B1 taalniveau: begrijpelijke teksten voor je website
In dit artikel
B1 taalniveau is eenvoudig Nederlands: gewone woorden, korte zinnen en een duidelijke volgorde, zodat bijna iedereen je tekst in één keer begrijpt. Het niveau komt uit het Europees Referentiekader voor talen, dat loopt van A1 tot en met C2. Schrijven op B1 is geen kindertaal. Ook goede lezers scannen een website snel, vaak op een telefoon. De tekst is jouw inbreng; ik zorg dat hij op de site goed werkt, ook op plekken die je makkelijk vergeet, zoals knoppen, foutmeldingen en formulieren.
Wat is B1 taalniveau?
B1 is een van de zes niveaus uit het Europees Referentiekader voor talen, in het Engels afgekort als CEFR. Dat kader beschrijft hoe goed iemand een taal beheerst, van beginner tot bijna moedertaalniveau. Het is bedacht voor taalonderwijs, maar in Nederland wordt het ook gebruikt om aan te geven hoe moeilijk een tekst is.
| Niveau | In gewone woorden | Wat iemand kan lezen |
|---|---|---|
| A1 | Beginner | Losse woorden en heel korte zinnen |
| A2 | Basis | Korte, eenvoudige teksten over dagelijkse dingen |
| B1 | Zelfstandig | Duidelijke teksten in gewone taal over bekende onderwerpen |
| B2 | Ruim zelfstandig | Langere teksten, ook over abstractere onderwerpen |
| C1 | Vaardig | Lange, ingewikkelde teksten, ook vakteksten |
| C2 | Zeer vaardig | Vrijwel alles, met alle nuances |
Een tekst op B1-niveau herken je aan gewone woorden die bijna iedereen kent, korte zinnen met één boodschap, actieve zinnen en een duidelijke volgorde. "Je krijgt de factuur binnen een week" is B1. "De factuur wordt u binnen een termijn van zeven dagen toegezonden" is het niet. Vaktermen mogen, als je ze uitlegt.
Overheidsorganisaties gebruiken B1 vaak als richtlijn voor teksten aan burgers. Het Omgevingsloket, waar je bij de overheid een vergunning aanvraagt, heeft B1 bijvoorbeeld als uitgangspunt voor al zijn teksten. Voor een bedrijfswebsite is het geen verplichting, wel een goede maatstaf.
Waarom B1 werkt voor iedereen
Het eerste argument is de omvang van de groep die moeite heeft met lezen. Volgens Stichting Lezen & Schrijven hebben in Nederland 3 miljoen mensen tussen 16 en 75 jaar moeite met lezen, schrijven en/of rekenen (stand november 2026). Daar komen mensen bij die Nederlands als tweede taal spreken. Een tekst op C1-niveau sluit al die mensen buiten.
Het tweede argument is voor de meeste ondernemers belangrijker: ook goede lezers lezen slecht op een website. Ze scannen, vaak op een telefoon, tussen twee dingen door, op zoek naar één antwoord. Een eenvoudige tekst leest sneller, ook voor wie moeilijke teksten prima aankan.
Het derde argument is stress. Wie een website bezoekt met een probleem, zoals een lekkage, een kies die pijn doet of een boete, leest minder geduldig dan normaal. Juist dan helpt een tekst die meteen duidelijk is.
En dan is er toegankelijkheid. De toegankelijkheidsrichtlijnen WCAG kennen een criterium voor leesniveau: is een tekst moeilijker dan het niveau van de onderbouw van het voortgezet onderwijs, dan bied je een eenvoudigere versie of extra uitleg aan. Dat criterium 3.1.5 hoort bij het hoogste niveau, AAA, en is dus geen harde eis. De gangbare eisen staan in WCAG 2.2. Of toegankelijkheid voor jouw site verplicht is, lees je in website toegankelijkheid verplicht?.
Zo schrijf je op B1-niveau: tien tips
De inhoud van je site is jouw inbreng: niemand weet beter dan jij wat je klanten willen weten. Schrijven op B1-niveau is daarbij vooral een kwestie van keuzes bij elke zin. Deze tien dekken het grootste deel:
- Eén boodschap per zin. Wordt een zin langer dan zo'n twintig woorden, knip hem dan in tweeën.
- Gewone woorden. "Krijgen" in plaats van "ontvangen", "kopen" in plaats van "aanschaffen".
- Werkwoorden in plaats van zelfstandige naamwoorden. "Vraag een offerte aan" leest makkelijker dan "het indienen van een offerteaanvraag".
