Duurzame website: zo verlaag je de CO2-uitstoot van je site
In dit artikel
Een duurzame website is vooral een lichte website: hoe minder data een pagina verstuurt, hoe minder stroom servers, netwerken en apparaten ervoor gebruiken. De grootste winst zit in afbeeldingen, video, lettertypes en externe scripts, en in een opbouw die per bezoek weinig rekenwerk vraagt. Meters zoals de Website Carbon Calculator geven een ruwe schatting, geen meting, en bij een kleine bedrijfssite gaat het om kilo's tot tientallen kilo's CO2 per jaar. In de statische sites die ik bouw, is dat lichte gewicht een uitgangspunt van de bouw.
Duurzame website: waar de uitstoot zit
Een website stoot zelf niets uit. De uitstoot zit in de stroom die nodig is om je pagina's op te slaan, te versturen en te tonen, en in het maken van alle apparaten die daarbij betrokken zijn. Dat gebeurt op drie plekken: in het datacenter waar je site staat, in de netwerken die de data vervoeren en op de telefoon of computer van je bezoeker.
Het Sustainable Web Design Model, het rekenmodel achter de meeste websitemeters, verdeelt de energie in versie 4 zo:
| Plek | Aandeel in de energie | Wat erbij hoort |
|---|---|---|
| Datacenters | 22% | Servers, koeling en opslag |
| Netwerken | 24% | Kabels, routers en mobiele zendmasten |
| Apparaten van bezoekers | 54% | Het scherm en de processor van telefoon, tablet en computer |
Opvallend is dat het grootste deel bij de bezoeker zit. Een flink deel daarvan is niet de stroom tijdens het surfen, maar de uitstoot van het maken van die apparaten. Een lichte website draagt daar op een kleine manier aan bij: hij blijft ook op een oudere telefoon prettig werken.
Voor de schaal: volgens het Internationaal Energieagentschap gebruikten datacenters in 2024 ongeveer 1,5 procent van alle elektriciteit ter wereld. Dat gaat over alles wat in datacenters draait, van streamingdiensten tot AI. Websites van bedrijven zijn daar een klein deel van. Maar het telt op, en de maatregelen die helpen, maken je site ook sneller.
Hoe meters zoals de Website Carbon Calculator rekenen
De bekendste meter is de Website Carbon Calculator. Je vult een adres in, en je krijgt een aantal gram CO2 per paginabezoek en een letter. De calculator gebruikt sinds juli 2025 versie 4 van het Sustainable Web Design Model.
De berekening is in de kern een vermenigvuldiging:
hoeveelheid data per bezoek × energie per gigabyte × uitstoot per kilowattuur stroom
De meter laadt je pagina en telt hoeveel data er wordt verstuurd. Die hoeveelheid vermenigvuldigt hij met een gemiddeld energieverbruik per gigabyte, voor datacenter, netwerk en apparaat samen. Dat getal gaat maal de gemiddelde uitstoot van stroom. Het model gebruikt daarvoor standaard een wereldwijd gemiddelde van 494 gram CO2 per kilowattuur. Draait je site bij een host die aantoonbaar groene stroom gebruikt, dan telt het deel van het datacenter lager mee.
Een rekenvoorbeeld dat ik zelf heb gemaakt, met de basisgetallen uit versie 4 van het model. Tel je de energie van datacenter, netwerk en apparaat bij elkaar op, dan kom je op ongeveer 0,3 kilowattuur per gigabyte. Dat is bij het wereldwijde stroomgemiddelde zo'n 150 gram CO2 per gigabyte. Volgens het HTTP Archive woog de mediane homepage op mobiel in 2025 2,56 MB.
| Pagina | Per bezoek | Bij 10.000 weergaven per maand |
|---|---|---|
| 2,5 MB, ongeveer de mediaan | Ongeveer 0,4 gram | Ongeveer 45 kilo per jaar |
| 1 MB | Ongeveer 0,15 gram | Ongeveer 18 kilo per jaar |
| 0,5 MB | Ongeveer 0,07 gram | Ongeveer 9 kilo per jaar |
Dit zijn mijn eigen, afgeronde berekeningen, zonder correctie voor groene hosting of voor terugkerende bezoekers die een deel al in hun browser hebben staan. Een meter als de Website Carbon Calculator kan voor dezelfde pagina dus op een ander getal uitkomen. De tabel laat vooral de verhouding zien: halveer je het gewicht van je pagina, dan halveer je in dit model ook de uitstoot.
