Uitverkoop en opheffingsuitverkoop: de regels voor kortingen en hoe je het aankondigt
In dit artikel
Voor een uitverkoop bestaan in Nederland geen wettelijke periodes: je bepaalt zelf wanneer je opruimt. De regels zitten in wat je belooft. De van-prijs is je eigen laagste prijs van de dertig dagen ervoor, ook bij 'alles 30% korting' in de winkel. Bij een opruiming met oplopende korting mag je maximaal drie maanden dezelfde van-prijs aanhouden. Een opheffingsuitverkoop mag je alleen zo noemen als je echt stopt of verhuist. Kondig de uitverkoop eerst aan bij je vaste klanten en daarna pas op straat en in advertenties.
Resultaat uit de praktijk
+112% dealerbezoek in drie maanden
Case Yamaha · Motoren
Bekijk de case
Uitverkoop regels: geen vaste periodes, wel regels voor wat je belooft
De eerste vraag bij een uitverkoop is meestal wanneer het mag. Het antwoord is kort: wanneer je wilt. Nederland kent geen wettelijke uitverkoopperiodes. De oude Uitverkopenwet uit 1956, waaronder je een vergunning nodig had, bestaat niet meer. De bekende momenten in januari en in de zomer zijn gewoonte, geen voorschrift.
Dat betekent niet dat alles mag. De regels zijn verschoven van het moment naar de belofte. Drie bronnen doen ertoe:
- Het Besluit prijsaanduiding producten (artikel 5a) bepaalt welke 'van'-prijs je mag noemen.
- De regels over oneerlijke handelspraktijken in het Burgerlijk Wetboek verbieden misleiding, zoals een verzonnen sluiting of een aanbieding zonder voorraad.
- De ACM houdt toezicht en legt uit hoe ze de regels leest, onder meer in haar leidraad over prijsweergave.
Dan de namen. Elke naam wekt een andere verwachting, en daar word je op afgerekend.
| Naam | Wat de klant erbij denkt | Waar je op let |
|---|---|---|
| Opruiming, uitverkoop of sale | De seizoensvoorraad gaat met korting weg | De van-prijs en een echte einddatum |
| Leegverkoop | Alles moet weg | Geen wettelijke term; zet erbij waarom |
| Verbouwings- of verhuisuitverkoop | De winkel gaat dicht of verhuist | Het moet waar zijn |
| Opheffingsuitverkoop | De winkel stopt voorgoed | Alleen als je de zaak echt beëindigt |
Dit is geen juridisch advies. Hieronder leg ik uit wat geldt en waar ik in de praktijk op let. Twijfel je over een grensgeval, leg het dan voor aan een jurist of aan de ACM.
De van-prijs in de winkel: ook 'alles 30% korting' valt eronder
Veel winkeliers kennen de regel voor van-voorprijzen van webshops en denken dat hij voor de winkelvloer niet geldt. Dat klopt niet. De ACM vraagt in haar leidraad uitdrukkelijk om de prijsweergave te controleren op alle verkoopkanalen: fysieke winkel, online en app.
De regel zelf: kondig je een korting aan, dan vergelijk je met de laagste prijs die je zelf in de dertig dagen ervoor hebt gevraagd. Voor de winkel betekent dat drie dingen.
Het geldt voor elk kaartje. Een doorgestreepte prijs op een prijskaartje, een sticker met '-40%' en een bord met 'van € 89 voor € 59' zijn allemaal aankondigingen van een korting.
Het geldt ook voor algemene acties. Volgens de leidraad van de ACM vallen acties als '20% korting op alles' onder dezelfde regel. Had je een deel van het assortiment twee weken geleden al afgeprijsd, dan reken je voor die artikelen vanaf die lagere prijs.
De adviesprijs is geen van-prijs. Je mag hem noemen, als je uitlegt wat het woord betekent. Je mag hem niet doorstrepen of er een percentage aan hangen als het niet je eigen laagste prijs van de afgelopen dertig dagen is.
Het rekenwerk, de uitzonderingen en de boetes die de ACM hiervoor oplegde, werk ik uit in van-voorprijzen. De uitleg van de ACM vind je onder prijzen vermelden.
In een winkel zit het probleem zelden in kwade wil. Het zit in de administratie. Een kassasysteem weet wat een artikel vandaag kost, maar lang niet elk systeem laat zien wat het de afgelopen maand op zijn laagst kostte. Dat is het eerste wat ik uitzoek.
Oplopende korting: drie maanden dezelfde van-prijs
Een opruiming verloopt meestal in stappen. Eerst 20%, dan 30%, en wat er dan nog hangt gaat voor de helft weg. Zou je bij elke stap opnieuw dertig dagen terugkijken, dan werd je korting op papier steeds kleiner. Daarom is er een uitzondering voor oplopende kortingen.
