Momenteel neem ik geen nieuwe klanten aan +31 6 301 963 14 dennis@gouwers.nl
Websites

Microcopy: de kleine teksten op knoppen en formulieren

Bijgewerkt op 11 min leestijd

In dit artikel

Microcopy zijn de kleine teksten die bezoekers door je website leiden: de woorden op knoppen, de labels en hulpteksten bij formuliervelden, foutmeldingen, bevestigingen en de tekst op een lege pagina. Goede microcopy zegt precies wat er gebeurt als je klikt en wat je moet doen als iets misgaat. Het zijn een paar woorden per plek, maar ze bepalen of iemand doorgaat of afhaakt. Als marketeer en webbouwer neem ik ze mee in de bouw, ook de teksten die alleen een schermlezer voorleest.

Wat is microcopy?

Microcopy is de verzamelnaam voor alle korte teksten die een bezoeker helpen iets te doen op je website. Het zijn geen artikelen of productbeschrijvingen, maar de woorden eromheen:

  • de tekst op knoppen en links, zoals "Afspraak maken";
  • labels en hulpteksten bij formuliervelden;
  • foutmeldingen en waarschuwingen;
  • bevestigingen na het versturen of bestellen;
  • de tekst op een leeg scherm, zoals een zoekopdracht zonder resultaten;
  • korte geruststellingen naast een knop, zoals "Je zit nergens aan vast".

Het zijn een paar woorden per plek, maar ze staan precies op de momenten dat een bezoeker twijfelt: voor een klik, bij een fout, na het versturen. Daar beslist iemand of hij doorgaat. Een mooie pagina met een knop waarop alleen "Verzenden" staat, laat dat moment liggen.

Microcopy is ook bouwwerk. Een deel van die teksten zie je niet: de naam van een knop met alleen een pictogram, of de tekst die een schermlezer voorleest bij een melding. Een schermlezer is software die de pagina voorleest voor blinde en slechtziende bezoekers. Die verborgen teksten staan in de HTML en horen er net zo goed bij.

Daarmee zit microcopy precies op het kruispunt van ontwerp, techniek, toegankelijkheid en conversie. Het ontwerp bepaalt hoeveel ruimte een knop heeft. De code bepaalt welke tekst een schermlezer hoort. En de woorden bepalen of iemand klikt. Wie die onderdelen los van elkaar regelt, krijgt meldingen die niemand begrijpt.

Microcopy voorbeelden: voor en na

De snelste manier om te zien wat goede microcopy doet, is ervoor en erna naast elkaar zetten. Een voorbeeld, met teksten zoals je ze op veel sites tegenkomt:

Plek Voor Na
Knop offerteformulier Verzenden Offerte aanvragen
Knop nieuwsbrief Aanmelden Stuur mij de maandelijkse tips
Hulptekst telefoonveld (geen) Alleen nodig als je liever gebeld wordt
Foutmelding postcode Ongeldige invoer Vul je postcode in, bijvoorbeeld 5211 AB
Foutmelding storing Er is een fout opgetreden (500) Versturen lukte niet. Je gegevens staan er nog. Probeer het over een minuut opnieuw of bel ons
Zoeken zonder resultaat Geen resultaten Niets gevonden voor 'kozijn'. Probeer 'kozijnen' of bekijk alle diensten
Bevestiging Bedankt Bedankt, je aanvraag is binnen. Binnen [termijn] krijg je een offerte per mail
Link onder een tekst Klik hier Bekijk de tarieven

Wat de rechterkolom gemeen heeft: elke tekst zegt wat er gebeurt of wat je moet doen, in woorden die de bezoeker zelf zou gebruiken. Let ook op wat erachter zit. "Je gegevens staan er nog" is alleen waar als het formulier zo is gebouwd. Goede microcopy belooft niets wat de techniek niet waarmaakt.

Knopteksten: zeg wat er gebeurt als je klikt

De knoptekst is waarschijnlijk de belangrijkste microcopy op je site. Een call-to-action, de knop waarmee je de bezoeker vraagt de volgende stap te zetten, werkt het best als hij de uitkomst beschrijft. "Offerte aanvragen" zegt wat je krijgt. "Verzenden" zegt alleen wat er technisch gebeurt.

Vuistregels voor knopteksten:

  • Begin met een werkwoord en noem wat de bezoeker krijgt: "Afspraak maken", "Brochure downloaden", "Bekijk de tarieven".
  • Kort. Twee tot vier woorden. Past het niet, dan hoort de uitleg naast de knop.
  • Eén hoofdactie per scherm. Twee even opvallende knoppen naast elkaar laten de bezoeker kiezen waar hij niet wil kiezen. De tweede actie wordt rustiger, bijvoorbeeld een gewone link.
  • Neem twijfel weg naast de knop. Een korte zin als "Gratis en vrijblijvend" onder de knop beantwoordt de vraag die iemand op dat moment heeft. Schrijf alleen wat klopt.
  • Link of knop. Een link brengt je naar een andere pagina, een knop doet iets op deze pagina, zoals versturen of openklappen. In de HTML hoort daar het passende element bij: <a> voor een link, <button> voor een knop. Dan weet ook een schermlezer wat er gebeurt.

