Toegankelijkheidsverklaring: wanneer verplicht en hoe je hem opstelt
In dit artikel
Een toegankelijkheidsverklaring op je website vertelt bezoekers hoe toegankelijk je website of app is, wat nog niet goed werkt en hoe ze je bereiken als ze vastlopen. Voor overheidsorganisaties is hij verplicht, volgens een vast model en met een status van A tot en met E in een openbaar register. Bedrijven die onder de European Accessibility Act vallen, moeten sinds 28 juni 2025 vergelijkbare informatie geven, schriftelijk en mondeling, zonder vast model. Een verklaring is zo betrouwbaar als de site en het onderzoek erachter. Dit artikel is uitleg, geen juridisch advies.
Wat is een toegankelijkheidsverklaring?
Een toegankelijkheidsverklaring is een openbare pagina waarin je laat zien hoe het staat met de toegankelijkheid van je website of app. Je vertelt aan welke norm je je houdt, wat er goed werkt, wat nog niet en wanneer dat wordt opgelost. En je vertelt hoe iemand je bereikt die ergens vastloopt.
Het doel is tweeledig. Een bezoeker met een beperking weet vooraf waar hij op kan rekenen en wat hij kan doen als een onderdeel niet werkt. En jij laat zien dat je er serieus mee bezig bent. Een verklaring is geen keurmerk of certificaat. Hij is zo betrouwbaar als het onderzoek dat erachter zit.
De verklaring zegt dus iets over je site, maar maakt hem niet toegankelijk. Daarvoor moet de site zelf aan de eisen voldoen, en daar zit het eigenlijke werk. Die eisen staan uitgelegd in WCAG 2.2 in gewone taal.
Voor wie is een toegankelijkheidsverklaring verplicht?
Voor websites zijn er in Nederland twee regelingen die een verklaring of vergelijkbare informatie verplichten: een voor de overheid en een voor bedrijven die onder de European Accessibility Act (EAA) vallen. Ze lijken op elkaar, maar verschillen op belangrijke punten.
| Overheid | Bedrijven onder de EAA | |
|---|---|---|
| Wettelijke basis | Besluit digitale toegankelijkheid overheid | Burgerlijk Wetboek, artikelen 6:230fa tot en met 6:230fd, de uitvoering van de EAA voor e-handelsdiensten |
| Voor wie | Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en publiekrechtelijke instellingen | Bedrijven die online diensten aan consumenten leveren, zoals webshops en boekingssites, behalve micro-ondernemingen |
| Vorm | Vast model, gemaakt met een invulassistent | Geen vast model. De informatie volgt bijlage V van de EAA |
| Norm | WCAG 2.1 niveau AA via EN 301 549. WCAG 2.2 zodra de nieuwe versie van die norm is aangewezen | Dezelfde Europese norm. De ACM raadt aan nu al met WCAG 2.2 aan de slag te gaan |
| Waar | Op de site, met een toegankelijkheidslabel, en in een openbaar register | Op de website en in de app, schriftelijk en mondeling |
| Bijwerken | Minimaal één keer per jaar | Bewaren zolang de dienst bestaat, en aanpassen als de dienst of de eisen veranderen |
| Controle | DigiToegankelijk controleert verklaringen en toont alle statussen op een openbaar dashboard | Toezicht door de ACM voor e-handel, door de AFM voor financiële diensten |
Of je bedrijf onder de EAA valt, hangt af van wat je online aanbiedt en hoe groot je bent. Dat werk ik hier niet opnieuw uit; lees daarvoor is toegankelijkheid van je website verplicht. Val je nergens onder, bijvoorbeeld omdat je site alleen informeert of omdat je een micro-onderneming bent, dan is een verklaring vrijwillig. Het blijft een nette manier om te laten zien waar je staat. Welke andere informatie wel verplicht op je site moet staan, lees je in wat moet verplicht op je website.
De overheid: vast model, status en register
Overheidsorganisaties maken hun verklaring met de invulassistent op toegankelijkheidsverklaring.nl. Die leidt je in negen stappen naar een verklaring die aan het verplichte model voldoet. Dat model is vastgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken; de nieuwste versie geldt sinds 1 oktober 2026. Je hebt daarvoor de webadressen nodig, de onderzoeksrapporten, het plan van aanpak, contactgegevens en de naam van de bestuurder of manager die de verklaring ondertekent.
