Momenteel neem ik geen nieuwe klanten aan +31 6 301 963 14 dennis@gouwers.nl
SEO

Canonical tag uitgelegd: wanneer je hem nodig hebt en wanneer Google hem negeert

Bijgewerkt op 11 min leestijd

In dit artikel

Een canonical tag is een regel in de code van een pagina waarmee je zoekmachines vertelt welk adres de hoofdversie is als dezelfde inhoud op meer adressen staat. Dat adres heet de canonical URL of canonieke URL. Google behandelt de tag als een sterke aanwijzing, niet als een opdracht. Spreken je doorverwijzingen, sitemap of interne links de tag tegen, dan kiest Google soms een ander adres. Je hebt de tag vooral nodig bij adressen met parameters, filters en producten die via meerdere routes bereikbaar zijn. De meeste fouten: een canonical die naar een testdomein, een doorverwijzing of de verkeerde pagina wijst.

Wat is een canonical tag, en wat is een canonical URL?

Een canonical tag is één regel in de <head> van een pagina:

<link rel="canonical" href="https://www.voorbeeld.nl/regenjassen/" />

Je zegt ermee: dit adres is de hoofdversie van deze inhoud. Staat dezelfde tag op /regenjassen/?sorteer=prijs en op /regenjassen/?utm_source=nieuwsbrief, dan weten zoekmachines dat die drie adressen bij elkaar horen en welke ze moeten tonen.

De woorden worden door elkaar gebruikt, maar er zit een verschil in dat ertoe doet. De canonical tag is jouw voorstel. De canonical URL is in de uitleg van Google het adres dat Google uiteindelijk kiest als beste vertegenwoordiger van een groep kopieën. Meestal vallen die twee samen. Soms niet, en daar gaat een groot deel van dit artikel over.

Wat levert de hoofdversie op? Volgens Google is de canonieke pagina de belangrijkste bron om inhoud en kwaliteit te beoordelen. Die pagina wordt het vaakst opnieuw opgehaald, de kopieën minder vaak. En het zoekresultaat verwijst normaal naar de hoofdversie.

Hoe dubbele pagina's ontstaan en of Google ze afstraft, lees je in duplicate content. Hier gaat het om de tag zelf: wanneer je hem nodig hebt, hoe hij eruit moet zien en waardoor hij niet werkt.

Een canonical is een hint: zo weegt Google de signalen

Google legt in zijn uitleg over het opgeven van een canonieke URL uit dat je je voorkeur op meerdere manieren kunt doorgeven, en zet ze op volgorde van invloed:

Signaal Gewicht volgens Google Wanneer het past
Doorverwijzing (redirect) Sterk De kopie hoeft niet te blijven bestaan
Canonical tag Sterk Beide adressen moeten blijven werken
Opname in de sitemap Zwak Altijd, als ondersteuning

Die signalen tellen bij elkaar op. Wijzen ze alle drie hetzelfde adres aan, dan is de kans groot dat Google dat adres kiest. Wijzen ze verschillende kanten op, dan moet Google gokken.

Daarnaast kijkt Google naar hoe je site is opgezet:

  • Https gaat voor http, tenzij het certificaat niet klopt, de https-pagina doorverwijst naar http of de canonical zelf naar http wijst.
  • Interne links. Google raadt aan binnen je site steeds te linken naar het adres dat je als hoofdversie ziet.
  • Hreflang. Adressen die in een groep taalversies zijn opgenomen, krijgen de voorkeur.

Het woord dat Google zelf gebruikt is 'hint': een voorkeur opgeven is een aanwijzing, geen regel. Google kan om verschillende redenen een andere pagina kiezen, bijvoorbeeld door de kwaliteit van de inhoud of door technische signalen. In de praktijk gaat het bijna altijd om een van twee dingen: je eigen signalen spreken elkaar tegen, of de pagina's lijken niet genoeg op elkaar om als kopie te gelden.

Wanneer heb je een canonical tag nodig, en wanneer niet?

Eerst de nuchtere kant. Google schrijft dat geen van deze methodes verplicht is en dat je site het zonder waarschijnlijk ook goed doet. Een kleine website met twintig pagina's en nette adressen heeft zelden een canonical-probleem.

