoord voor statistieken, of stel bij de geavanceerde instellingen van de tag in dat analytics_storage toegestaan moet zijn (Consent settings > Require additional consent). Welke route je kiest, hangt af van je cookiebanner.
6. Geef de toestemming ook aan Clarity door. Clarity staat voor bezoekers uit de EER standaard op geweigerd, ook als de tag pas na akkoord laadt. Gebruik je Google Consent Mode, dan leest Clarity die signalen volgens Microsoft zelf uit. Anders geeft je cookiebanner of developer de keuze door via de Consent API van Clarity. Wil je niet dat Clarity gegevens met Microsoft Ads deelt, dan kan je developer ad_storage via die API apart als geweigerd doorgeven. Let op: leest Clarity je Google Consent Mode uit, dan volgt het ook daar het signaal ad_storage.
7. Test en publiceer. Test in de voorbeeldmodus van Tag Manager dat de Clarity-tag niet vuurt zolang je niets hebt gekozen of hebt geweigerd, en wel na akkoord. Publiceer daarna de container.

Controleer het daarna op je live website. Open een privévenster, weiger alles in je banner en kijk in de ontwikkelaarstools van je browser onder Application (of Toepassing) bij Cookies. Daar mogen geen cookies _clck en _clsk staan. Microsoft geeft ook een kort stukje code voor de console dat per signaal toont of het op DENIED of GRANTED staat. Staat analytics_storage na akkoord nog op DENIED, dan komt de toestemming niet bij Clarity aan.

Werk als laatste je privacyverklaring bij, zoals hierboven beschreven.

In een middag je grootste afhaakpunten vinden

Je kunt dagen naar opnames kijken zonder iets te veranderen. Wacht na de installatie een week of twee, zodat er genoeg bezoeken zijn, en haal er dan in een middag de belangrijkste problemen uit.

1. Kies drie pagina's. Neem in GA4 de landingspagina's met veel bezoekers en weinig aanvragen of bestellingen. Meestal zijn dat je homepage, een dienstpagina en je offerte- of productpagina.
2. Open de scroll map per pagina. Kijk hoeveel procent van de bezoekers je belangrijkste knop of formulier ooit in beeld krijgt. Clarity toont ook de gemiddelde vouw: wat mensen zien zonder te scrollen. Staat je aanbod onder een rij foto's waar de helft niet voorbij komt, dan weet je genoeg.
3. Bekijk de click map op dead clicks en rage clicks. Dit zijn de snelste winsten. Bezoekers klikken op iets wat klikbaar lijkt, maar niets doet: een foto, een kopje, een icoon. Of ze tikken vijf keer op een knop die op mobiel niet reageert.
4. Kijk tien opnames per pagina, mobiel eerst. Filter op rage clicks, quick backs of JavaScript-fouten. Na tien opnames zie je meestal een patroon. Na vijftig zie je vooral hetzelfde patroon nog eens.
5. Vergelijk mobiel en desktop. Een formulier dat op een laptop prima werkt, kan op een telefoon half achter het toetsenbord verdwijnen.
6. Schrijf per probleem één regel op: wat, op welke pagina, op welk apparaat. Pak de drie grootste aan en vergelijk de heatmaps een paar weken later met die van ervoor. Clarity heeft daar een vergelijkfunctie voor.

Een voorbeeld van hoe dat eruitziet. Stel: op je dienstpagina zie je in de click map veel dead clicks op de foto's van je projecten. Bezoekers verwachten een vergroting of een projectpagina en krijgen niets. Dan maak je die foto's klikbaar naar het project, of je haalt de suggestie weg dat ze klikbaar zijn. Wat je daarna met zulke inzichten doet om meer aanvragen te krijgen, lees je in conversie verhogen: zo overtuig je een websitebezoeker.

Eén eerlijke kanttekening. Je ziet in Clarity alleen bezoekers die toestemming gaven. Dat is een deel van je publiek, en niet per se een representatief deel. Gebruik Clarity daarom om patronen en fouten te vinden, niet om percentages tot op de komma te vergelijken. Voor aantallen blijft GA4 je bron. Haken mensen vooral binnen een paar seconden af, kijk dan ook naar waarom websitebezoekers afhaken.

Conclusie: waardevol, maar alleen met toestemming

Microsoft Clarity is gratis en laat iets zien wat GA4 niet laat zien: wat bezoekers op een pagina doen en waar ze vastlopen. Juist omdat het zo gedetailleerd vastlegt en Microsoft de gegevens als verwerkingsverantwoordelijke ook voor eigen doelen gebruikt, hoort het in Nederland achter je cookiebanner. Plaats het via Google Tag Manager, laat het pas na toestemming vuren, houd maskeren aan en werk je privacyverklaring bij.

Hoe je cookiebanner en Google-tags samenwerken, lees je in Consent Mode v2: zo verlies je geen data door je cookiebanner. Wil je weten wat het inrichten van tracking bij mij kost? Download dan de prijslijst.