Onder de motorkap komen er twee dingen bij. Een knop met alleen een pictogram, zoals een vergrootglas of een kruisje, heeft een tekstnaam nodig voor schermlezers, bijvoorbeeld met aria-label="Zoeken". En heeft een knop wel zichtbare tekst, dan moet de naam voor hulpsoftware die tekst bevatten. WCAG 2.2, de internationale richtlijn voor toegankelijke websites, noemt dat label in naam (eis 2.5.3): wie zijn computer met spraak bedient en "Klik op Offerte aanvragen" zegt, moet de knop zo kunnen gebruiken. Zo ziet dat er in de code uit:

<!-- Goed: de zichtbare tekst is ook de naam -->
<button type="submit">Offerte aanvragen</button>

<!-- Goed: alleen een pictogram, met een naam voor hulpsoftware -->
<button type="button" aria-label="Menu sluiten">×</button>

<!-- Fout: de naam wijkt af van wat je ziet -->
<button type="submit" aria-label="Formulier versturen">Offerte aanvragen</button>

Dat laatste geval ontstaat vaak ongemerkt. Iemand past de zichtbare tekst aan, maar de verborgen naam blijft de oude. Op het scherm ziet alles er goed uit; wie met spraak of een schermlezer werkt, loopt vast. Daarom controleer ik bij elke tekstwijziging ook de verborgen teksten. Hoe je een pagina als geheel overtuigend maakt, met bewijs en één duidelijke actie, lees je in conversie verhogen.

Labels en hulpteksten in formulieren

In een formulier heeft elke tekst een eigen taak:

  • Het label zegt wat er in het veld moet: "E-mailadres". Kort, zonder uitleg.
  • De hulptekst zegt hoe of waarom: "Hier sturen we je afspraakbevestiging naartoe." Die staat tussen label en veld, zodat iemand hem leest voordat hij typt.
  • Een voorbeeld laat de vorm zien: "Bijvoorbeeld 5211 AB." Dat werkt beter dan een regel als "Postcode in formaat 9999 XX".
  • De placeholder, de grijze tekst in een leeg veld, is geen vervanging voor het label. Hij verdwijnt zodra je typt.

Leg vooral uit waarom je iets vraagt als dat niet vanzelf spreekt. Een geboortedatum of telefoonnummer roept vragen op. Eén zin als "We gebruiken je geboortedatum alleen om je dossier te vinden" neemt twijfel weg. Beloof daarbij niets wat je niet nakomt, want zo'n zin moet kloppen met wat er werkelijk met de gegevens gebeurt.

Hoe het formulier zelf in elkaar zit, met de juiste velden, stappen en controle, behandel ik apart in websiteformulier dat wel wordt ingevuld.

Foutmeldingen: wat ging er mis en hoe los je het op

Een goede foutmelding beantwoordt twee vragen: wat ging er mis, en wat moet ik nu doen? De rest is bijzaak. Schrijfregels die daarbij helpen:

  • Wees specifiek. "Vul je postcode in" is beter dan "Dit veld is verplicht". De bezoeker weet dan meteen om welk veld het gaat, ook als hij de melding hoort in plaats van ziet.
  • Zeg hoe het goed komt. "Je wachtwoord moet minstens 12 tekens hebben" in plaats van "Wachtwoord voldoet niet aan de eisen".
  • Geef de bezoeker niet de schuld. "Je hebt een verkeerde datum ingevuld" klinkt als een verwijt. "Kies een datum in de toekomst" helpt verder.
  • Geen vakjargon of foutcodes. Woorden als "ongeldig", "invoer", "fout 422" of "verzoek mislukt" zeggen een bezoeker niets.
  • Geen grapjes. "Oeps" voelt bij een mislukte bestelling niet grappig. Humor kan op een foutpagina, niet als iemand net zijn gegevens kwijt dreigt te raken.
  • Vertel wat er met de gegevens is. Bij een storing wil iemand weten of hij alles opnieuw moet typen.

Een sjabloon dat bij bijna elke melding werkt:

[Wat er mis is of ontbreekt] + [wat de bezoeker nu doet].

Een voorbeeld: "Dit e-mailadres mist een @. Controleer het adres, bijvoorbeeld naam@bedrijf.nl."