Hoe onzeker die getallen zijn
Neem zo'n getal nooit te letterlijk. De makers van het model zeggen dat zelf ook: modellen en schattingen zijn onnauwkeurig, en de bronnen voor de onderliggende getallen lopen ver uiteen. Wie de uitleg van het Sustainable Web Design Model leest, ziet een paar belangrijke beperkingen:
- Data als maatstaf is omstreden. Het model rekent alsof elke gigabyte evenveel stroom kost. Critici wijzen erop dat een netwerk grotendeels toch wel stroom gebruikt, of er nu een extra foto doorheen gaat of niet. De makers erkennen dat die discussie loopt en noemen data een vereenvoudigde maatstaf.
- Gemiddelden in plaats van jouw situatie. Het type apparaat telt niet mee, en de stroom wordt gerekend met een wereldwijd gemiddelde, ook als je bezoekers in Nederland zitten.
- Bewust aan de hoge kant. De makers kiezen liever een overschatting dan een onderschatting.
- Alleen één pagina. De calculator test het adres dat je invult, niet je hele site en niet wat bezoekers daarna doen.
Andere rekenmethodes komen daardoor op duidelijk andere getallen uit. Mijn advies: gebruik een meter om te vergelijken. Dezelfde pagina voor en na een verbetering. Je zwaarste pagina tegenover je lichtste. Daarvoor is hij prima. Als absoluut getal voor een verslag of een claim is hij te grof.
Maatregelen die het meeste schelen
Omdat de uitstoot in deze modellen vooral meegroeit met de hoeveelheid data, is een duurzame website in de praktijk hetzelfde als een lichte, snelle website. Dit zijn de maatregelen die het meeste verschil maken, ongeveer in volgorde:
| Maatregel | Waarom het helpt | Meer lezen |
|---|---|---|
| Afbeeldingen in het juiste formaat en de juiste maat | Beeld is op de meeste pagina's het zwaarste onderdeel | Afbeeldingen optimaliseren |
| Video pas laden na een klik | Eén video weegt al snel meer dan de rest van de pagina | Video op je website |
| Externe scripts schrappen of uitstellen | Elk script is extra data en extra rekenwerk op het apparaat | Externe scripts |
| Minder en zelf gehoste lettertypes | Elke dikte is een extra bestand | Lettertypes op je website |
| Minder JavaScript | Code wordt gedownload en daarna ook nog uitgevoerd op het apparaat | React, Vue of geen framework |
| Bestanden laten bewaren in de browser | Een terugkerende bezoeker hoeft niet alles opnieuw te downloaden | Caching uitgelegd |
| Oude pagina's en bestanden opruimen | Minder om op te slaan, te bouwen en te onderhouden |
De grootste winst zit op je drukst bezochte pagina's, meestal je homepage en een paar dienst- of productpagina's. Een verbetering op een pagina met duizenden bezoeken per maand telt veel zwaarder dan op een blog uit 2019 die niemand meer leest.
Een groot deel van deze lijst regel ik bij mijn maatwerksites al tijdens de bouw. Foto's gaan automatisch door de beeldverwerking, die de formaten en breedtes maakt. Voor een menu of een uitklapblok laad ik geen framework in als een paar regels eigen code volstaan, en dat scheelt bij elk bezoek data. Wat er later bij komt, zoals een video of een script van buiten, weeg ik af voordat het op de site komt.
Het lastige zit vaak in wat er na de lancering gebeurt. Een site die licht begint, wordt in de jaren daarna ongemerkt zwaarder: een grotere foto op de homepage, een extra widget, nog een lettertype. Elke stap is klein, dus niemand ziet het. Bij een site met een vaste beheerder gaat elke wijziging langs dezelfde persoon, en dat maakt het verschil. Een nieuwe foto of een extra script komt bij mij niet online voordat ik heb gekeken wat het aan gewicht toevoegt.
