No-show in je restaurant: aanbetaling, kaartgarantie en wat je mag rekenen
In dit artikel
No-shows in je restaurant beperk je met drie middelen die oplopen in zwaarte: een herinnering met een afzeglink, een kaartgarantie en een aanbetaling. Een aanbetaling vragen mag, als de gast het bedrag en de annuleringsregels ziet voordat hij reserveert. Voor zakelijke gasten noemen de Uniforme Voorwaarden Horeca 2024 vaste percentages; bij particulieren gaat het om een redelijke vergoeding voor wat je echt misloopt. Vraag geld vooraf alleen op momenten waarop een lege tafel je omzet kost, want elke extra stap kost je ook reserveringen.
No-show in je restaurant: drie middelen, van licht naar zwaar
Een tafel die leeg blijft, verkoop je niet meer. De inkoop is gedaan, het rooster staat, en de gasten die je eerder die avond nee moest verkopen, zitten inmiddels ergens anders. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) noemt op haar kennispagina over no-shows vijf maatregelen: het aantal te reserveren tafels beperken, laten aanbetalen, bevestigen per sms of telefoon, afzeggen eenvoudig maken en beredeneerd overboeken.
In de praktijk werk je met drie middelen, die je naast elkaar gebruikt:
| Middel | Wat de gast doet | Wat het jou oplevert | Nadeel |
|---|---|---|---|
| Herinnering met afzeglink | Niets, of één tik om af te zeggen | Vergeten reserveringen komen op tijd vrij | Helpt niet tegen wie bewust bij drie zaken boekt |
| Kaartgarantie | Vult kaartgegevens in; er wordt niets afgeschreven | Een drempel, en een manier om kosten te verhalen | Niet elke gast heeft een creditcard |
| Aanbetaling | Betaalt een bedrag per persoon, dat van de rekening afgaat | Het geld is binnen; de gast komt of zegt af | Een extra stap bij het reserveren |
Het algemene verhaal over bevestigen en herinneren schreef ik eerder op bij no-shows in de tandartspraktijk. De psychologie is dezelfde, de regels en de bedragen zijn dat niet. Dit artikel gaat over wat bij een restaurant anders is: geld vooraf, groepen en wat je mag rekenen.
Aanbetaling of kaartgarantie: het verschil
De twee worden vaak door elkaar gehaald, ook door gasten.
Bij een aanbetaling betaalt de gast bij het reserveren een bedrag, meestal per persoon. Dat bedrag gaat op de avond zelf van de rekening af. In Nederland gaat zo'n betaling meestal met iDEAL. Wat de overgang naar Wero daarvoor betekent, lees je in iDEAL wordt Wero.
Bij een kaartgarantie, ook creditcardgarantie genoemd, legt de gast zijn kaartgegevens vast. Er wordt niets afgeschreven, tenzij hij niet komt of te laat afzegt. Dat voelt lichter. Maar niet elke Nederlandse gast heeft een creditcard, en een afschrijving achteraf levert vaker discussie op dan een bedrag dat vooraf is betaald.
Wanneer kies ik wat?
| Situatie | Mijn vertrekpunt |
|---|---|
| Doordeweekse avond, twee personen | Alleen een herinnering met afzeglink |
| Vrijdag en zaterdag op piekuren | Kaartgarantie of een kleine aanbetaling |
| Groepen vanaf een bepaald aantal | Aanbetaling per persoon |
| Kerst, oud en nieuw, Valentijnsdag, een speciaal menu | Aanbetaling, of het hele menu vooraf laten betalen |
| Terras en borrel | Niets; daar werkt geld vooraf averechts |
Dat is een vertrekpunt, geen wet. De echte keuze maak je met je eigen cijfers. Die komen verderop.
Wat mag je rekenen? De UVH en de wet
Mag een restaurant kosten rekenen als een gast niet komt? Ja, maar het hangt af van wie de gast is en van wat je vooraf hebt afgesproken.
De Uniforme Voorwaarden Horeca
Veel horecabedrijven werken met de Uniforme Voorwaarden Horeca (UVH) van KHN. De versie van 2024 maakt onderscheid tussen zakelijke en particuliere klanten. Voor een zakelijke tafelreservering gelden vaste percentages van de reserveringswaarde, tenzij je schriftelijk iets anders afspreekt:
| Moment van annuleren | Met afgesproken menu | Zonder afgesproken menu |
|---|---|---|
| Meer dan 14 dagen vooraf | 0% | 0% |
| Meer dan 7 tot en met 14 dagen vooraf | 25% | 0% |
| Meer dan 3 tot en met 7 dagen vooraf | 50% | 0% |
| 3 dagen of minder vooraf | 75% | 0% tot 48 uur vooraf, daarna 50% |
De reserveringswaarde is de omzet die je van de reservering mocht verwachten, op basis van de offerte of van je eigen gemiddelden.