De lastigste meldingen zijn die voor situaties waar niemand aan denkt: de server reageert niet, de verbinding valt weg, een bijlage is te groot. Die moeten vooraf bedacht en ingebouwd worden, anders krijgt de bezoeker de kale standaardtekst van de browser of de server te zien. En een melding hoort in tekst bij het veld te staan, niet alleen als rode rand. Verschijnt hij zonder dat de pagina opnieuw laadt, dan moet een schermlezer hem ook voorlezen. Hoe dat er in de code uitziet, staat in het artikel over formulieren. De rest van de richtlijn heb ik samengevat in WCAG 2.2 in gewone taal.

Lege schermen, bevestigingen en andere tussenmomenten

Tussen de gewone pagina's door zitten momenten die bijna niemand ontwerpt, en die toch elke dag voorkomen.

Lege schermen. Een zoekopdracht zonder resultaat, een leeg winkelmandje, een overzicht waar nog niets in staat. "Geen resultaten" is een doodlopende weg. Geef een uitweg: een andere zoekterm, de populairste pagina's of een link naar contact. Een leeg winkelmandje kan naar de bestsellers wijzen.

Laden en bezig zijn. Duurt iets langer dan een tel, zeg dan wat er gebeurt: "Je aanvraag wordt verstuurd." Een draaiend rondje zonder tekst laat de bezoeker raden, en een schermlezer zegt dan niets.

Bevestigingen. Na het versturen wil iemand weten dat het gelukt is en wat er nu gebeurt. "Bedankt" is het begin, niet het hele verhaal. Noem de volgende stap: een bevestigingsmail, een termijn, wat de bezoeker eventueel klaar moet leggen.

Doodlopende pagina's. Een pagina die niet meer bestaat, is ook een tussenmoment. Wat daar moet staan, lees je in een goede 404-pagina.

Onomkeerbare acties. Bij verwijderen of annuleren horen knoppen die zeggen wat er gebeurt: "Afspraak annuleren" en "Afspraak houden", niet "OK" en "Annuleren". Bij die laatste twee weet niemand meer welke knop wat doet.

Toon: vriendelijk, kort en overal hetzelfde

Microcopy is een klein stukje van je tone of voice, de manier waarop je bedrijf klinkt. Hoe je die vastlegt, lees je in tone of voice vastleggen. Voor microcopy komen er een paar specifieke keuzes bij:

  • Je of u. Kies er één en houd die overal vol, ook in foutmeldingen, bevestigingsmails en de cookiemelding. Een site die "je" zegt en een formulier dat "u" zegt, voelt als twee bedrijven.
  • Eén woord per ding. Heet het een aanvraag, een offerte of een verzoek? Kies één woord en gebruik het op de knop, in de bevestiging en in de mail. Een korte woordenlijst voorkomt dat er na een jaar drie woorden door elkaar staan.
  • Begrijpelijk voor iedereen. Korte zinnen en gewone woorden. Taalniveau B1 is een goede maat, meer daarover in begrijpelijke websiteteksten op B1-niveau.
  • Humor met mate. Een knipoog op een foutpagina kan. Bij geld, gezondheid of een fout houd je het serieus.

Die keuzes houden is na de livegang het lastige deel. Bij elke nieuwe pagina of melding sluipt er makkelijk een ander woord in. Daarom zet ik de afspraken over microcopy op papier: je of u, de woordenlijst, hoe een foutmelding is opgebouwd. Ze staan in de bouwafspraken van het project, het vaste vertrekpunt voor Claude Code, de codeer-agent die het typwerk voor me doet. Elke nieuwe knop krijgt zo dezelfde toon, en bij mijn controle kijk ik of dat gelukt is. Wat er naast schrijfregels nog meer in zo'n bestand staat, zie je in bouwafspraken voor je codeer-agent.

Hoe ik microcopy toets voordat het live gaat

Waar een tekst wringt, zie je pas als iemand anders je site gebruikt. Zo toets ik de teksten, met jouw kennis over je klanten erbij:

  1. Alle knoppen los van de pagina lezen. Ik zet alle knop- en linkteksten onder elkaar. Is zonder context duidelijk wat elke knop doet? Een schermlezer biedt bezoekers precies zo'n lijst aan.
  2. Formulieren expres fout invullen. Een veld leeg laten, een e-mailadres zonder @, een datum in het verleden, en een storing nabootsen. Elke melding die verschijnt, moet kloppen.
  3. Een buitenstaander een taak laten doen, zoals een afspraak maken, en hardop laten denken. Waar hij aarzelt, ontbreekt een woord. Hier help jij: je kent klanten die je dit kunt vragen.
  4. Cijfers en je inbox naast elkaar leggen. Waar haken mensen af in het formulier? En welke vragen krijg jij per mail of telefoon die de site had kunnen beantwoorden?
  5. Varianten testen als er genoeg bezoekers zijn. Een andere knoptekst is een klassieke A/B-test, maar bij weinig verkeer zegt de uitslag weinig. Hoe je dat beoordeelt, lees je in A/B-test analyseren.