- Actief schrijven. Zeg wie iets doet: "Je krijgt binnen een week een factuur" in plaats van "Facturering geschiedt binnen een week".
- Spreek de lezer aan. Kies "je" of "u", en houd dat overal vol.
- Het belangrijkste eerst. Begin met het antwoord, daarna de uitleg en de uitzonderingen.
- Leg vaktermen één keer uit. Gebruik de term, en zet er bij het eerste gebruik een korte uitleg bij.
- Houd onderwerp en werkwoord bij elkaar. "De monteur kan, nadat hij de schade heeft bekeken en met u heeft overlegd, een prijs geven" dwingt de lezer te onthouden waar de zin over ging.
- Gebruik tussenkoppen en lijstjes. Een lezer moet in een paar seconden zien waar zijn antwoord staat.
- Wees concreet. "Binnen 3 werkdagen" zegt meer dan "zo snel mogelijk".
Wissel daarbij korte en middellange zinnen af. Een tekst die alleen uit korte zinnen bestaat, leest als een telegram. Verbindingswoorden als "dus", "maar" en "daarom" houden de zinnen bij elkaar.
Voorbeeld: een websitetekst herschreven naar B1
Een voorbeeld van een dienstpagina van een installatiebedrijf, eerst in een stijl die je vaak tegenkomt:
Middels onze jarenlange expertise op het gebied van duurzame installatietechniek zijn wij in staat om voor uw woning een optimale oplossing te realiseren. Na een vrijblijvende inventarisatie van de bestaande situatie ter plaatse ontvangt u van ons een gedetailleerd voorstel, waarna de werkzaamheden in nauw overleg met u worden ingepland.
En dezelfde boodschap op B1-niveau:
Wil je je huis duurzamer verwarmen? Wij kijken welke installatie bij jouw huis past. Eerst komen we langs om alles te bekijken. Dat kost je niets. Daarna krijg je een voorstel met de prijs. Ben je akkoord, dan plannen we samen een datum.
Wat er veranderde: de zinnen zijn korter, de lezer staat centraal, en "middels", "realiseren" en "inventarisatie" zijn vervangen door gewone woorden. De volgorde volgt nu wat de klant meemaakt. Er is geen informatie verdwenen, op één ding na: "jarenlange expertise". Dat bewijs je beter met een concreet voorbeeld of een review dan met een bijvoeglijk naamwoord.
B1 op je website: waar het het meest uitmaakt
Niet elke pagina vraagt evenveel aandacht. Deze onderdelen lezen bezoekers het vaakst met haast of onder druk:
| Onderdeel | Waar je op let |
|---|---|
| Koppen en de eerste zin | Wat je doet en voor wie, zonder slogan die uitleg nodig heeft |
| Dienstpagina's | Wat de klant krijgt, wat het kost en hoe het verloopt |
| Knoppen en meldingen | Zeg wat er gebeurt: "Verstuur je aanvraag" in plaats van "Submit" |
| Formulieren | Gewone labels, en uitleg waarom je iets vraagt |
| Veelgestelde vragen | De vraag in de woorden van de klant, het antwoord in de eerste zin |
| Privacyverklaring en voorwaarden | Een korte samenvatting in gewone taal bovenaan |
De kleine teksten op knoppen, in foutmeldingen en bij formuliervelden hebben een eigen naam: microcopy. Daarover lees je meer in microcopy. Hoe een formulier als geheel makkelijker wordt, staat in formulier optimaliseren, en hoe je vragen verzamelt en ordent in FAQ-pagina maken.
Laat je je teksten schrijven door een tekstschrijver, zet B1 dan in de briefing, samen met een paar voorbeelden van teksten die je goed vindt. Hoe je zo'n briefing opstelt en wat het kost, lees je in website teksten laten schrijven.
Waar B1 op de site zelf misgaat
Een goede tekst kan op de site alsnog onduidelijk worden. Dat zit dan niet in wat je aanlevert, maar in alles eromheen. Dit zijn de plekken die bij de bouw aandacht vragen, en die een leek zelden ziet:
- Standaardteksten. Formulieren, thema's en plugins brengen eigen teksten mee, zoals "Submit", "Verplicht veld" of "Er is een fout opgetreden". Die zijn vaak Engels of stijf vertaald. Een goede foutmelding zegt wat er mis is en hoe je het oplost.