Artikel 5a zegt: als een prijsvermindering stap voor stap groter wordt, mag je tot drie kalendermaanden na het begin van de eerste verlaging blijven vergelijken met de laagste prijs van de dertig dagen vóór die eerste verlaging. Een voorbeeld met verzonnen bedragen:
| Datum | Prijs van de winterjas | Wat er op het kaartje mag |
|---|---|---|
| Tot 2 januari | € 200 | Geen korting |
| 2 januari | € 160 | Van € 200 voor € 160 |
| 23 januari | € 140 | Van € 200 voor € 140 |
| 13 februari | € 100 | Van € 200 voor € 100 |
Twee voorwaarden maken of breken dit.
De prijs mag tussendoor niet omhoog. De ACM noemt een onafgebroken prijsdaling bepalend. Zet je de jas op 20 februari terug naar € 200 en wil je hem op 1 maart voor € 120 aanbieden, dan geldt de hoofdregel weer. De laagste prijs van de afgelopen dertig dagen is dan € 100, en € 120 is geen korting meer.
De naam van de actie doet er niet toe. Noem je stap één 'wintersale' en stap twee 'laatste ronde', dan blijft het voor de ACM één doorlopende prijsdaling. Dat werkt in je voordeel, zolang de prijs alleen daalt.
Na drie maanden is die ruimte op. De oude prijs van € 200 kun je dan niet meer als van-prijs blijven noemen. In de praktijk is de afgeprijsde prijs gewoon je prijs geworden. Dat is meteen het eerlijke antwoord op de vraag hoe lang een uitverkoop mag duren. De wet noemt geen einddatum, maar een van-prijs kun je niet eindeloos meenemen.
Opheffingsuitverkoop: alleen als je echt stopt
Het woord opheffingsuitverkoop trekt klanten, omdat het zegt dat dit de laatste kans is. Juist daarom is het beschermd. In artikel 6:193g van het Burgerlijk Wetboek staat een lijst met handelspraktijken die onder alle omstandigheden misleidend zijn. Een daarvan: beweren dat je op het punt staat je zaak te beëindigen of te verhuizen, als dat niet het geval is.
De gevolgen zijn serieus. Volgens de ACM mogen consumenten bij een oneerlijke handelspraktijk van de koop af en kunnen ze schadevergoeding eisen. De ACM kan daarnaast een boete opleggen.
In de praktijk gaat het om drie situaties:
- Je stopt echt. Dan mag het woord, en mag het groot op de ruit.
- Je sluit één filiaal. Zeg dat erbij: 'Opheffingsuitverkoop van onze winkel in Rosmalen'. Zonder die toevoeging denkt de klant dat het hele bedrijf verdwijnt.
- Je verbouwt, verhuist of stopt met één merk. Noem het dan zo. Een verbouwingsuitverkoop waarna dezelfde winkel met dezelfde voorraad weer opengaat, is vragen om problemen. Hoe je de heropening daarna aanpakt, staat in de opening van je winkel promoten.
Wie echt stopt, heeft ook online werk te doen.
- Zeg tot wanneer cadeaubonnen en tegoedbonnen in te leveren zijn, en geef klanten daar ruim de tijd voor.
- Vertel waar klanten na de sluiting terechtkunnen met een vraag over garantie.
- Zet je Google Bedrijfsprofiel na de laatste dag op 'Permanent gesloten'. Het profiel kan volgens Google nog getoond worden aan mensen die naar je zoeken, maar dan staat er duidelijk bij dat je dicht bent.
- Laat één pagina van je site staan met een afscheidsbericht en, als die er is, een verwijzing naar je opvolger.
- Stuur je klantenbestand een laatste mail. Wat er daarna met die gegevens mag gebeuren, is een privacyvraag die je vooraf regelt.
Ruilen, garantie en 'op=op': wat blijft gelden in de uitverkoop
Een lagere prijs verandert minder aan de rechten van de klant dan veel winkeliers denken.
| Onderwerp | Wat geldt |
|---|---|
| Ruilen in de winkel | Je eigen beleid. Volgens de ACM ben je in een fysieke winkel niet verplicht om ruilen of retourneren aan te bieden |
| Bedenktijd bij online verkoop | Verkoop je de uitverkoop ook online, dan hebben klanten daar meestal veertien dagen bedenktijd, afgeprijsd of niet |
| Wettelijke garantie | Geldt voor alle producten. Wat de klant mag verwachten, hangt volgens de ACM wel mee af van de prijs, bijvoorbeeld bij korting of een showmodel |
| 'Op=op' en 'laatste stuks' | Mag, als het klopt en je een redelijke voorraad had voor de reclame die je maakte |
| 'Alleen deze week' | Mag, als de actie daarna ook echt stopt |
Sluit je ruilen uit voor afgeprijsde artikelen, zeg dat dan vóór de koop: op een bord bij de kassa en op de bon. Verkoop je een showmodel met een kras, zet de kras dan op de bon.
