Franchise marketing: landelijk merk, lokale ondernemer en wie wat betaalt
In dit artikel
Franchise marketing werkt als drie dingen vooraf vastliggen: wat de formule landelijk doet met de marketingbijdrage, wat de franchisenemer lokaal doet met zijn eigen budget, en van wie de accounts, profielen en klantgegevens zijn. De Wet franchise verplicht de franchisegever om vooraf inzicht te geven in alle bijdragen en om elk jaar te laten zien in hoeverre die de kosten dekken. Binnen die afspraken krijgt elke vestiging een eigen campagne, pagina en rapport, met het merk als basis. Zo voorkom je dat de formule alles landelijk doet en de ondernemer er in zijn winkel niets van merkt.
Resultaat uit de praktijk
+112% dealerbezoek in drie maanden
Case Yamaha · Motoren
Bekijk de case
Franchise marketing: één merk, twee belangen
In een franchiseformule werken twee ondernemers aan hetzelfde merk, met een verschillend belang. De franchisegever wil dat het merk overal gelijk is en dat de formule groeit. De franchisenemer wil deze maand klanten in zijn eigen winkel. En hij betaalt mee aan allebei.
Uit die spanning komen drie bekende patronen voort:
- Alles landelijk. De marketingbijdrage gaat naar campagnes voor het merk. Die zien er goed uit, maar de ondernemer in een kleinere plaats merkt er weinig van en vraagt zich af waar zijn geld blijft.
- Ieder voor zich. Elke franchisenemer maakt eigen advertenties en eigen pagina's. Het merk versnippert en niemand leert van een ander.
- Niemand is eigenaar. Het Google-profiel staat op het privéadres van een oud-medewerker, het advertentieaccount op de creditcard van de ondernemer. Tot iemand stopt, valt het niet op.
Goede franchise marketing lost dat op met afspraken vooraf: wie betaalt, wie beheert, wie beslist. Daarna pas komen de campagnes. Voor merken die via zelfstandige dealers verkopen, zoals in de autobranche, beschrijf ik de opzet in lokale marketing voor dealers. Een franchise heeft twee dingen extra: de bijdragen die de ondernemer betaalt, en een eigen wet.
Wie betaalt wat: marketingbijdrage en lokaal budget
De meeste formules werken met meerdere potjes. Ik zet ze altijd eerst in één tabel, omdat de discussie zelden over het bedrag gaat en bijna altijd over de vraag wat ervoor terugkomt.
| Budget | Wie vult het | Waarvoor | Wie beslist |
|---|---|---|---|
| Landelijke marketingbijdrage | Alle franchisenemers, als percentage van de omzet of vast bedrag | Merkcampagnes, website, beeld en sjablonen | De formule, in overleg |
| Lokaal budget | De franchisenemer | Advertenties en acties in het eigen gebied | De ondernemer, binnen de merkregels |
| Bijdrage van de formule aan lokale campagnes | De formule, soms samen met een leverancier | Campagnes die de formule wil stimuleren | De formule stelt de voorwaarden |
| Openingsbudget | Volgens afspraak | De eerste weken van een nieuwe vestiging | Samen |
Hoe je dat laatste potje besteedt, staat in de opening van je winkel promoten.
Wat de Wet franchise vraagt
Sinds 2021 staan de regels voor franchise in het Burgerlijk Wetboek, in titel 16 van Boek 7. Vier bepalingen raken de marketing direct (stand november 2026):
- Vooraf inzicht in alle bijdragen. De franchisegever geeft de aanstaande franchisenemer een weergave van de vergoedingen, opslagen en andere financiële bijdragen, en van de investeringen die hij verlangt. Dat gebeurt minstens vier weken voor het sluiten van de overeenkomst.
- Jaarlijkse verantwoording. De franchisegever informeert de franchisenemer elk jaar in hoeverre de bijdragen van het voorgaande boekjaar de kosten of investeringen dekken waarvoor ze bedoeld zijn.
- Jaarlijks overleg. Franchisegever en franchisenemer overleggen minstens één keer per jaar.
- Instemming bij wijzigingen. Wil de franchisegever de formule wijzigen en vraagt hij daarvoor een investering, of voert hij een bijdrage in of verhoogt hij die, dan heeft hij boven een drempel uit de overeenkomst vooraf instemming nodig. Dat kan van een meerderheid van de Nederlandse franchisenemers zijn of van elke ondernemer die geraakt wordt. Staat er geen drempel in de overeenkomst, dan is die instemming altijd nodig.