Toch zijn er goede redenen om het wel te regelen. Je bepaalt zelf welk adres mensen in Google zien. Links naar de varianten tellen mee voor één pagina. Je statistieken blijven overzichtelijk. En Google besteedt zijn tijd aan je nieuwe pagina's in plaats van aan kopieën.

Per situatie maak ik deze keuze:

Situatie Wat ik doe
Adres met een advertentie- of campagneparameter Canonical naar het kale adres; een canonical naar zichzelf regelt dit vanzelf
Filters en sortering in een webshop Canonical naar de categorie, of het crawlen voorkomen
Product bereikbaar via meerdere categorieën Canonical naar het hoofdadres, en interne links ook daarheen
Printversie of pdf van dezelfde inhoud Canonical naar de gewone pagina
Http, www, oud domein of testadres Geen canonical maar een redirect
Vertaling van een pagina Geen canonical naar de andere taal, wel hreflang
Twee pagina's die op elkaar lijken maar een eigen doel hebben Geen canonical; de pagina's echt verschillend maken
Pagina die niet in Google hoort Noindex, en dan geen canonical

Een paar toelichtingen. Welke aanpak bij webshopfilters hoort, staat in SEO voor webshops. De redirect en zijn varianten vind je in HTTP-statuscodes. Voor vertalingen verwijs ik naar meertalige website: Google ziet taalversies alleen als kopie wanneer de hoofdinhoud in dezelfde taal is.

De regel over twee pagina's met een eigen doel wordt het vaakst overtreden. Denk aan pagina's per vestiging met bijna dezelfde tekst. Een canonical van de ene vestiging naar de andere lost dat niet op, want dan verdwijnt er één uit Google. Hoe je zulke pagina's wel opzet, lees je in vestigingspagina's.

Zo ziet een goede canonical tag eruit

De eisen komen rechtstreeks uit de documentatie van Google. Dit loop ik na:

  1. Hij staat in de head. Google accepteert de tag alleen daar. De head moet daarvoor geldige HTML zijn.
  2. Het adres is volledig. Met https en domeinnaam, dus https://www.voorbeeld.nl/regenjassen/ en niet /regenjassen/. Google ondersteunt een kort pad wel, maar raadt het af.
  3. Er staat er precies één. Kies ook één methode: de tag in de HTML of een HTTP-header, niet allebei.
  4. De hoofdversie verwijst naar zichzelf. Google raadt aan ook op de canonieke pagina zelf een canonical te zetten.
  5. Het adres heeft dezelfde vorm als elders. Dezelfde keuze voor www en voor de slash aan het eind als in je interne links en je XML-sitemap.
  6. Geen anker in het adres. Een adres met een hekje erin ondersteunt Google hier niet.
  7. Geen extra attributen. Een canonical met een hreflang-, lang-, media- of type-attribuut gebruikt Google niet voor dit doel.

Voor bestanden die geen HTML zijn, zoals een pdf, kun je geen tag in de head zetten. Dan stuurt de server een regel mee in de HTTP-header: Link: <https://www.voorbeeld.nl/brochure/>; rel="canonical".

Bouwt je website de pagina op met JavaScript in de browser, dan geldt nog iets. Google adviseert de canonical in de HTML-bron te zetten en hem daarna niet door JavaScript te laten wijzigen. Kan dat niet, laat hem dan uit de bron en zet hem alleen met JavaScript. Waarom de manier van opbouwen uitmaakt, lees je in SSR, CSR of SSG.

Veelgemaakte fouten met de canonical tag

Drie bekende fouten staan al in het artikel over duplicate content: alle vervolgpagina's laten verwijzen naar pagina één, een sitemap die iets anders zegt dan de tag, en een kopie die in robots.txt is geblokkeerd. Deze kom ik daarnaast het meest tegen.

De canonical wijst naar het testdomein. De site is gebouwd op een testadres en live gezet, maar de tag is niet meegegaan. Elke pagina vertelt Google nu dat het origineel op de testomgeving staat. Dit is de duurste fout van allemaal en je ziet hem niet aan de voorkant. Hoe je een testversie afschermt, staat in staging-omgeving.

Elke pagina verwijst naar de homepage. Een instelling in een thema of plugin die verkeerd staat. Je zegt daarmee dat je hele site een kopie van de homepage is.

De canonical wijst naar een adres dat doorverwijst of niet meer bestaat. Dat gebeurt na het wijzigen van adressen, als de tags niet zijn bijgewerkt. Na een migratie controleer ik dit altijd apart.

