USP's bepalen: zo vind je wat je bedrijf echt anders maakt
In dit artikel
Je USP's bepaal je niet aan de vergadertafel, maar bij je klanten. Vraag een handvol klanten waarom ze voor jou kozen, leg dat naast wat je concurrenten beloven en schrap alles wat iedereen zegt of wat de wet toch al voorschrijft. Wat overblijft, maak je concreet. Een goede USP is een feit met een getal of een bewijs erbij: 'offerte binnen twee werkdagen' in plaats van 'snelle service'. Kies één hoofd-USP en twee of drie ondersteunende, en schrijf ze uit in een korte versie voor je website en advertenties en een langere voor je offerte.
USP bepalen: wat een USP is en wat niet
Een USP is één concreet punt waarop jouw aanbod verschilt van de alternatieven, en waar je klant iets aan heeft. De afkorting staat voor unique selling point. Drie eisen maken het een USP:
- Onderscheidend. Je concurrent kan het niet zomaar ook zeggen.
- Relevant. Je klant weegt het mee bij zijn keuze.
- Aantoonbaar. Je kunt laten zien dat het klopt.
Mist er één, dan heb je een mooie zin, geen USP. Een bakker die als enige in de stad op zondag open is, heeft een USP als mensen op zondag brood willen. Een bakker die "met liefde bakt", heeft een bordje aan de muur.
Een USP is iets anders dan je positionering. Positionering is de keuze voor de plek die je inneemt: voor wie je er bent en waarin je verschilt. USP's zijn de korte, bewijsbare punten die uit die keuze volgen. Hoe je de keuze zelf maakt, heb ik uitgewerkt in positionering bepalen. Hier gaat het om het handwerk daarna: de punten vinden, aanscherpen en op de goede plekken zetten.
Je komt ook de term UBR tegen, unique buying reason. Dat is dezelfde USP, bekeken vanuit de koper. Ik maak er geen aparte lijst van. Ik schrijf elke USP zo dat het voordeel voor de klant er al in zit.
Waarom de meeste USP's niets zeggen
Open tien websites in jouw branche en je leest tien keer hetzelfde: kwaliteit, persoonlijke service, jarenlange ervaring, scherpe prijzen, korte lijnen. Daar is niets van gelogen. Het zegt alleen niets, om drie redenen. Iedereen beweert het. Niemand kan het controleren. En het gaat over jou, niet over wat de klant krijgt.
Met drie snelle proeven haal je de lege punten eruit.
- De wisseltest. Zet de naam van je concurrent erboven. Klopt de zin nog, dan is het geen USP. Die test komt uit mijn artikel over je doelgroep aanspreken.
- De ja-dus-proef. Vraag bij elk punt: en wat heb ik daaraan? "Wij bestaan sinds 1987." Ja, dus? Pas als het antwoord iets voor de klant oplevert, heb je iets.
- De omkeerproef. Zou een concurrent het tegendeel beweren? Niemand adverteert met slechte kwaliteit of onbetrouwbare monteurs. Is het tegendeel onzin, dan is de bewering een open deur.
Wat na die drie proeven overblijft, is meestal een kort lijstje. Dat is een goed teken.
USP's bepalen in vijf stappen
Stap 1: haal op waarom klanten voor je kozen
Begin niet bij wat je zelf vindt. Ondernemers noemen bijna altijd hun vakmanschap. Klanten noemen iets anders: dat je terugbelde, dat de offerte te begrijpen was, dat je zei wat het niet ging oplossen.
Dit zijn de bronnen die ik naloop:
- Gesprekken met klanten. Een handvol is genoeg. Vraag waarom ze voor je kozen en waarover ze twijfelden. Hoe je zulke gesprekken voert, staat in persona maken.
- Je eigen reviews. Zoek de woorden die terugkomen.
- De reviews van je concurrenten. Waar hun klanten over klagen, kun jij verschillen.
- Gewonnen en verloren offertes. Vraag bij een verloren offerte wat de doorslag gaf. Dat antwoord is zelden alleen de prijs.
- De telefoon en de mailbox. Vragen die elke week terugkomen, wijzen op iets wat klanten belangrijk vinden en niet op je site vinden.