AI helpt bij varianten bedenken en bij het nalopen van teksten op de woordenlijst. Kiezen en controleren blijft mensenwerk: jij weet wat klopt en wat je kunt waarmaken, ik weet wat het in de code betekent. Klopt een knoptekst of melding na de livegang toch niet, laat het me dan weten. Een paar woorden aanpassen is een kleine klus: ik controleer de nieuwe tekst, ook de verborgen versie voor schermlezers, en zet hem online, met een kort berichtje aan jou.

Conclusie: kleine teksten nemen grote twijfels weg

Microcopy staat op de plekken waar bezoekers twijfelen: bij een knop, een veld, een fout of na het versturen. Knoppen die zeggen wat er gebeurt, hulpteksten die uitleggen waarom je iets vraagt en foutmeldingen die zeggen hoe het goed komt, maken het verschil tussen doorgaan en afhaken. Daaronder zit een laag die je niet ziet: de namen voor schermlezers, de meldingen bij een storing en de afspraken die de toon na een jaar nog gelijk houden.

Voor jou betekent dat: je hoeft niet zelf elke knop en foutmelding te bedenken. De woorden neem ik mee in het ontwerp en de code, en jij levert de kennis over je klanten. Zo kloppen de kleine teksten net zo goed als de grote.

Microcopy werkt het best in een formulier dat goed in elkaar zit, met weinig velden en controle op het goede moment, zoals in een formulier dat wel wordt ingevuld. Benieuwd hoe ik een websitetraject aanpak? Download het pitchdeck.

Veelgestelde vragen

Wat is microcopy?

Microcopy zijn de korte teksten die bezoekers helpen iets te doen op je website: de tekst op knoppen en links, labels en hulpteksten bij formuliervelden, foutmeldingen, bevestigingen en de tekst op lege pagina's. Het zijn maar een paar woorden per plek, maar ze staan precies op de momenten dat iemand twijfelt, zoals vlak voor een klik of na een fout. Goede microcopy zegt wat er gebeurt en wat je moet doen, in de woorden van je klant.

Wat is een goede tekst voor een call-to-action-knop?

Een goede knoptekst begint met een werkwoord en zegt wat de bezoeker krijgt, zoals Offerte aanvragen, Afspraak maken of Brochure downloaden. Houd het bij twee tot vier woorden. Vermijd algemene woorden als Verzenden, Klik hier of Meer, want die zeggen niets over de uitkomst. Twijfelt een bezoeker op dat moment over kosten of verplichtingen, zet dan een korte geruststelling onder de knop, zoals Gratis en vrijblijvend. Schrijf alleen wat klopt, en gebruik per scherm één opvallende hoofdknop.

Hoe schrijf je een goede foutmelding?

Een goede foutmelding zegt wat er mis is en wat de bezoeker nu moet doen. Wees specifiek: noem het veld en het probleem, zoals Vul je postcode in, in plaats van Dit veld is verplicht. Geef waar het kan een voorbeeld van een goed antwoord. Vermijd vakjargon, foutcodes en woorden als ongeldig, en geef de bezoeker niet de schuld. Bewaar humor voor andere plekken. Zet de melding in tekst direct bij het veld, zodat ook iemand die de pagina laat voorlezen hem meekrijgt.

Moet je je of u gebruiken op je website?

Dat hangt af van je klanten en je merk, niet van een vaste regel. Veel bedrijven kiezen voor je, omdat het direct en toegankelijk klinkt. Bij een oudere of formele doelgroep, of in branches als het notariaat, past u soms beter. Belangrijker dan de keuze zelf is dat je hem overal volhoudt: op knoppen, in foutmeldingen, in bevestigingsmails en in de cookiemelding. Een site die je zegt en een formulier dat u zegt, voelt als twee verschillende bedrijven.

Wie schrijft de microcopy van een website?

Vaak niemand bewust, en dat zie je. De ontwerper zet er een tijdelijke tekst neer, de bouwer laat die staan en de tekstschrijver ziet alleen de grote teksten. Het werkt beter als één persoon het overzicht heeft over woorden, ontwerp en code. Bij mij is dat zo geregeld: als marketeer kijk ik wat een tekst moet opleveren, als bouwer zorg ik dat hij op de juiste plek staat, ook voor schermlezers. Jij levert de kennis over je klanten. De afspraken komen in een korte woordenlijst, zodat nieuwe knoppen dezelfde toon krijgen.

Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?

Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.

Geschreven door

Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)