Voor particuliere gasten staan die percentages er niet. Volgens de UVH 2024 mag een particuliere klant een overeenkomst die als dienstverlening geldt altijd annuleren, en gelden voor de kosten de wet en de rechtspraak. Het uitgangspunt is een vergoeding van de kosten die je in redelijkheid al hebt gemaakt, plus een redelijk loon. KHN schrijft op haar kennispagina dat je bij een no-show de volledige reserveringswaarde in rekening kunt brengen als de UVH op de reservering van toepassing zijn verklaard. Reken daar bij een particuliere gast niet blind op: de tabel hierboven geldt alleen voor zakelijke klanten, en bij een consument moet je het bedrag kunnen uitleggen als vergoeding voor wat je echt misliep. De volledige tekst lees je in de UVH 2024.
Over een waarborgsom zeggen de UVH dat je die tijdig voor het sluiten van de overeenkomst meldt en goed administreert. De gast stemt er met de reservering mee in dat annuleringskosten worden ingehouden op een aanbetaling of waarborgsom. Wat overblijft, betaal je direct terug.
Het Burgerlijk Wetboek
Los van de UVH houd ik bij het inrichten drie regels aan:
- De gast moet de voorwaarden kunnen kennen voordat hij reserveert. Voorwaarden die je niet voor of bij het sluiten van de overeenkomst hebt aangeboden, kan de gast laten vernietigen (artikel 6:233 en 6:234 BW). Toon de regels daarom in het reserveringsvenster zelf en stuur ze mee in de bevestiging. Reken er niet op dat een link in de voettekst van je site genoeg is.
- Het bedrag moet redelijk zijn. Een beding dat een consument bij annuleren een geldsom laat betalen, wordt vermoed onredelijk te zijn, behalve als het gaat om een redelijke vergoeding voor geleden verlies of gederfde winst (artikel 6:237 onder i BW). Vijftig euro per persoon bij een daghap van achttien euro leg je niet uit.
- Er is geen bedenktijd van veertien dagen. Het herroepingsrecht voor online aankopen geldt niet voor catering en vrijetijdsbesteding op een afgesproken tijdstip (artikel 6:230p onder e BW).
Dan de btw. KHN legt dat uit voor hotelkamers: wat je bij een no-show inhoudt, is daar belast met btw, hoe je het bedrag ook noemt, terwijl een vergoeding bij tijdig annuleren onder voorwaarden buiten de btw kan vallen. Voor een tafelreservering noemt KHN geen aparte regel. Vraag je boekhouder dus hoe je ingehouden bedragen verwerkt.
Dit is geen juridisch advies. Leg je voorwaarden bij twijfel voor aan KHN of aan een jurist.
De spelregels laten zien op het moment van reserveren
Hier win of verlies je het. De regels moeten kort zijn, vóór de knop staan en hetzelfde zeggen in het venster, in de bevestiging en in de herinnering.
Een voorbeeld van een tekst die een restaurant kan gebruiken:
Voor vrijdag en zaterdag vragen we € 15 per persoon vooraf. Dat bedrag gaat van je rekening af. Afzeggen of verzetten kan kosteloos tot 48 uur voor je reservering, via de link in je bevestiging. Zeg je later af of kom je niet, dan houden we de aanbetaling.
Waar ik op let als ik zulke teksten schrijf en inbouw:
- Eerst de reden, dan de regel. "Zo houden we tafels vrij voor gasten die echt komen" leest anders dan "no-showkosten € 15".
- Het bedrag in euro's, niet "een deel van de reserveringswaarde".
- Een vinkje dat de gast zelf zet, met de regels ernaast en niet verstopt achter een link.
- De afzeglink in elk bericht. De gast die om elf uur 's avonds bedenkt dat het morgen niet lukt, belt niet. Tikken doet hij wel.
- Dezelfde woorden op elke plek. Staat er in het venster 48 uur en in de mail twee dagen, dan krijg je daar discussie over.
Meer over zulke korte teksten bij knoppen en formulieren lees je in microcopy.