Twee beloftes gaan vaak mis. De eerste is het lokkertje: een opvallende aanbieding in de folder waarvan er drie stuks liggen. Producten voor een genoemde prijs aanbieden zonder redelijke voorraad staat op dezelfde zwarte lijst als de onware opheffing. De tweede is 'tijdelijk'. Wat de ACM daarover zegt, staat op haar pagina over oneerlijke handelspraktijken: zeggen dat iets bijna uitverkocht is of alleen nu te krijgen, mag alleen als het waar is.
Uitverkoop aankondigen: eerst je vaste klanten, dan de straat
Dan het deel waar je omzet mee maakt. De volgorde waarin je een uitverkoop aankondigt, bepaalt wie het eerst komt. Ik houd deze volgorde aan.
1. Vaste klanten, een dag eerder. Een mail of een bericht aan de mensen die je al kennen, met een voorverkoop op de avond ervoor. Zij kopen het meest en waarderen het voorrecht. Je hebt er wel toestemming voor nodig. Hoe je die aan de kassa verzamelt, staat in e-mailadressen verzamelen in je winkel; hoe je klanten via de telefoon bereikt, in WhatsApp marketing.
2. De etalage en de winkel zelf. Zet er naast het percentage ook de einddatum op. Een datum geeft haast zonder dat je hoeft te overdrijven.
3. Je Google Bedrijfsprofiel. Een update of aanbieding met begin- en einddatum, en een foto van de winkel in uitverkoop. Wie je naam opzoekt, ziet dan meteen dat er iets te halen valt.
4. Een pagina op je site. Mensen zoeken letterlijk op uitverkoop met een productsoort erbij, zoals meubels, tuinmeubelen of bedden, en bij een sluiting op opheffingsuitverkoop met een plaatsnaam. Een pagina met die woorden in de titel, de merken en productgroepen die meedoen, de data en het adres wordt daarop gevonden. Haal de pagina weg of pas hem aan zodra de actie voorbij is.
5. Advertenties in je regio. Een campagne in een straal rond de winkel, in Meta en in Google. De opzet staat in lokaal adverteren per vestiging.
De tekst zelf is kort: wat gaat er weg, hoeveel korting, van wanneer tot wanneer, en de voorwaarden. Bijvoorbeeld: 'Winteropruiming: jassen en laarzen tot 50% lager, van 2 januari tot en met 14 februari. Afgeprijsde artikelen ruilen we niet.' Let bij 'tot 50%' op dat er ook echt een behoorlijk deel met die korting hangt, en niet één rek achterin.
Dat lokale campagnes mensen naar een winkel brengen, zag ik bij Yamaha. Een uitverkoop zat daar niet bij: het ging om motordealers die meer bezoek wilden. De techniek is wel dezelfde: elke dealer een eigen campagne voor mensen in de buurt, met een lokale landingspagina. In drie maanden daalden de kosten per winkelbezoek met 34%.
Wat een uitverkoop met je marge en je klanten doet
Een uitverkoop lost een voorraadprobleem op. Als hij te vaak komt, maakt hij een nieuw probleem: klanten die wachten tot het zover is. Ik kijk daarom na afloop altijd naar vier cijfers.
- Doorverkoop per week. Hoeveel van de voorraad ging er per stap weg? Daaruit leer je of de eerste stap volgend jaar groter of kleiner moet.
- Marge. Omzet zegt weinig als de helft van de korting niet nodig was.
- Nieuwe tegenover bestaande klanten. Bracht de actie nieuwe mensen binnen, of kochten je vaste klanten alleen goedkoper?
- Nieuwe adressen. Hoeveel mensen lieten hun e-mailadres achter? Die groep is na de uitverkoop meer waard dan de korting kostte.
Wil je vooral snel omzet zonder af te prijzen, kijk dan eerst naar wat er bij je bestaande klanten te halen valt. Dat beschrijf ik in omzet verhogen op korte termijn. Hoe een uitverkoop past naast de rest van je acties, lees je in marketing voor je winkel.