Stap 2: leg je concurrenten ernaast
Zet je mogelijke punten in de rijen van een tabel en drie tot vijf concurrenten in de kolommen. Kruis aan wie het punt ook belooft, op zijn website of in zijn advertenties. Hoe je dat snel en zonder gokken doet, lees je in concurrentieanalyse.
Vergeet het alternatief "niets doen" of "zelf doen" niet. Voor veel dienstverleners is dat de grootste concurrent. Je USP moet dan uitleggen waarom uitbesteden meer oplevert dan zelf aanmodderen.
Stap 3: schrap wat iedereen zegt en wat verplicht is
Alles wat drie of meer concurrenten ook beloven, gaat eraf. Het mag op je site blijven staan, maar niet als USP. Hetzelfde geldt voor alles wat de wet voorschrijft. Daarover gaat het hoofdstuk over de regels verderop.
Stap 4: maak elk punt concreet en bewijsbaar
Een USP wordt sterk door drie onderdelen: het feit, een getal of een toezegging, en wat de klant eraan heeft. Zoek daarna per punt het bewijs.
| Soort bewijs | Voorbeeld |
|---|---|
| Een cijfer uit je eigen administratie | Het aantal klanten, de gemiddelde doorlooptijd |
| Een toezegging in je voorwaarden | Een retourtermijn, een vaste prijs |
| Een review of citaat | Een klant die precies dit punt noemt |
| Een uitgewerkte opdracht | Zie klantcase schrijven |
| Een erkenning of certificaat | Alleen als de klant het kent en het klopt |
Heb je voor een punt geen bewijs, dan heb je twee keuzes: het bewijs gaan verzamelen of het punt laten vallen.
Stap 5: kies één hoofd-USP en twee of drie ondersteunende
De hoofd-USP is het punt dat je in je kop zet en waarmee een advertentie opent. De andere steunen hem. Meer dan vier onthoudt niemand, en in een balk past het ook niet. Kiezen voelt als weggooien. Maar tien punten naast elkaar lezen als een lijstje waar niemand een keuze in heeft durven maken.
USP voorbeelden: van vaag naar concreet
De voorbeelden hieronder zijn verzonnen. Ze laten de vorm zien, niet wat jij moet beloven.
| Branche | Vaag | Concreet |
|---|---|---|
| Installateur | Snelle service | Storing voor 10.00 uur gemeld, dezelfde dag een monteur |
| Administratiekantoor | Persoonlijk contact | Eén vaste boekhouder die je rechtstreeks belt |
| Webshop | Snelle levering | Voor 22.00 uur besteld, morgen in huis |
| Fysiotherapeut | Deskundig team | Binnen drie werkdagen een eerste afspraak, ook 's avonds |
| Softwarebedrijf | Gebruiksvriendelijk | In één middag zelf live, zonder consultant |
| Restaurant | Verse producten | Groenten van twee telers binnen tien kilometer |
Let op wat er in de rechterkolom gebeurt. Elk punt is te controleren, en elk punt kost het bedrijf iets om waar te maken. Dat is precies waarom een concurrent het niet zomaar overneemt. Een USP die je niet waarmaakt, is erger dan geen USP: de klant onthoudt de belofte en de teleurstelling.
Twee echte voorbeelden. Koach is een app voor volleybalcoaches, waarvoor ik het merk, de website en de app maakte. De belofte is alles voor de volleybalcoach in één app. De punten eronder zijn feiten: beschikbaar op iOS, Android en web, in zes talen, met meer dan 200 geanimeerde oefeningen. Het bewijs staat ernaast: meer dan 500 coaches gebruiken de app, met een gemiddelde beoordeling van 4,9.
Het tweede voorbeeld ben ik zelf. Mijn punten zijn niet spectaculair, wel controleerbaar. Je werkt met één vast aanspreekpunt dat het werk zelf doet. Je kijkt live mee in de planning. Ik werk met vaste bedragen in plaats van uren. En je accounts staan op jouw naam. Het zijn vier punten waarop het bij uitbesteden vaak misgaat, en daarom tellen ze.
Wat mag je niet als USP gebruiken?