- Je of u, overal. Op de dienstpagina staat "je", in de bevestigingsmail "u" en in de cookiemelding een vertaalde tekst. Elk los stuk klopt, maar samen voelt het rommelig. Ook automatische mails, meldingen en de 404-pagina horen in dezelfde toon.
- Echte koppen. Een tussenkop die alleen vet is gemaakt, ziet er hetzelfde uit, maar voorleessoftware en zoekmachines herkennen hem niet als kop. Wie een pagina met een schermlezer scant, springt juist van kop naar kop.
- De taal van de pagina. In de code staat welke taal een pagina heeft. Staat daar Engels terwijl de tekst Nederlands is, dan leest voorleessoftware je B1-tekst voor met een Engelse uitspraak. WCAG vraagt dit al op het basisniveau A (criterium 3.1.1).
- Lange woorden op een smal scherm. Nederlands plakt woorden aan elkaar. Een woord als "arbeidsongeschiktheidsverzekering" past in een kop of op een knop op een telefoon niet op één regel en kan de opmaak breken. Een kortere omschrijving is beter voor B1 en voor de telefoon.
- Dezelfde gegevens overal. Een tekst is pas duidelijk als hij klopt, en twee verschillende openingstijden op twee pagina's maken de helderste zin onduidelijk. Gegevens als adressen en openingstijden horen daarom op één plek in de site te staan, zodat een wijziging in één keer overal doorkomt.
Je of u, gewone woorden op knoppen, hoe een foutmelding klinkt: zulke schrijfregels staan bij mij in de bouwafspraken van het project. De codeer-agent waarmee ik werk, leest die bij elke wijziging mee, ook voor de kleine teksten die bij de bouw horen, zonder dat iemand ze opnieuw hoeft uit te leggen. Of een nieuwe tekst echt op B1 blijft, beoordeel ik daarna zelf.
Herschrijf je later een alinea, dan kijk ik hem na, zet ik hem online en laat ik je weten wanneer hij er staat. Een nieuwe pagina lees je eerst in zijn geheel in een testversie, voordat bezoekers hem zien. Wat je het best meestuurt als je iets wilt laten aanpassen, staat in wijziging op je website doorgeven.
Tools om je tekst te controleren
Een tool kan helpen, maar geeft geen eindoordeel. De meeste leesbaarheidsmeters tellen vooral de lengte van woorden en zinnen. Een tekst kan daarop goed scoren en toch onduidelijk zijn, bijvoorbeeld als de volgorde niet klopt of als een kort woord toch onbekend is.
| Tool | Wat het doet | Let op |
|---|---|---|
| Klinkende Taal | Controleert online of in Word en Outlook of een tekst op B1-niveau is, met tips over woordkeus, zinnen en opbouw | Betaald, met een gratis demo |
| Is het B1? | Woordenlijst: zoek op of een woord op B1-niveau is | Alleen losse woorden, niet je hele tekst |
| LiNT | Leesbaarheidsinstrument van de Universiteit Utrecht | Toegang op aanvraag, geeft een indicatie en geen oordeel |
| AI-assistent | Markeert moeilijke woorden en lange zinnen, stelt alternatieven voor | Herschrijft graag te veel en kan je toon vlak maken |
| Een echte lezer | Iemand uit je doelgroep leest de tekst en vertelt hem na | Kost tijd, maar zegt het meest |
Met AI werkt het het best als de assistent aanwijst in plaats van herschrijft. Zo ziet zo'n opdracht eruit, als voorbeeld:
Lees deze tekst voor een website. Markeer woorden die niet op taalniveau B1 zijn en zinnen van meer dan twintig woorden. Stel per punt een eenvoudiger alternatief voor. Herschrijf de tekst niet zelf, en laat mijn toon en de vaktermen die ik uitleg staan.
Daarna beslis jij per voorstel. Hoe je AI laat redigeren zonder dat je eigen stem verdwijnt, lees je in tekst verbeteren met AI.
Valkuilen: zo wordt B1 niet betuttelend
Eenvoudig schrijven kan doorslaan. Dan voelt de lezer zich behandeld als een kind, en dat kost net zoveel vertrouwen als een onbegrijpelijke tekst. Dit zijn de bekendste valkuilen:
- Alleen maar heel korte zinnen. Vijf zinnen van vier woorden achter elkaar lezen als een telegram.
- Het vanzelfsprekende uitleggen. Wat een e-mailadres is, hoef je niemand te vertellen.
- Kindertoon. Verkleinwoorden, uitroeptekens en overdreven enthousiasme maken een tekst niet eenvoudiger, wel minder serieus.