Twee tags op één pagina. Het thema zet er een, de SEO-plugin ook. Na een update of een aanpassing lopen ze uiteen.

Http in de tag op een https-site. Google noemt een https-pagina met een canonical naar http als een van de gevallen waarin het de http-versie kan kiezen.

Canonical en noindex op dezelfde kopie. Het ene signaal zegt 'tel deze pagina op bij die andere', het andere zegt 'haal deze pagina weg'. Google raadt noindex af als middel om binnen één site de hoofdversie te kiezen, en noemt de canonical daarvoor de aangewezen oplossing.

Een canonical tussen pagina's die niet op elkaar lijken. Soms bedoeld om de 'waarde' van een oude pagina door te geven aan een nieuwe. Is de inhoud echt anders, reken er dan niet op dat Google de tag volgt. Wil je een oude pagina vervangen, dan is een redirect het eerlijke middel.

Interne links die naar de kopie wijzen. De tag zegt A, maar je menu en je productlijsten linken naar B. Dit zie je vaak bij webshops waar producten via een categoriepad worden gelinkt; in Shopify SEO staat hoe dat daar zit.

Een tag die je er niet zelf in hebt gezet. Bij een gehackte website wordt soms een canonical naar een vreemd domein toegevoegd. Google beschrijft dit zelf als bekende aanvalsmethode. Zie je een onbekend domein in je tag, behandel het dan als een gehackte website.

Een canonical naar een ander domein: overgenomen artikelen

Een canonical mag naar een ander domein wijzen. Dat lijkt handig als een vakblad of partner je artikel overneemt: zij zetten een canonical naar jouw origineel, en jij blijft de bron.

Google raadt dat inmiddels af. In de uitleg over canonical-problemen staat dat de tag niet wordt aanbevolen om dubbele inhoud bij syndicatiepartners te voorkomen, omdat de pagina's vaak te veel van elkaar verschillen. Volgens Google werkt het het best als de partner zijn kopie buiten de index houdt.

Wat ik daarom afspreek als een tekst elders wordt overgenomen: een noindex op de kopie als dat kan, en anders in elk geval een duidelijke link naar het origineel.

Neemt iemand je inhoud over zonder toestemming, dan kan Google in zeldzame gevallen die kopie als hoofdversie kiezen. Google verwijst daarvoor naar de host van die site en naar een verwijderverzoek op grond van auteursrecht.

Canonical tag controleren: broncode en Search Console

In de broncode. Open een pagina, bekijk de paginabron en zoek op 'canonical'. Je wilt één regel zien, met het volledige adres op je eigen domein. Doe dit voor de homepage, een dienstpagina, een artikel en, bij een webshop, een product en een gefilterde categorie.

In Search Console. De URL-inspectie laat twee waarden zien: de canonieke URL die jij opgaf en de canonieke URL die Google koos. Zijn ze gelijk, dan is het goed. Wat de bijbehorende meldingen in het rapport Pagina-indexering betekenen, staat uitgelegd in het artikel over duplicate content.

Kiest Google iets anders, loop dan de stappen na die Google zelf aanraadt:

  1. Bedenk of de keuze van Google voor een zoeker misschien logischer is dan de jouwe.
  2. Zoek naar een technische fout: een verkeerde tag, een redirect, een serverinstelling.
  3. Zorg dat pagina's die je apart in Google wilt, duidelijk van elkaar verschillen.

Heb je iets aangepast, heb dan geduld. Volgens Google kan het tot twee weken duren voordat pagina's uit een groep kopieën worden losgemaakt. Voor je belangrijkste adressen kun je in de URL-inspectie een nieuwe indexering aanvragen. Dat aantal is beperkt, dus gebruik het niet voor alles.

Voor de hele site. Bij meer dan een paar honderd pagina's laat ik een crawler alle adressen ophalen, met per adres de canonical. Elke regel waar adres en canonical verschillen, moet een reden hebben. Is er geen reden, dan is het een fout.

Hoe ik canonicals regel bij een nieuwe website

Bij een nieuwe website beslis ik vóór de bouw per soort adres wat ermee gebeurt, met de tabel van hierboven als basis. Dat hoort bij dezelfde ronde waarin de adresstructuur en de redirects worden vastgelegd. Wat er in de eerste maanden na de livegang verder speelt, lees je in SEO op een nieuw domein.