Hoe ik een uitverkoop voorbereid
Ik begin niet bij de poster, maar bij de kassa. Eerst een export met per artikel de laagste prijs van de afgelopen dertig dagen, zodat elke van-prijs te onderbouwen is. Dan een kalender met de stappen van de korting, de einddatum en de momenten waarop klanten, straat en advertenties aan de beurt zijn. Pas daarna schrijf ik de teksten en bouw ik de pagina en de campagne.
Tijdens de actie houd ik de route-aanvragen en het winkelbezoek bij, voor zover die te meten zijn. De meting zelf beschrijf ik in offline conversies meten.
De kosten: een advertentieaccount inrichten doe ik voor € 350 eenmalig, meting inbegrepen, en het beheer kost daarna vanaf € 500 per maand. Voor e-mailmarketing betaal je € 500 voor de opzet en vanaf € 750 per maand. Het advertentiebudget staat daar los van.
Conclusie: een uitverkoop die klopt, verkoopt beter
Voor een uitverkoop gelden geen vaste periodes, maar wel regels voor wat je belooft. De van-prijs is je eigen laagste prijs van de dertig dagen ervoor, ook op een kaartje in de winkel en ook bij een actie op het hele assortiment. Bij oplopende korting mag je drie maanden dezelfde van-prijs noemen, zolang de prijs alleen daalt. Het woord opheffingsuitverkoop gebruik je alleen als je echt stopt. En garantie, voorraad en einddatum moeten kloppen met wat je zegt.
Kondig de actie daarna in de goede volgorde aan: eerst je vaste klanten, dan de etalage, je profiel, je site en je advertenties. Ik kan de voorbereiding, de teksten en de campagne voor je verzorgen, zodat de uitverkoop voorraad wegwerkt en nieuwe klanten oplevert. De tarieven staan in mijn prijslijst.
Case · Yamaha · Motoren
112% meer bezoek bij de dealer.
Elke Yamaha-dealer kreeg een eigen campagne, met het landelijke merk als basis. Binnen drie maanden: 112% meer winkelbezoek en 34% lagere kosten per bezoek.
- +112% Winkelbezoeken bij Yamaha-dealers
- −34% Kosten per winkelbezoek
- 2.300 → 5.000+ Route-aanvragen naar een dealer per maand
Veelgestelde vragen
Wat zijn de regels voor een uitverkoop?
Je mag zelf bepalen wanneer en hoe lang je uitverkoop houdt. De regels gaan over de prijs en over wat je belooft. De van-prijs moet je eigen laagste prijs van de dertig dagen voor de korting zijn, en dat geldt ook voor algemene acties zoals 20% korting op alles. Verder mag je niet zeggen dat iets tijdelijk is of bijna op als dat niet klopt. De ACM houdt toezicht op deze regels. Dit is geen juridisch advies.
Hoe lang mag een uitverkoop duren?
De wet noemt geen maximale duur. De grens zit in de van-prijs. Bij een opruiming waarin de korting stap voor stap oploopt, mag je tot drie kalendermaanden na de eerste verlaging dezelfde van-prijs blijven noemen. Daarna geldt weer de hoofdregel: de laagste prijs van de afgelopen dertig dagen. Een uitverkoop die het hele jaar duurt, is dus eigenlijk je gewone prijs.
Wanneer mag je iets een opheffingsuitverkoop noemen?
Alleen als je de zaak echt beëindigt. In het Burgerlijk Wetboek staat dat het altijd misleidend is om te beweren dat je op het punt staat je zaak te beëindigen of te verhuizen als dat niet zo is. Sluit je één filiaal en blijft de rest open, zeg dat er dan duidelijk bij. Klanten die door zo'n onware bewering iets kochten, kunnen de koop ongedaan maken.
Wat is het verschil tussen leegverkoop en opheffingsuitverkoop?
Een opheffingsuitverkoop zegt dat de winkel stopt. Leegverkoop is geen wettelijke term en betekent in het spraakgebruik dat de hele voorraad weg moet, bijvoorbeeld voor een verbouwing of een nieuwe collectie. Klanten lezen er toch vaak een sluiting in. Zet er daarom bij waarom je leegverkoopt, zodat niemand denkt dat je verdwijnt.
Mag je artikelen uit de uitverkoop ruilen?
In een fysieke winkel bepaalt de winkelier dat zelf. Volgens de ACM ben je niet verplicht om ruilen of retourneren aan te bieden, dus je mag afgeprijsde artikelen uitsluiten. Zeg het wel vóór de koop, bij de kassa en op de bon. De wettelijke garantie blijft gewoon gelden: een product dat ondeugdelijk blijkt, moet je herstellen of vervangen, ook als het met korting is verkocht.
Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?
Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.
Geschreven door Dennis Boekhout
Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)