Statisch bouwen: minder rekenwerk per bezoek
Bij een traditioneel systeem zoals WordPress stelt de server bij een bezoek de pagina vaak opnieuw samen uit een database, tenzij er een tijdelijke kopie klaarstaat. Bij een statische website gebeurt dat werk één keer, bij het bouwen. Daarna zijn de pagina's kant-en-klare bestanden die alleen nog verstuurd hoeven te worden, vaak vanaf een netwerk van servers dicht bij de bezoeker. Wat een statische website verder anders doet, staat in statische website.
Ik bouw maatwerksites zo, als statische site met Eleventy, en ook gouwers.nl is op die manier gebouwd. Het rekenwerk gebeurt één keer, bij het publiceren van een wijziging; daarna hoeft de server per bezoek alleen nog bestanden te versturen. Minder rekenwerk per bezoek betekent minder stroom in het datacenter.
Wees wel eerlijk over de grenzen. In het model zit maar ongeveer een vijfde van de energie in het datacenter. En een statische site met een homepagefoto van 5 MB is nog steeds een zware site. Statisch bouwen helpt, maar de grootste winst blijft het gewicht van wat je verstuurt.
Groene hosting controleren
Veel hosts noemen zich groen. Of dat klopt, controleer je met de Green Web Check van de Green Web Foundation, een onafhankelijke stichting. Je vult je domein in, en je krijgt een groene of grijze uitslag.
- Groen betekent dat je host bij de stichting heeft aangetoond dat hij de uitstoot van zijn stroomverbruik vermijdt, vermindert of compenseert, en dat hij dat bewijs minstens jaarlijks opnieuw aanlevert.
- Grijs betekent niet per se dat je site op grijze stroom draait. Het betekent dat er geen bewijs aan je domein te koppelen is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je site via een tussenpartij loopt die zelf geen bewijs heeft aangeleverd, zoals een netwerk van servers voor snelle levering. Zo'n netwerk heet een CDN.
Vraag bij twijfel je host zelf hoe het zit. Koopt hij groene stroom in, met certificaten of rechtstreeks bij een windpark? Wekt hij zelf op? Of compenseert hij achteraf? Dat zijn verschillende dingen, en ze zeggen niet allemaal evenveel. Bij het kiezen van een host voor een statische site weeg je dit mee naast prijs en voorwaarden; die vergelijking staat in statische website hosten.
En houd het in verhouding. In het rekenmodel telt groene hosting alleen voor de stroom van het datacenter, en dat is nog geen vijfde van het totaal. Een lichtere pagina helpt over de hele keten, van server tot telefoon.
Eerlijk over wat het oplevert
Voor een bedrijfssite met een paar duizend tot tienduizend paginaweergaven per maand gaat het volgens de modellen om kilo's tot tientallen kilo's CO2 per jaar. Dat is niet niets, maar het is ook niet de plek waar je bedrijf het grootste verschil maakt. Een duurzame website is dus geen grote klimaatmaatregel. Ik noem een lichte site daarom liever wat hij vooral is: een snelle site die ook minder stroom kost.
De bijkomende voordelen zijn vaak groter. Een lichte site laadt sneller, ook op een oude telefoon of een slechte verbinding. Wat snelheid doet voor het aantal aanvragen en verkopen, en hoe hard de bekende onderzoeken daarover zijn, lees je in websitesnelheid en conversie. En minder data betekent bij veel hosts ook lagere kosten voor verkeer.
Wil je vertellen dat je site duurzaam is, wees dan concreet. Sinds 27 september 2026 gelden in Nederland strengere regels voor duurzaamheidsclaims naar consumenten. Volgens de uitleg van de ACM over duurzaamheidsinformatie zijn algemene woorden als duurzaam of groen bijna altijd misleidend en daarom verboden, tenzij je erkende uitstekende milieuprestaties kunt aantonen, zoals met het EU Ecolabel. Ook mag je een product of dienst niet klimaatneutraal noemen omdat je uitstoot compenseert. Concreet en controleerbaar mag wel, als je kunt aantonen dat het klopt. Juist hier gaat het snel mis: een groen lettercijfer uit een meter of een logo van de host op je site lijkt onschuldig, maar kan al snel gelden als een algemene claim die je niet kunt onderbouwen. Een voorbeeld van een concrete claim:
De homepage weegt sinds de vernieuwing 0,8 MB in plaats van 3,2 MB. De site draait bij een host die in de Green Web Check als groen staat.