Een USP is reclame, en voor reclame geldt de Nederlandse Reclame Code. Vier regels raken USP's direct.
Een wettelijk recht is geen USP. In bijlage 1 van de code staat een lijst met reclame die altijd misleidend is. Punt 9 daarvan: wettelijke rechten van consumenten voorstellen als een onderscheidend kenmerk van je aanbod. Een webshop die "14 dagen bedenktijd" als voordeel in de balk zet, doet precies dat, want die termijn geldt bij bijna elke online aankoop door een consument. Je mag het vermelden. Je mag het niet brengen als iets bijzonders. Ga je verder dan de wet, bijvoorbeeld met dertig dagen of gratis retour, dan heb je wel een USP. Wat de wet van een webshop vraagt, staat in wettelijke eisen voor je webshop.
De beste, de goedkoopste, nummer 1. Artikel 15 van de code legt de bewijslast bij de adverteerder: vecht iemand je claim met argumenten aan, dan is het aan jou om te laten zien dat hij klopt. "De goedkoopste van Nederland" moet dus elke dag waar zijn. Kun je dat niet onderbouwen, schrijf het dan niet op.
Vergelijken met een concurrent mag, onder voorwaarden. Volgens artikel 13 moet de vergelijking onder meer objectief zijn, over controleerbare en wezenlijke kenmerken gaan, en mag ze niet misleidend of kleinerend zijn.
Gratis is alleen gratis als het gratis is. Ook dat staat in bijlage 1: je mag iets niet gratis noemen als de klant er iets anders voor moet betalen dan de onvermijdelijke kosten om op het aanbod in te gaan en het product te laten bezorgen of af te halen.
Dit is geen juridisch advies. De volledige tekst staat op de site van de Stichting Reclame Code.
Waar zet je je USP's? Balk, hero, advertentie en offerte
Een USP die alleen in een strategiedocument staat, doet niets. Schrijf elk punt daarom in drie lengtes: een paar woorden, één zin, en één alinea met het bewijs.
| Plek | Welke versie | Waar je op let |
|---|---|---|
| USP-balk onder het menu | Een paar woorden, drie of vier punten | Op mobiel is vaak maar één punt zichtbaar: zet het belangrijkste vooraan |
| De kop bovenaan je pagina | De hoofd-USP als zin | Eén boodschap, zoals in de hero-sectie |
| Bij de bestelknop of het formulier | Een paar woorden | Zet hier wat twijfel wegneemt, zoals levertijd of reactie binnen een werkdag |
| Google Ads | Een paar woorden | Een kop heeft maximaal 30 tekens, een highlight maximaal 25 |
| Landingspagina | Zin plus bewijs | Dezelfde woorden als in de advertentie, zie landingspagina voor Google Ads |
| Offerte | De alinea met bewijs | Alleen de punten die voor deze klant tellen |
| De hoofd-USP als zin | In je kopregel en in het overzicht van je pagina, zie personal branding op LinkedIn |
Die 25 tekens van een highlight in Google Ads zijn een nuttige maatstaf. Krijg je een punt niet in 25 tekens, dan is het meestal nog niet scherp genoeg. "Persoonlijke en betrokken dienstverlening" past niet. "Eén vaste boekhouder" wel.
In een webshop horen de USP's over levering en retour dicht bij de knop, niet alleen in de balk. Hoe je die pagina opbouwt, staat in productpagina optimaliseren.
Toets je USP's bij echte klanten
Wat je hebt opgeschreven, is een vermoeden. Of klanten er ook op kiezen, weet je pas als je het meet.
- In advertenties. Geef elke USP een eigen advertentievariant en kijk welke aanvragen oplevert, niet alleen klikken. De opzet van zo'n test staat in het artikel over positionering. Of een verschil echt is, lees je in A/B-test analyseren.
- In het verkoopgesprek. Let op welk punt klanten zelf herhalen. Dat is je hoofd-USP, ook als jij een andere had gekozen.
- Eens per jaar opnieuw. Een USP blijft niet uniek. Gratis verzending was ooit bijzonder; nu rekenen veel klanten erop. Neemt je concurrent je punt over, dan verhuist het van USP naar basis.