Voor marketing betekent dat twee dingen. Een hogere marketingbijdrage, een verplichte nieuwe huisstijl of een verplicht lokaal advertentiebudget kan onder die laatste bepaling vallen. En de jaarlijkse verantwoording is een kans. Een overzicht dat laat zien wat er binnenkwam, wat eraan is uitgegeven en wat het per regio opleverde, neemt het meeste wantrouwen weg. Dit is geen juridisch advies; laat de overeenkomst en wijzigingen toetsen door een jurist die franchise kent.
Wie beheert wat: accounts, profielen en klantgegevens
Geld is de ene helft. De andere helft is eigendom. Voordat ik een campagne bouw, vul ik eerst deze lijst in.
| Onderdeel | Mijn voorkeur voor eigendom | Wat je vastlegt voor het vertrek van een ondernemer |
|---|---|---|
| Domein en website | De formule, met een pagina per vestiging | De pagina blijft, de inhoud wordt aangepast |
| Google Bedrijfsprofiel | De formule als eigenaar, de ondernemer als beheerder | Het profiel en de reviews blijven bij de locatie |
| Advertentieaccounts | Afhankelijk van wie betaalt | Wie de historie en de data houdt |
| Pagina's op social media | Eén merkaccount, lokale pagina's volgens vaste regels | Wie de toegang overdraagt en wanneer |
| E-maillijst en klantgegevens | Vastgelegd in overeenkomst en privacyverklaring | Wie de klanten daarna mag benaderen |
Bij het Google Bedrijfsprofiel helpen de richtlijnen van Google (stand november 2026). Alle locaties van hetzelfde bedrijf in een land gebruiken dezelfde naam, zonder plaatsnaam of winkelnummer erachter. Per locatie is er één profiel. En een franchisenemer die alleen het merk van de formule voert, mag die merknaam voor zijn profiel gebruiken. Heeft de formule tien of meer locaties, dan kan ze de profielen in één keer laten verifiëren en centraal beheren, mits ze niet op naam van iemand anders staan.
Klantgegevens zijn het gevoeligste punt. Een klant die zich in de winkel inschrijft voor de nieuwsbrief, denkt dat hij zich bij het merk inschrijft. Juridisch moet duidelijk zijn wie voor die gegevens verantwoordelijk is: de formule, de ondernemer of beiden. Staat dat nergens, dan weet bij een datalek of een verzoek om inzage niemand wie aan zet is. Leg het vast en zet het in de privacyverklaring.
De wet vraagt overigens dat de overeenkomst regelt hoe goodwill wordt vastgesteld en vergoed. Een goed bezocht profiel met veel reviews en een lokale lijst met klanten zijn daar in de praktijk een deel van. Nog een reden om het eigendom vooraf te regelen.
Landelijke acties en lokale prijzen: wat mag de formule vastleggen
Een landelijke campagne met één actieprijs lijkt logisch. Toch zit hier een juridische grens waar marketeers vaak overheen stappen.
De ACM is voor leveranciers en winkeliers duidelijk, op haar pagina over prijzen en verkooppunten. Winkeliers bepalen zelf hun verkoopprijs. Een vaste of minimale verkoopprijs afspreken mag niet. Een maximale verkoopprijs en een vrijblijvende adviesprijs mogen wel. Een franchisenemer exploiteert de formule volgens de wet voor eigen rekening en risico. Hoe deze regels uitpakken binnen jouw formule, bijvoorbeeld bij een korte landelijke actie, is een vraag voor een jurist.
Voor de campagne zelf let ik op drie dingen:
- De formulering. 'Adviesprijs' en 'bij deelnemende vestigingen' zijn geen opvulling. Ze laten ruimte voor de ondernemer die een andere prijs vraagt of niet meedoet.
- De van-prijs per vestiging. De regel voor kortingen kijkt naar de laagste prijs die de verkoper zelf in de dertig dagen ervoor vroeg. In de winkel is die verkoper de franchisenemer. Heeft één vestiging het product vorige week lokaal afgeprijsd, dan klopt de landelijke 'van'-prijs daar mogelijk niet. Meer daarover in van-voorprijzen.
- Wie waarop adverteert. Als de formule en dertig ondernemers allemaal op de merknaam bieden, drijven ze elkaars klikprijs op. Ik spreek daarom af dat de formule de landelijke zoekopdrachten neemt en de ondernemers de combinaties met hun plaats.
Lokale marketing per vestiging: campagne, pagina en profiel
Als de afspraken staan, is de uitvoering per vestiging niet ingewikkeld. Elke vestiging krijgt een pagina, een profiel en een campagne die van haar alleen zijn.