Dit is uitleg, geen juridisch advies. Wil je verder kijken, dan werkt het W3C, de organisatie achter de webstandaarden, aan de Web Sustainability Guidelines. Die zijn in november 2026 nog een concept en geen officiële standaard, maar wel een uitgebreide lijst met maatregelen.
Conclusie: een duurzame website is vooral een lichte website
Een duurzame website maak je door minder te versturen. De uitstoot zit verspreid over datacenter, netwerk en vooral de apparaten van je bezoekers, en groeit in de modellen mee met het gewicht van je pagina's. De winst zit dus in afbeeldingen, video, externe scripts en lettertypes, op je drukst bezochte pagina's, en in een statische opbouw. Groene hosting telt mee, maar minder dan vaak wordt gedacht. Meters zijn goed om te vergelijken, niet om exacte getallen te noemen. En wie erover vertelt, houdt het concreet en controleerbaar.
Voor jou betekent dat: duurzaam en snel vallen grotendeels samen, en het werk zit in de bouw en in wat er daarna bij komt. Licht gewicht is bij mijn sites het uitgangspunt. En omdat elke wijziging via mij loopt, let ik er ook na de lancering op dat de site licht blijft.
Wil je zien waar bij de meeste pagina's het meeste gewicht zit? Lees dan afbeeldingen optimaliseren voor je website. Benieuwd hoe ik websites bouw en beheer? Download het pitchdeck.
Veelgestelde vragen
Hoeveel CO2 stoot een website uit?
Dat hangt vooral af van hoeveel data je pagina's versturen en hoeveel bezoekers je hebt. In mijn eigen, afgeronde berekening met de basisgetallen van het Sustainable Web Design Model komt één bezoek aan een pagina van 2,5 MB uit op ruwweg 0,4 gram CO2. Bij 10.000 paginaweergaven per maand is dat zo'n 45 kilo per jaar. Een pagina van 1 MB komt op ongeveer 18 kilo. Dat zijn schattingen met een grote marge. Gebruik ze om je eigen pagina's te vergelijken, niet als exact getal.
Hoe betrouwbaar is de Website Carbon Calculator?
De calculator geeft een ruwe schatting, en zegt dat zelf ook. Hij meet hoeveel data één pagina verstuurt en rekent dat met gemiddelden om naar CO2. Het type apparaat telt niet mee, en er wordt met een wereldwijd gemiddelde voor stroom gerekend. Andere modellen komen op andere getallen uit. Wel is de uitkomst bruikbaar om te vergelijken: dezelfde pagina voor en na een verbetering, of je homepage tegenover die van een concurrent.
Wat is groene hosting?
Groene hosting betekent dat je host aantoonbaar iets doet aan de uitstoot van de stroom die zijn servers gebruiken, door groene stroom in te kopen, op te wekken of uitstoot te compenseren. Of dat klopt, controleer je met de Green Web Check van de Green Web Foundation. Een groene uitslag betekent dat de host bewijs heeft aangeleverd. Een grijze uitslag betekent niet per se grijze stroom, maar dat er geen bewijs aan je domein te koppelen is.
Mag je je website CO2-neutraal noemen?
Wees daar voorzichtig mee. Volgens de ACM mag je een product of dienst niet klimaatneutraal of minder vervuilend noemen op basis van compensatie, zoals bomen planten. Algemene woorden als duurzaam of groen zijn volgens de ACM bijna altijd misleidend en daarom verboden, tenzij je erkende uitstekende milieuprestaties kunt aantonen. Je mag wel concreet en controleerbaar vertellen wat je doet, bijvoorbeeld dat je pagina's lichter zijn gemaakt of dat je host aantoonbaar groene stroom gebruikt. Dit is uitleg, geen juridisch advies.
Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?
Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.
Geschreven door Dennis Boekhout
Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)