Na publicatie komt de verklaring in het openbare register, en komt het toegankelijkheidslabel op de site. Dat label toont altijd de actuele status. Een link naar de verklaring alleen is niet genoeg. Er zijn vijf statussen:
- A, voldoet volledig: volledig onderzocht, het onderzoek is jonger dan drie jaar en de site voldoet aan alle eisen.
- B, voldoet gedeeltelijk: volledig onderzocht, maar de site voldoet nog niet aan alle eisen. Dit telt als voldoen aan de wet, mits je maatregelen beschrijft en elk jaar voortgang laat zien.
- C, eerste maatregelen genomen: er is een verklaring, maar nog geen onderzoek. Deze status is maximaal zes maanden geldig: binnen die tijd wordt de site onderzocht of gaat hij uit de lucht.
- D, voldoet niet: er is een verklaring, maar geen geldig onderzoek en er is ook geen onderzoek gepland. Dit voldoet niet aan de wet.
- E: er is geen verklaring.
Verloopt een termijn, bijvoorbeeld omdat het onderzoek ouder is dan drie jaar, dan zakt de verklaring automatisch naar status D. Bij gevonden problemen noem je de succescriteria waar het om gaat, de datum waarop alles opgelost moet zijn en wat bezoekers in de tussentijd kunnen doen. Volgens DigiToegankelijk wordt WCAG 2.2 de standaard voor het toetsen zodra de nieuwe versie van de Europese norm is aangewezen; een termijn daarvoor is nog niet bekend (stand november 2026). De volledige uitleg staat bij DigiToegankelijk.
Bedrijven onder de EAA: welke informatie je moet geven
Voor bedrijven is de EAA in Nederland onder meer uitgewerkt in het Burgerlijk Wetboek. Artikel 6:230fb verplicht een dienstverlener die online diensten aan consumenten levert, onder meer tot:
- het opstellen van de informatie volgens bijlage V van de EAA, met een toelichting op hoe de dienst aan de toegankelijkheidseisen voldoet;
- het schriftelijk en mondeling beschikbaar stellen van die informatie, op een manier die ook toegankelijk is voor mensen met een beperking;
- het bewaren van die informatie zolang de dienst bestaat;
- werkwijzen die ervoor zorgen dat de dienst aan de eisen blijft voldoen, ook als de dienst, de eisen of de normen veranderen.
Bijlage V van de EAA vraagt om drie dingen: een algemene beschrijving van je dienst in een toegankelijke vorm, de uitleg die nodig is om te begrijpen hoe de dienst werkt, en een beschrijving van hoe de dienst aan de toegankelijkheidseisen voldoet. Die informatie hoort in je algemene voorwaarden of een vergelijkbaar document.
De ACM vertaalt dat naar de praktijk: een toegankelijkheidsverklaring op je website en in je app, makkelijk vindbaar en zelf toegankelijk, en ook mondeling, bijvoorbeeld als geluidsfragment met de voorgelezen tekst. Een onafhankelijke keuring of certificaat is niet verplicht. Zie de uitleg van de ACM.
Er is een uitzondering voor micro-ondernemingen: bedrijven met minder dan tien werknemers en een jaaromzet of balanstotaal van maximaal € 2 miljoen. Daarnaast kan een bedrijf zich beroepen op een onevenredige last of op een ingrijpende wijziging van de dienst, die de ACM een fundamentele wijziging noemt. Wie dat doet, moet dat onderbouwen en melden bij de ACM, of bij financiële diensten bij de AFM. Laat je bij twijfel adviseren door een jurist; dit artikel is uitleg, geen juridisch advies.
Wat zet je in een toegankelijkheidsverklaring?
Deze onderdelen horen in elke verklaring, verplicht of vrijwillig.
- Over welke website of app het gaat, met de adressen.
- Welke norm je gebruikt, bijvoorbeeld WCAG 2.2 niveau AA.
- Hoe het is onderzocht: wie, wanneer en op welke manier, met een link naar het rapport of een samenvatting.
- De stand van zaken: voldoet de site volledig, gedeeltelijk of nog niet.
- De bekende problemen, in gewone taal en per onderdeel, met het nummer van de eis erbij.
- Wat bezoekers in de tussentijd kunnen doen, zoals bellen of mailen om alsnog te bestellen of een document te krijgen.
- Wanneer de problemen zijn opgelost, met een concrete datum.