De campagne richt ik in per vestiging, met een eigen budget en een eigen gebied. Gebied, locatieoptie en budget werk ik uit in lokaal adverteren per vestiging. De pagina heeft eigen inhoud nodig om gevonden te worden; hoe je dat bij veel vestigingen aanpakt, lees je in SEO voor meerdere vestigingen. Wat een winkel daarnaast zelf kan doen om bezoekers te trekken, staat in marketing voor je winkel.
Wat bij een franchise anders is dan bij een keten met eigen filialen: de ondernemer is geen marketeer en heeft er geen tijd voor. Ik werk daarom met een menu in plaats van een handboek van veertig pagina's.
| Pakket | Wat de formule regelt | Wat de ondernemer doet |
|---|---|---|
| Basis | Pagina, profiel en gegevens op orde | Openingstijden doorgeven en op reviews reageren |
| Lokaal | Campagne in het eigen gebied, uit vaste sjablonen | Budget kiezen en lokale acties aanleveren |
| Actie | Extra campagne bij een opening, jubileum of seizoen | Foto's en het verhaal van de winkel |
De sjablonen hebben vaste onderdelen, zoals logo, kleuren en toon, en vrije velden voor plaats, team en aanbod. Hoe je die vastlegt, staat in design system.
Dat zo'n opzet werkt, zag ik bij Yamaha. Yamaha-dealers zijn geen franchisenemers, dus dit is geen franchisecase, maar de verhouding lijkt erop: een landelijk merk en zelfstandige ondernemers. Er liepen landelijke campagnes, maar bij de dealers bleef het effect achter. Elke dealer kreeg een eigen campagne in Google Ads en Meta Ads en een lokale landingspagina. Binnen drie maanden kwamen er 112% meer winkelbezoeken, tegen 34% lagere kosten per bezoek, en de pilot werd de blauwdruk voor de landelijke dealerstrategie.
Rapportage: laat elke franchisenemer zijn eigen cijfers zien
Een ondernemer die meebetaalt, wil zien wat hij ervoor krijgt. De wet vraagt de franchisegever al om vooraf te vertellen hoe de franchisenemer kennis kan nemen van omzetgegevens die voor hem van belang zijn. Ik trek dat door naar de marketing: elke vestiging krijgt elke maand hetzelfde korte rapport.
Daarin staat:
- wat er in het eigen gebied is uitgegeven, landelijk en lokaal;
- route-aanvragen, klikken op bellen en aanvragen;
- winkelbezoeken, waar Google die kan schatten;
- reviews: aantal en gemiddelde;
- de ontwikkeling ten opzichte van de eigen vorige periode.
Vergelijk vestigingen niet op absolute aantallen. Een winkel in een stad haalt altijd meer route-aanvragen dan een winkel in een dorp. Ik vergelijk de groei per vestiging en de kosten per bezoek. Hoe je bezoek meet, staat in offline conversies meten. Een dashboard per vestiging bouw je bijvoorbeeld in Looker Studio.
Deel wat werkt. Als één ondernemer met een lokale actie opvallend goed scoort, hoort de rest dat te weten. Dat is het voordeel van een formule boven een losse winkel.
Franchisenemers werven: de andere kant van franchise marketing
Wie op franchise marketing zoekt, bedoelt soms iets anders: nieuwe franchisenemers vinden. Dat is zakelijke marketing met een lange beslistijd, want iemand zet er zijn spaargeld en zijn baan voor opzij.
De Wet franchise bepaalt hier het tempo. De informatie over de overeenkomst, de bijdragen en de financiële positie moet er minstens vier weken voor het tekenen zijn. In die periode mag de franchisegever de kandidaat niet aanzetten tot betalingen of investeringen. Een campagne die op snel beslissen stuurt, past daar niet bij. Cijfers over een locatie of over vergelijkbare vestigingen moet je kunnen onderbouwen.
Wat wel werkt: een eerlijke pagina over wat de formule vraagt en biedt, verhalen van bestaande ondernemers, een informatiebijeenkomst en een goed document dat een kandidaat mee naar huis neemt. Hoe je zo'n document opzet, staat in whitepaper maken. Voor het bereiken van mensen met de juiste achtergrond gebruik ik LinkedIn; de kosten staan in LinkedIn adverteren.