In de sjablonen staat de canonical op één plek, opgebouwd uit één instelling voor het domein, op dezelfde manier als de title tag van elke pagina. Deze website werkt ook zo: elke pagina krijgt een canonical naar zichzelf met het volledige adres, en een pagina met noindex krijgt er geen. Omdat het domein op één plek staat, kan het testadres niet in de tag achterblijven.

Bij de sites die ik bouw doet een codeer-agent, Claude Code, het typwerk. Ik bepaal wat er gebeurt en controleer elke wijziging. Bij een canonical is die controle geen formaliteit: één verkeerde regel in een sjabloon staat meteen op elke pagina. Daarom hoort er bij elke livegang een vaste controle bij: de tag op vijf soorten pagina's, de sitemap, de interne links en de doorverwijzing van alle varianten van het domein.

Dit zit bij mij in de prijs van de website zelf. Een WordPress-site begint bij € 1.500, plus € 50 per maand voor het onderhoud. Voor maatwerk reken ik vanaf € 3.500.

Conclusie: jij stelt voor, Google kiest

Een canonical tag is een voorstel aan Google over welk adres de hoofdversie is. Google volgt dat voorstel als de rest van je site hetzelfde zegt: de doorverwijzingen, de sitemap en de interne links. Je hebt de tag vooral nodig bij parameters, filters en producten met meerdere adressen. Voor kopieën die niet hoeven te bestaan, is een redirect beter. En voor pagina's met een eigen doel is er geen technische oplossing: die moeten gewoon van elkaar verschillen.

Voor jou betekent dit dat je er weinig van merkt zolang het goed staat, en veel zodra het fout staat. Een canonical naar een testdomein of naar de homepage kost je ongemerkt je plek in Google. Ik regel dit bij de bouw en controleer het bij elke livegang. De bedragen voor een WordPress-site en voor maatwerk vind je in de prijslijst.

Veelgestelde vragen

Wat is een canonical URL?

De canonical URL, of canonieke URL, is het adres dat geldt als hoofdversie van een pagina waarvan meerdere kopieën of varianten bestaan. Alleen dat adres toont Google normaal in de zoekresultaten. Jij geeft je voorkeur door met een canonical tag, een doorverwijzing of je sitemap. Google maakt de uiteindelijke keuze en volgt jouw voorkeur meestal, maar niet altijd.

Wat doet een canonical tag?

Een canonical tag vertelt zoekmachines welk adres ze moeten zien als de echte versie van een pagina. Signalen die bij de kopieën horen, zoals links van andere websites, telt Google dan op bij dat ene adres. De kopieën blijven voor bezoekers gewoon werken. Dat is het verschil met een doorverwijzing, waarbij de bezoeker automatisch op het andere adres uitkomt.

Is een canonical tag verplicht?

Nee. Google schrijft zelf dat geen van de methodes om een voorkeur door te geven verplicht is, en dat een site het zonder waarschijnlijk ook prima doet. Geef je niets op, dan kiest Google zelf welke versie het toont. Het is wel goed gebruik om elke pagina een canonical naar zichzelf te geven. Zo telt een adres met een advertentie- of campagneparameter erachter vanzelf mee voor de gewone pagina.

Wat is het verschil tussen een canonical en een 301-redirect?

Bij een 301-redirect bestaat het oude adres niet meer voor de bezoeker: iedereen komt automatisch op het nieuwe adres. Bij een canonical blijven beide adressen bereikbaar en zeg je alleen tegen zoekmachines welke telt. Gebruik een redirect als de kopie niet hoeft te bestaan, zoals de http-versie of een oud domein. Gebruik een canonical als de variant nodig is voor bezoekers, zoals een gefilterde categorie.

Hoe stel je een canonical in met WordPress of Shopify?

In WordPress zetten SEO-plugins zoals Yoast SEO en Rank Math automatisch een canonical naar de pagina zelf, en kun je hem per pagina aanpassen in de geavanceerde instellingen. Shopify zet de tag ook zelf, onder meer op productadressen die via een collectie lopen. In beide gevallen hoef je meestal niets in te stellen. Controleer wel in de broncode of er precies één tag staat en of die naar het juiste domein wijst.

Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?

Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.

Geschreven door

Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)