- Vaktermen weglaten die je klant zelf gebruikt. Een inkoper van industriële onderdelen zoekt op de vakterm. Gebruik die term, en leg hem kort uit voor wie hem niet kent.
- Inhoud schrappen. B1 gaat over de vorm, niet over de diepgang. Een moeilijk onderwerp mag moeilijk blijven; de zinnen hoeven het niet te zijn.
- Je eigen stem kwijtraken. Een tekst die door een checker is gehaald, klinkt soms als die van iedereen. Hoe je vastlegt hoe je merk klinkt, lees je in tone of voice.
Een goede test: lees je tekst hardop voor aan iemand die je bedrijf niet kent. Haakt die af omdat het te moeilijk is, of trekt die een wenkbrauw op omdat het kinderachtig klinkt? In beide gevallen weet je wat je moet aanpassen.
Conclusie: eenvoudig schrijven is moeilijk, en juist daarom werkt het
B1 taalniveau betekent gewone woorden, korte zinnen, actief schrijven en het belangrijkste eerst. Dat helpt de miljoenen mensen die moeite hebben met lezen, maar ook de drukke ondernemer die je site op zijn telefoon scant. Tools en AI vinden moeilijke woorden en lange zinnen; een echte lezer vertelt je of het werkt. En eenvoudig is niet hetzelfde als kinderachtig.
Voor jou betekent dat: jij levert de inhoud, want jij kent je klanten. Of die inhoud op de site ook duidelijk blijft, hangt af van knoppen, meldingen, koppen, code en gegevens die overal moeten kloppen. Dat deel neem ik op me, zodat een heldere tekst niet strandt op een Engelse knop of een kop die geen echte kop is.
Wil je ook de kleinste teksten op je site verbeteren, zoals knoppen en foutmeldingen? Lees dan microcopy. Benieuwd hoe ik werk? Download het pitchdeck.
Veelgestelde vragen
Wat betekent taalniveau B1?
B1 is een niveau uit het Europees Referentiekader voor talen, dat loopt van A1 voor beginners tot C2 voor wie een taal bijna perfect beheerst. Een tekst op B1-niveau is eenvoudig Nederlands: gewone woorden die bijna iedereen kent, korte zinnen met één boodschap, actieve zinnen en een duidelijke volgorde. Vaktermen mogen, als je ze uitlegt. B1 is geen kindertaal. Het betekent dat een lezer je tekst in één keer begrijpt, zonder terug te hoeven lezen. Overheidsorganisaties gebruiken het vaak als richtlijn.
Hoe check ik of mijn tekst B1 is?
Een tool geeft een eerste indruk. Klinkende Taal controleert teksten online en in Word, de website Is het B1? laat per woord zien of het op B1-niveau is, en LiNT van de Universiteit Utrecht geeft een indicatie van de leesbaarheid. Een AI-assistent kan moeilijke woorden en lange zinnen markeren, als je vraagt om aan te wijzen in plaats van te herschrijven. Geen enkele tool is sluitend, want ze tellen vooral woord- en zinslengte. De beste check blijft een lezer uit je doelgroep die je tekst leest en in eigen woorden navertelt.
Hoeveel procent van de Nederlanders begrijpt B1?
Je leest vaak dat 95 procent van de Nederlanders een B1-tekst begrijpt. Dat cijfer is niet te herleiden tot onafhankelijk onderzoek. Het werd vooral door een tekstbureau verspreid, en taalwetenschapper Carel Jansen zei in 2009 in Onze Taal al dat je het niet kunt stellen. Gebruik het dus niet als feit. Wat wel vaststaat: volgens Stichting Lezen & Schrijven hebben 3 miljoen mensen tussen 16 en 75 jaar moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Voor een deel van hen is zelfs B1 nog te moeilijk.
Kan ChatGPT een tekst herschrijven naar B1?
Ja, ChatGPT, Claude en andere AI-assistenten kunnen een tekst eenvoudiger maken, en dat gaat vaak redelijk goed. Let wel op drie dingen: AI schrapt soms informatie die ertoe doet, maakt je toon vlak en algemeen, en laat soms toch woorden staan die niet op B1-niveau zijn. Beter werkt het als je de AI moeilijke woorden en lange zinnen laat aanwijzen, met een alternatief erbij, en zelf beslist wat je overneemt. Lees het resultaat altijd na en controleer of alle feiten er nog in staan.
Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?
Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.
Geschreven door Dennis Boekhout
Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)