Hoe ik USP's bepaal met een klant
Bij mij is dit zelden een los traject. Het is het begin van een website of een campagne, omdat ik zonder scherpe punten geen goede kop en geen goede advertentie kan schrijven. Ik luister eerst: naar de ondernemer, naar een paar klanten en naar wie de telefoon opneemt. Daarna leg ik de concurrenten ernaast en schrijf ik de punten uit in de drie lengtes.
Zijn er veel reviews, dan laat ik AI de thema's groeperen. Dat scheelt een middag turven. De keuze maak ik daarna samen met de ondernemer, want een taalmodel weet niet welke belofte je bedrijf aankan. Meer daarover staat in marktonderzoek met AI. Bouw ik ook de website, dan zet ik de USP's op één centrale plek, zodat de balk en de landingspagina's altijd dezelfde tekst tonen.
Voor de kosten kijk je naar het werk waar de USP's in landen. Een website in WordPress begint bij € 1.500, het inrichten van een advertentieaccount kost eenmalig € 350 en het beheer daarna vanaf € 500 per maand.
Conclusie: een USP is een feit waar je klant iets aan heeft
USP's bepalen is vooral schrappen. Haal op waarom klanten voor je kozen, leg je concurrenten ernaast en gooi weg wat iedereen zegt en wat de wet toch al regelt. Maak de rest concreet met een getal of een toezegging en zoek er bewijs bij. Kies één hoofd-USP en een paar ondersteunende, schrijf ze in drie lengtes en zet ze waar een klant twijfelt: in de kop, bij de knop, in de advertentie en in de offerte.
En toets ze. Wat jij het sterkste punt vindt, is niet altijd het punt waarop klanten kiezen. Wil je weten wat het kost om die punten door mij te laten uitwerken in een website of campagnes, kijk dan in de prijslijst.
Veelgestelde vragen
Wat is een USP?
USP staat voor unique selling point, soms unique selling proposition. Het is één concreet punt waarop jouw aanbod verschilt van de alternatieven en waar je klant iets aan heeft. Een USP is geen slogan en geen opsomming van alles wat goed gaat. Hij moet onderscheidend zijn, relevant voor de klant en aantoonbaar. Kwaliteit en service zijn daarom geen USP's: iedereen zegt het en niemand kan het controleren.
Wat zijn goede voorbeelden van USP's?
Goede USP's zijn feiten die een klant kan controleren. Bijvoorbeeld: storing voor tien uur gemeld, dezelfde dag een monteur. Eén vaste boekhouder die je rechtstreeks belt. Dertig dagen bedenktijd in plaats van de wettelijke veertien. Het verschil met een zwakke USP zit in het getal of de toezegging. Dit zijn voorbeelden om de vorm te laten zien; gebruik alleen wat je zelf waarmaakt.
Hoeveel USP's moet een bedrijf hebben?
Eén hoofd-USP en twee of drie ondersteunende is voor de meeste bedrijven genoeg. Een bezoeker onthoudt er hooguit één, en in een USP-balk passen er drie of vier. Heb je er tien, dan heb je nog niet gekozen. Per dienst of productgroep kun je wel een eigen set maken, zolang de hoofd-USP van je bedrijf overal terugkomt.
Wat is het verschil tussen een USP en een UBR?
Een USP beschrijft wat jij anders doet. Een UBR, unique buying reason, beschrijft hetzelfde punt vanuit de koper: waarom hij daardoor voor jou kiest. 'Eigen monteurs in loondienst' is een USP. 'Je krijgt steeds dezelfde monteur, die je installatie al kent' is de koopreden. In de praktijk schrijf je elke USP zo dat het voordeel voor de klant erin zit. Dan heb je beide in één zin.
Wat is een USP-balk op een website?
Een USP-balk is een smalle strook, meestal direct onder het menu, met drie of vier korte voordelen en een vinkje ervoor. Webshops zetten er vaak levertijd, verzendkosten en retourtermijn in. Op een telefoon is er vaak maar ruimte voor één punt tegelijk, dus zet het belangrijkste vooraan. Houd elk punt op vier of vijf woorden en gebruik overal op de site dezelfde formulering.
Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?
Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.
Geschreven door Dennis Boekhout
Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)