Hoe ik franchisemarketing inricht
Ik begin met één pagina: per onderdeel wie betaalt, wie beheert en wie beslist. Zolang die pagina niet klopt, bouw ik geen campagnes. Daarna kies ik een paar vestigingen voor een proef: een stad en een dorp, een ondernemer die vooroploopt en een die achterblijft. Na een paar maanden weet je wat werkt en schrijf ik de aanpak uit, zodat de volgende groep kan instappen.
De kosten hangen af van de structuur. Per advertentieaccount reken ik € 350 voor de inrichting, met de meting erbij. Beheer begint bij € 500 per maand, zonder het advertentiebudget. Wil een formule iemand die een dag per week op kantoor meedraait om dit op te zetten, dan kan dat interim voor € 2.500 per maand.
Conclusie: eerst de afspraken, dan de campagnes
Franchise marketing gaat minder over advertenties dan over afspraken. Leg vast wat de marketingbijdrage betaalt en wat lokaal moet gebeuren. Regel van wie de accounts, profielen en klantgegevens zijn, ook voor het moment dat een ondernemer stopt. Houd rekening met de Wet franchise: inzicht vooraf, verantwoording elk jaar en instemming bij grotere wijzigingen. En laat prijsafspraken in landelijke acties toetsen.
Staat dat, dan is de rest uitvoering: per vestiging een pagina, een profiel, een campagne en een rapport dat de ondernemer begrijpt. Die structuur kan ik voor een formule inrichten, en de campagnes daarna beheren. Hoe ik werk en wat ik eerder deed, lees je in het pitchdeck.
Case · Yamaha · Motoren
112% meer bezoek bij de dealer.
Elke Yamaha-dealer kreeg een eigen campagne, met het landelijke merk als basis. Binnen drie maanden: 112% meer winkelbezoek en 34% lagere kosten per bezoek.
- +112% Winkelbezoeken bij Yamaha-dealers
- −34% Kosten per winkelbezoek
- 2.300 → 5.000+ Route-aanvragen naar een dealer per maand
Veelgestelde vragen
Wat is franchise marketing?
Franchise marketing is de marketing van een formule waarin zelfstandige ondernemers onder één merk werken. Het heeft twee lagen: landelijke marketing voor het merk, betaald uit een gezamenlijke bijdrage, en lokale marketing per vestiging. De term wordt ook gebruikt voor het werven van nieuwe franchisenemers. Dat is een ander vak, met een andere doelgroep en eigen wettelijke regels over de informatie die je vooraf geeft.
Wie betaalt de marketing bij een franchise?
Meestal beide partijen. De franchisenemer betaalt een marketingbijdrage aan de formule, vaak als percentage van de omzet of als vast bedrag, en heeft daarnaast een eigen budget voor lokale marketing. Soms legt de formule bij op lokale campagnes. De precieze verdeling staat in de franchiseovereenkomst. De franchisegever moet die bijdragen volgens de Wet franchise vóór het tekenen inzichtelijk maken.
Wat zegt de Wet franchise over de marketingbijdrage?
De wet noemt de marketingbijdrage niet bij naam, maar ze valt onder de vergoedingen, opslagen en andere financiële bijdragen. Daarover moet de franchisegever minstens vier weken voor het sluiten van de overeenkomst informatie geven. Elk jaar laat hij zien in hoeverre de bijdragen van het vorige boekjaar de kosten dekken waarvoor ze bedoeld zijn. Hangt een verhoging samen met een wijziging van de formule en komt ze boven een drempel uit de overeenkomst, dan is vooraf instemming van franchisenemers nodig. Dit is geen juridisch advies.
Mag een franchisenemer zelf adverteren of een eigen website hebben?
Dat hangt af van de franchiseovereenkomst en het handboek van de formule. In het algemeen schrijft de ACM dat leveranciers online verkoop en online reclame door winkeliers niet mogen verbieden, maar er wel eisen aan mogen stellen, bijvoorbeeld aan de presentatie. Hoe dat binnen jouw formule uitpakt, laat je toetsen door een jurist. Praktisch werkt het best als de formule lokale campagnes en een pagina per vestiging zelf aanbiedt.
Van wie is het Google Bedrijfsprofiel van een franchisevestiging?
Dat bepaal je samen, en het hoort in de overeenkomst of het handboek te staan. Google schrijft voor dat alle locaties van hetzelfde bedrijf dezelfde naam gebruiken en dat er per locatie maar één profiel is. Mijn voorkeur is dat de formule eigenaar is en de franchisenemer het profiel beheert. Dan blijven de reviews bij de vestiging als de ondernemer wisselt, en kan de ondernemer toch zelf reageren en foto's plaatsen.
Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?
Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.
Geschreven door Dennis Boekhout
Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)