- Uitzonderingen, zoals oude documenten of inhoud van anderen waar je geen invloed op hebt, en een eventueel beroep op onevenredige last met de reden.
- Contact en klachten: hoe iemand een probleem meldt en waar hij terechtkan als hij niet tevreden is over je reactie.
- De datum van de verklaring en van de laatste herziening.
Kijk naar punt 3 tot en met 7: die komen niet uit een sjabloon. Ze komen uit een onderzoek van je eigen site, en wie een datum belooft waarop een probleem is opgelost, heeft ook iemand nodig die het oplost. Voor bedrijven onder de EAA komen daar de algemene beschrijving van de dienst en de uitleg over hoe die werkt bij, ook met hulpmiddelen zoals een schermlezer. De hele verklaring moet in begrijpelijke taal; juist mensen die moeite hebben met lezen, moeten hem kunnen volgen. Wat begrijpelijke taal concreet betekent, staat in begrijpelijke websiteteksten op B1-niveau.
Voorbeeldopbouw van een toegankelijkheidsverklaring
Een voorbeeld voor een fictieve webshop. Het is een opbouw om van te leren, geen juridisch sjabloon. De delen tussen haken komen uit het onderzoek van je eigen site.
Toegankelijkheidsverklaring [naam webshop] Laatst bijgewerkt: [datum]
Over deze verklaring Deze verklaring gaat over [webadres] en onze app [naam]. We willen dat iedereen bij ons zelfstandig kan zoeken, bestellen en betalen, ook met een schermlezer, met vergroting of met alleen een toetsenbord.
Onze dienst in het kort In onze webshop zoek je producten, leg je ze in je winkelmand, betaal je online en volg je je bestelling. [Korte uitleg per stap, en hoe die werkt met hulpmiddelen.]
Norm en onderzoek We gebruiken WCAG 2.2 niveau AA als maatstaf. [Naam onderzoeker of bureau] heeft de site onderzocht op [datum]. [Link naar de samenvatting van het rapport.]
Wat goed werkt De hele bestelroute werkt met het toetsenbord. Alle productfoto's hebben een beschrijving. [Aanvullen.]
Wat nog niet goed werkt
- Het prijsfilter werkt alleen met slepen. Gebruik in de tussentijd de sortering op prijs. We lossen dit uiterlijk [datum] op.
- Een deel van de handleidingen is een pdf die niet toegankelijk is. Mail ons, dan sturen we de tekst in een toegankelijke vorm.
Contact Loop je ergens tegenaan? Mail [adres] of bel [nummer]. We reageren binnen [termijn].
Niet tevreden? Ben je niet tevreden over onze reactie, dan kun je dit melden bij de Autoriteit Consument & Markt.
Deze verklaring als geluidsfragment [Link naar de opname met de voorgelezen tekst.]
De verklaring hoort op een eigen pagina met een link in de footer, zodat hij op elke pagina op dezelfde plek te vinden is. Wat er verder in een goede footer hoort, zie je in de footer van je website.
Bijhouden: een verklaring is nooit af
Een verklaring klopt op de dag dat hij online komt. Daarna verandert je site. Er komt een nieuwe betaalmethode, een nieuw formulier, een nieuwe filter of een heel nieuw ontwerp. Ook onderdelen die je niet zelf hebt gebouwd tellen mee: een chatknop of cookiemelding van een externe aanbieder kan een eis breken die eerst in orde was. Elke wijziging kan de verklaring achterhaald maken, in beide richtingen: een probleem is opgelost, of er is een nieuw probleem bij gekomen.
De verklaring verdient daarom een nieuwe blik:
- na elke grotere wijziging, zoals een nieuwe bestelroute of een nieuw ontwerp;
- na een nieuw onderzoek;
- als een bekend probleem is opgelost, zodat het van de lijst gaat;
- als de norm verandert, zoals de overstap van WCAG 2.1 naar 2.2;
- en in elk geval één keer per jaar. Voor de overheid is dat verplicht; voor bedrijven is het een goede gewoonte.
Bij de bouw gaan de eisen van niveau AA mee in de bouwafspraken van het project. Dat is de beste manier om de lijst met wat nog niet goed werkt kort te houden. In het beheer loopt elke wijziging via mij en krijgt ze in het versiebeheer van de site een korte uitleg in gewone woorden. Moet de verklaring worden herzien, dan lees ik in die geschiedenis precies terug wat er sinds de vorige versie is veranderd. Het model met één vaste beheerder werk ik uit in een website met een vaste beheerder.