Herinneren en afzeggen: timing voor een restaurant
Een restaurant heeft drie soorten reserveringen, en elk vraagt iets anders.
- Weken vooruit geboekt, zoals een kerstdiner of een groep. Stuur een herinnering vóór je kosteloze termijn afloopt, en vraag de gast om te bevestigen. Wie niet reageert, bel je.
- Een paar dagen vooruit. Een herinnering op de dag ervoor of de ochtend zelf volstaat. KHN raadt aan een telefoonnummer te vragen en een paar uur van tevoren een sms te sturen of te bellen.
- Dezelfde dag. Hier is de bevestiging het enige bericht. Zet de afzeglink erin.
Welk kanaal je kiest, hangt af van je systeem: sms, e-mail of WhatsApp. Houd het bericht zakelijk. Zet je er een actie of het nieuwe menu bij, dan wordt het reclame, en daarvoor gelden andere regels. Meer daarover in WhatsApp marketing.
Twee dingen maken afzeggen pas echt waardevol. Een wachtlijst, zodat een tafel die om vier uur vrijkomt om kwart over vier weer bezet is. En een duidelijke regel over te laat komen: zet in de bevestiging hoe lang je een tafel vasthoudt.
Wat geld vooraf je kost
Een aanbetaling is niet gratis. Je betaalt er op twee manieren voor.
Kosten per betaling. Reserveringssystemen rekenen een bedrag per aanbetaling, en dat verschilt sterk per pakket. Bij de systemen die ik naliep, loopt het van niets in het duurste pakket tot ruim drie euro per betaling in het goedkoopste (stand november 2026). De bedragen per aanbieder en een rekenvoorbeeld staan in reserveringssysteem voor je restaurant.
Gasten die afhaken. Elke stap tussen "ik wil komen" en "het is geregeld" kost reserveringen. Op een zaterdag die toch vol komt, merk je dat niet. Op een dinsdag wel.
Een rekenvoorbeeld. Stel dat een zaterdag veertig reserveringen telt, met gemiddeld € 120 per tafel. Zonder aanbetaling blijven er drie tafels leeg: € 360 gemist. Met een aanbetaling blijft er nog één leeg en haken er bij het reserveren twee gasten af, maar die tafels vult je wachtlijst. De aanbetaling verdient zichzelf dan terug. Op een dinsdag met twaalf reserveringen en zelden een no-show kost dezelfde drempel je alleen gasten.
Beperken, overboeken en meten
KHN noemt nog twee middelen. Beperk het aantal tafels dat je online weggeeft, zodat je ruimte houdt voor inloop. En overboek alleen als je een paar maanden hebt bijgehouden hoeveel gasten er gemiddeld wegblijven.
Dat bijhouden is ook de basis voor alles hierboven. Dit haal ik uit het reserveringssysteem:
| Wat je meet | Wat het je vertelt |
|---|---|
| No-shows per weekdag en dagdeel | Op welke momenten geld vooraf zin heeft |
| No-shows per groepsgrootte | Vanaf welk aantal je een aanbetaling vraagt |
| No-shows per kanaal | Of gasten via je site, Google of een platform vaker wegblijven |
| Tijd tussen boeken en bezoek | Of lang vooruit geboekte tafels een extra bevestiging nodig hebben |
| Late afzeggingen | Of je herinnering op het goede moment komt |
| Opnieuw gevulde tafels | Of afzeggen ook echt omzet oplevert |
Verander daarna één ding tegelijk, en vergelijk een paar weken ervoor met een paar weken erna.
Een lijst met gasten die niet kwamen
Je systeem onthoudt wie niet kwam. Dat is handig: bij een volgende reservering kun je bellen of een aanbetaling vragen. Het zijn wel persoonsgegevens, en zo'n lijst is in feite een zwarte lijst. Volgens het Ondernemersplein van de overheid mag je die alleen bijhouden als je er een gerechtvaardigd belang bij hebt, je doel niet op een minder ingrijpende manier bereikt en jouw belang zwaarder weegt dan de privacy van de gast. Noem de lijst in je privacyverklaring en bewaar gegevens niet eindeloos.
Delen met andere zaken is een ander verhaal. Wil je zo'n lijst uitwisselen met ondernemers in je straat of branche, dan heb je volgens dezelfde pagina een vergunning van de Autoriteit Persoonsgegevens nodig zodra er gegevens over onrechtmatig of hinderlijk gedrag op staan. Houd de lijst dus binnen je eigen zaak.