Veelgemaakte fouten
- Schrijven dat de site volledig voldoet, zonder dat iemand hem heeft onderzocht.
- De verklaring van een ander bedrijf overnemen en alleen de naam aanpassen.
- De verklaring alleen als pdf of afbeelding publiceren.
- Een link die alleen te vinden is via een zoekfunctie of een submenu.
- Een contactadres dat niemand leest.
- Een hersteldatum noemen zonder dat iemand de opdracht heeft om het probleem op te lossen.
- Een widget noemen als bewijs van toegankelijkheid. Zo'n accessibility overlay verandert niets aan de code waar het om gaat.
- Een datum van twee jaar geleden, terwijl de site sindsdien drie keer is veranderd.
Conclusie: een eerlijke verklaring is meer waard dan een mooie
Een toegankelijkheidsverklaring laat zien hoe toegankelijk je website of app is, wat nog niet werkt en hoe bezoekers je bereiken. Overheidsorganisaties maken hem volgens een vast model, met een status in een openbaar register. Bedrijven onder de EAA geven sinds 28 juni 2025 vergelijkbare informatie, schriftelijk en mondeling, op hun website en in hun app. Een goede verklaring rust op een onderzoek, noemt problemen eerlijk met een oplossing en een datum, en verandert mee met de site. De tekst schrijven is het kleinste deel. Het werk zit in een site die de eisen haalt en die bij elke wijziging zo blijft. Zo bouw en beheer ik sites, zodat je verklaring kan beschrijven wat er is in plaats van te beloven wat er ooit komt.
De eisen die je in de verklaring beschrijft, vind je terug in de uitleg van WCAG 2.2. Benieuwd hoe ik werk? Download het pitchdeck.
Veelgestelde vragen
Is een toegankelijkheidsverklaring verplicht voor een webshop?
Als je webshop aan consumenten verkoopt en je bedrijf geen micro-onderneming is, wel. Sinds 28 juni 2025 moet je dan volgens het Burgerlijk Wetboek informatie geven over hoe je dienst aan de toegankelijkheidseisen voldoet, schriftelijk en mondeling. De ACM spreekt van een toegankelijkheidsverklaring op je website en in je app. Een micro-onderneming, met minder dan tien werknemers en een jaaromzet of balanstotaal van maximaal € 2 miljoen, is uitgezonderd. Een vrijwillige verklaring is ook dan een goed idee.
Waar plaats je de toegankelijkheidsverklaring op je website?
Op een eigen pagina, met een link in de footer van elke pagina. Dan vindt een bezoeker hem altijd op dezelfde plek. Overheidsorganisaties plaatsen daarnaast het toegankelijkheidslabel, dat de actuele status uit het register toont. Bedrijven onder de EAA moeten de informatie ook in hun app beschikbaar maken. Zet de verklaring niet alleen in een pdf: een gewone webpagina is voor schermlezers en vergrotingssoftware het makkelijkst te lezen en ook het makkelijkst bij te werken.
Mag ik een gratis generator of template gebruiken?
Als startpunt voor de opbouw wel. Voor de overheid is er een invulassistent op toegankelijkheidsverklaring.nl, die een verklaring volgens het verplichte model maakt. Voor bedrijven bestaan templates van verschillende aanbieders. Maar een template geeft je de kopjes, niet de inhoud. Wat erin staat, moet uit een onderzoek van je eigen site komen: welke onderdelen werken, welke niet en wanneer ze zijn opgelost. Een verklaring die zegt dat alles in orde is zonder dat iemand heeft getest, is misleidend. Ik bouw zelf vanaf het begin op WCAG 2.2 niveau AA, zodat de verklaring een eerlijke beschrijving wordt in plaats van een belofte.
Moet de toegankelijkheidsverklaring ook als audio?
Voor bedrijven onder de EAA moet de informatie volgens de wet schriftelijk en mondeling beschikbaar zijn. De ACM noemt als voorbeeld een geluidsfragment met de voorgelezen tekst. Een schermlezer leest een goed opgebouwde webpagina weliswaar voor, maar de wet vraagt dat je de mondelinge vorm zelf aanbiedt. Neem de opname opnieuw op als de verklaring wijzigt, anders vertellen de tekst en het geluidsfragment twee verschillende verhalen.
Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?
Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.
Geschreven door Dennis Boekhout
Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)