Hoe ik dit voor een restaurant inricht
Ik begin met de cijfers van de afgelopen drie maanden. Daarna volgen de regels per dag en per groepsgrootte, de teksten voor het venster, de bevestiging en de herinnering, en de inbouw op de website. Tot slot doe ik zelf een proefreservering op een telefoon, inclusief betalen en afzeggen. Daar komen de meeste fouten boven.
Bij elke stap die erbij komt, stel ik dezelfde vraag: verdient hij zijn plek? Een reserveerroute wordt van een aanbetaling altijd langer, en een langere route kost gasten. Daarom zet ik de drempel alleen aan op de dagen en bij de groepen waar de cijfers erom vragen. Hoe de rest van je site bij reserveren helpt, lees je in website voor je restaurant, en het grotere plaatje in horeca marketing.
Gaat het om een nieuwe site waar dit in zit, dan begint een WordPress-website bij mij bij € 1.500, met € 50 per maand onderhoud. Wil je een eigen reserveerroute met afwijkende regels per dag, dan is dat maatwerk, vanaf € 3.500.
Conclusie: vraag geld vooraf waar een lege tafel pijn doet
De meeste no-shows voorkom je zonder een euro vooraf te vragen: met een bevestiging, een herinnering op het goede moment en een afzeglink die altijd werkt. Geld vooraf zet je in waar een lege tafel echt omzet kost: op piekavonden, bij groepen en op feestdagen. Laat het bedrag en de regels zien voordat de gast reserveert, houd het bedrag redelijk en gebruik op elke plek dezelfde woorden. En meet per dag wat er gebeurt, zodat je weet waar de drempel helpt en waar hij je gasten kost.
Voor jou betekent dat: minder lege tafels, zonder dat je vaste gasten zich behandeld voelen als wanbetalers. Ik schrijf de teksten, bouw de route in je site en zet de meting op. Wat dat kost, staat in mijn prijslijst.
Veelgestelde vragen
Mag een restaurant een aanbetaling vragen bij een reservering?
Ja. Je mag als voorwaarde stellen dat een gast vooraf een bedrag betaalt, zolang je het bedrag en de annuleringsregels laat zien voordat hij de reservering afrondt. De Uniforme Voorwaarden Horeca 2024 zeggen over een waarborgsom dat je die tijdig voor het sluiten van de overeenkomst meldt en goed administreert. Houd het bedrag in verhouding tot wat de gast naar verwachting besteedt. Dit is geen juridisch advies.
Krijgt een gast zijn aanbetaling terug als hij de reservering annuleert?
Dat hangt af van de regels die bij het reserveren zijn getoond. Zegt de gast binnen de kosteloze termijn af, dan betaal je de aanbetaling terug. Zegt hij later af of komt hij niet, dan mag je inhouden wat is afgesproken, zolang dat een redelijke vergoeding is voor wat je misloopt. De wettelijke bedenktijd van veertien dagen voor online aankopen geldt niet voor een reservering op een afgesproken tijdstip.
Mag een restaurant kosten rekenen bij een no-show?
Ja, als de gast de voorwaarden vooraf kon kennen en het bedrag redelijk is. Voor zakelijke klanten noemen de Uniforme Voorwaarden Horeca 2024 vaste percentages van de reserveringswaarde. Voor particulieren verwijzen dezelfde voorwaarden naar de wet: het uitgangspunt is een vergoeding van gemaakte kosten en een redelijk loon. Een bedrag dat veel hoger is dan je werkelijke schade, houdt bij een consument niet makkelijk stand. Dit is geen juridisch advies.
Wat is een creditcardgarantie bij een restaurant?
Bij een creditcardgarantie, ook kaartgarantie genoemd, vult de gast bij het reserveren zijn kaartgegevens in zonder dat er iets wordt afgeschreven. Pas als hij niet komt of te laat afzegt, wordt het afgesproken bedrag in rekening gebracht. Het voelt lichter dan een aanbetaling, maar niet elke gast heeft een creditcard, en een afschrijving achteraf leidt vaker tot discussie dan een bedrag dat vooraf is betaald.
Benieuwd hoe ik dit in de praktijk aanpak?
Het pitchdeck laat de hele werkwijze zien.
Geschreven door Dennis Boekhout
Marketing freelancer uit 's-Hertogenbosch. Volg op LinkedIn (opent in een nieuw tabblad)
